Dinsdag 06/12/2022

Vlaamse cultuur en Nederlandse taal spelen geen rol meer bij politieke partijen

null Beeld UNKNOWN
Beeld UNKNOWN

De Vlaamse feestdag nadert en politici pleiten voor meer 'Vlaamse identiteit', maar waar is de aandacht voor de Vlaamse cultuur, vraagt Marc Hooghe, politicoloog aan de KU Leuven, zich af.

OPINIE

Zo elk jaar rond deze tijd roepen politici ons op om onze Vlaamse identiteit te versterken. Het Vlaams Parlement heeft zelfs pontificaal beslist dat er zoiets bestaat als een 'Vlaamse natie'. Zoals Marc Sleen dat placht uit te drukken is dat voortaan "officieel de waarheid". De modale Vlaamse politicus gedraagt zich dus als een moderne Baas Gansendonck die zich het recht toe-eigent andere mensen voor te schrijven welke identiteit ze moeten ontwikkelen. Politici hebben echter al lang niet meer de morele autoriteit om dat soort invloed te kunnen uitoefenen - zoals steeds is hoogmoed de bron van alle kwaad. Identiteiten worden niet per decreet opgelegd, maar ontwikkelen zich langzaam, onder invloed van de geschiedenis, de taal en de cultuur van een streek. Daarom is de strategie van het Vlaams Parlement ook volstrekt contraproductief en zinloos. Op hetzelfde ogenblik dat de geachte parlementsleden beslissen dat wij een 'natie' zijn, werd er wekenlang met de voeten gespeeld van de belangrijkste culturele instellingen in Vlaanderen. Zij die een lokaal politicus konden inschakelen werden uiteindelijk beloond met meer centen, de artiesten die verder van Ieper wonen, kunnen het schudden. Is dat soort dorpspolitiek dan de basis van het cultuurbeleid dat de Vlaamse identiteit moet vormen?

Als de Vlaamse politici echt werk willen maken van een Vlaamse identiteit, dan moeten ze dat niet doen met saaie toespraken en dwangbevelen. Dan moeten ze wel het cultuurbeleid eens ernstig nemen en daarvoor ook de nodige middelen voorzien: put your money where your mouth is. Natuurlijk bestaat er zoiets als een Vlaamse eigenheid: De helaasheid der dingen zou zich nooit kunnen afspelen in het veel stijvere Holland. Ons kunstenonderwijs is zo goed dat het een heel brede basis van muzikaal en artistiek talent voortbrengt. Als je Jan Fabre of Wim Delvoye in het Louvre ziet, of als een Gents Bachkoor een staande ovatie krijgt in New York, dan voel ik mij trots als Vlaming. De Vlaamse cultuur en de Nederlandse taal lijken echter geen enkele rol van betekenis meer te spelen bij de politieke partijen, die zich beperken tot een enggeestig en contraproductief centennationalisme.

Het Nederlands bedreigd
Het stoort me mateloos dat er zo weinig aandacht wordt besteed aan de zorg voor het Nederlands. Ook vorige week studeerden aan onze universiteiten weer een hele horde masters af die het Nederlands onvoldoende beheersen. Ik heb het dan niet eens over de allochtonen; de taalfouten die zij maken pikken we er wel uit. Ik heb het over mensen die in Vlaanderen geboren en getogen zijn en hier het hele schoolsysteem doorlopen hebben, maar die daar blijkbaar nooit geleerd hebben om zonder dt-fouten te schrijven. Aangezien wij geen punten mogen aftrekken voor schabouwelijk Nederlands, studeren die mensen zonder problemen af en geven we voortdurend het signaal dat de universiteiten geen enkel belang meer hechten aan verzorgde taal. Het Nederlands als wetenschapstaal wordt niet bedreigd doordat we af en toe ook in het Engels les willen geven voor onze internationale studenten. Het Nederlands wordt bedreigd doordat we bijzonder laks optreden tegen diegenen die onze taal voortdurend geweld aandoen. Sommige politici die zogezegd de Vlaamse zaak verdedigen zijn niet eens in staat een fatsoenlijke Nederlandse zin te maken en ze lijken dat ook niet erg te vinden. Maar als de taal inderdaad gans het volk is, zouden we dan niet in eerste instantie de kwaliteit van ons Nederlands moeten koesteren?

Een tijdje geleden circuleerde de geuzennaam van 'slechte Vlamingen' voor diegenen die wel eens kritische vragen durven stellen over de verrottingsstrategie die door sommige politieke partijen wordt gevolgd. Ik heb mij nooit thuis gevoeld bij dat etiket. Ik hou intens van de Vlaamse cultuur en ik besef dat ik ben wie ik ben door de romans die ik lees en de muziek die ik beluister. Onze schilders, choreografen, operadirecteurs, dirigenten en muzikanten worden internationaal zeer gewaardeerd en ze dragen de goede reputatie van Vlaanderen uit. Als je het objectief bekijkt, is het zeer uitzonderlijk dat een kleine regio van zes miljoen inwoners zoveel toptalent voortbrengt. Dat talent, en de brede basis waaruit het gerekruteerd wordt, worden echter bijzonder stiefmoederlijk behandeld door de Vlaamse politiek. De culturele verheffing is altijd een van de hoofdbekommernissen geweest van de Vlaamse beweging, en dat wordt nu schromelijk verwaarloosd.

Hoofdrol in Europa
Negatief doen is gemakkelijk: er zijn altijd wel redenen om te klagen over Franstaligen, Brusselaars of over allochtonen. Is dat het soort Vlaamse identiteit die we willen uitdragen en waarmee we een hoofdrol willen spelen in het Europa van morgen? Of hebben we genoeg vertrouwen in de aantrekkelijkheid en de kracht van onze eigen cultuur, waarmee we iets waardevols kunnen bijdragen aan het eengemaakte Europa dat zich voor onze ogen ontvouwt? De Vlaamse identiteit bestaat, maar ze is veel te belangrijk om ze in de handen te laten van politici die zich vooral laten leiden door eigen belang en partijpolitiek. Het is mijn Vlaamse identiteit, en politici moeten zich daar niet mee bemoeien.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234