Zaterdag 26/11/2022

Bocht van 180°

Vlaamse Bouwmeester mag blijven bouwen

null Beeld Filip Dujardin
Beeld Filip Dujardin

De Bouwmeester leek even dood, maar maakt binnenkort zijn rentree. De Vlaamse regering komt terug op haar voornemen om met een Bouwmeester-college te werken. "De regering heeft gevoeld dat ze de Vlaams Bouwmeester niet zonder slag of stoot kon afschaffen."

JAN DEBACKERE

"Na het aflopen van het mandaat van de huidige Vlaams Bouwmeester richten we een Bouwmeestercollege met een adviserende rol op bij het departement Ruimtelijke Ordening." Een wat vage alinea in de Vlaamse regeerverklaring leidde vorig jaar tot een storm van protest, met bijhorende opiniestukken en een onlinepetitie. De Vlaams Bouwmeester wegsnijden was zowat de domst mogelijke beslissing die de Vlaamse regering kon nemen, luidde het bijna unisono.

Ruim een halfjaar later keert nu ook de Vlaamse regering op haar stappen terug: het college met vijf parttime expert-architecten komt er niet, maar er blijft gewoon een Vlaamse Bouwmeester actief. De Vlaamse regering heeft daar een intern document over klaar, dat De Standaard kon inkijken.

'Onverwacht succes'

De bedoeling is dat de Vlaams Bouwmeester onafhankelijk blijft werken en advies geven, al zou hij in tegenstelling tot nu meer moeten begeleiden dan beslissen. Hij krijgt ook een expertengroep bij hem, die enkele keren per jaar samenkomt en aan wie hij steeds advies kan vragen. De Bouwmeester zal voortaan ook onder de bevoegdheid van minister-president Geert Bourgeois (N-VA) vallen.

"Een onverwacht succes", reageert architect bOb Van Reeth, die tussen 1998 en 2005 de eerste Vlaams Bouwmeester was. "Dit is een heel verstandige beslissing van Bourgeois, die daarvoor een aantal mensen heeft bevraagd en een objectieve studie heeft laten uitvoeren bij alle betrokken partijen. Ook dat de Bouwmeester onder Bourgeois valt, kun je alleen maar toejuichen: een Bouwmeester werkt door alle bevoegdheden en administraties heen. Dan zit je het best bij de minister-president."

Ook cultuurfilosoof Lieven De Cauter, een van de initiatiefnemers van de petitie tegen het afschaffen van de Bouwmeester, zegt opgelucht te zijn. "Zowat iedereen, ook grote projectontwikkelaars, was vragende partij voor een onafhankelijk Bouwmeester. Ik mag hopen dat onze petitie een startschot is geweest van een sensibilisering die snel tot een consensus heeft geleid."

NAV, de beroepsfederatie van Vlaamse architecten, zegt hoopvol te zijn. "De Bouwmeester blijft onafhankelijk, maar krijgt geen carte blanche. Hij wordt meer begeleider dan beslisser en moet rekening houden met de prijs-kwaliteitverhouding bij publieke gebouwen. We willen immers dat de toekenning van opdrachten op een evenwichtigere manier gebeurt."

Exit Peter Swinnen

Toch worden de vleugels van de nieuwe Bouwmeester ook een beetje geknipt: puur inhoudelijk mag hij volledig onafhankelijk zijn werk doen en visie ontplooien, maar bij het beheer van de personeelswerking en de gunning van overheidsopdrachten is hij verantwoording verschuldigd aan de leidende ambtenaar om "een nieuwe zaak zoals Peter Swinnen te vermijden".

Peter Swinnen werd begin februari ontslagen als Vlaams Bouwmeester na een rapport van Audit Vlaanderen. De ex-Bouwmeester wordt belangenvermenging en een slecht personeelsbeleid aangewreven. Swinnen, die zijn ontslag aanvecht voor de rechtbank, zag daar in de eerste plaats een manoeuvre in van de N-VA-ministers Bourgeois en Liesbeth Homans.

"Het is de Vlaamse regering toch gelukt om eerst Swinnen te treffen", zegt Lieven De Cauter. "Maar men heeft gevoeld dat men de Vlaams Bouwmeester niet zonder slag of stoot kon afschaffen, dat er een grote tegenstroom was. Daarom is dit ook een politieke overwinning, die kadert in een heftige culturele strijd. Men wil de culturele sector treffen met economische argumenten, met op de achtergrond het argument dat je in de politieke pas moet lopen. Dat merkte je bij de discussie over de KVS, de Roma, de Bouwmeester... Daarom is het een goede zaak dat de onafhankelijkheid van de Bouwmeester nu gevrijwaard wordt."

Het team van de Vlaams Bouwmeester wordt ook niet meer bevoegd voor 'Kunst in Opdracht', waarbij kunstenaars via openbare opdrachten een bijdrage leveren tot het publieke patrimonium. Die bevoegdheid verhuist naar het departement Cultuur. "Dat de Bouwmeester dat moet inleveren, is niet erg", zegt bOb Van Reeth. "Kunst in Opdracht is verankerd in een wettekst. Of dat nu bij de Bouwmeester zit of elders, maakt dan op zich niets uit."

Wanneer de nieuwe Bouwmeester er zal zijn, ligt nog niet vast. De Vlaamse regering wil de nieuwe omschrijving verder uitwerken in een conceptnota. Eens die af is, kan de selectie beginnen. Tot zolang is de dagelijkse leiding in handen van adjunct-Vlaams Bouwmeester Stefan Devoldere, die het overnam na het ontslag van Peter Swinnen.

undefined

Peter Swinnen Beeld jonas lampens
Peter SwinnenBeeld jonas lampens

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234