Zondag 11/04/2021

Adoptie

Vlaamse adoptieprocedure compleet afgekraakt: wachttijden tot 9 jaar

Vlaams Parlementslid Lorin Parys (N-VA): ‘De adoptieprocedure van tientallen mensen is om onrechtmatige redenen vertraagd.' Beeld ISOPIX
Vlaams Parlementslid Lorin Parys (N-VA): ‘De adoptieprocedure van tientallen mensen is om onrechtmatige redenen vertraagd.'Beeld ISOPIX

De Vlaamse Ombudsdienst trekt aan de alarmbel over de jarenlange wachttijden voor kandidaat-ouders bij adopties. Procedures lopen vertraging op door criteria ‘zonder rechtsgrond’. ‘Als overheid hebben we mensen gefaald’, zegt Lorin Parys (N-VA)

“Ik weet nog dat ze bij onze eerste infosessie zeiden: je mag toch rekenen op een adoptieprocedure van minstens een jaar of vijf", zegt Jeroen*. Samen met zijn man meldde hij zich in 2012 aan voor een binnenlandse adoptie. “Maar ondertussen wachten we nog steeds op ons kindje. We komen nu eigenlijk op het moment dat we denken: het hoeft voor ons niet meer.”

De naam van het nieuwe rapport van de Vlaamse Ombudsdienst, ‘Ontelbare jaren een kind verwachten’, spreekt boekdelen. De wachtlijsten voor adoptieouders worden jaar na jaar langer. In november stonden 823 kandidaat-adoptanten op de lijst. Als je weet dat er in het laatste jaar slechts 16 kinderen een nieuwe plek kregen, dan wordt een kind adopteren in Vlaanderen meer en meer een tantaluskwelling. Geen wonder dat in 2019 de helft van de kandidaat-ouders het adoptieproces vroegtijdig beëindigde.

Maar behalve de lange wachttijd, is het vooral het gebrek aan transparantie en schijnbare willekeur bij de volgorde voor adoptie die kandidaat-ouders frustreert. “Een koppel waarmee we bevriend zijn en dat in dezelfde buurt woont, meldde zich op hetzelfde moment aan als wij. Maar zij hebben ondertussen al drie jaar een kindje, terwijl wij blijven wachten. Het is ons volstrekt onduidelijk waarom het bij ons zoveel langer aansleept”, zegt Jeroen.

Het rapport van de Vlaamse Ombudsdienst toont aan waarom sommige procedures, zoals die van Jeroen, op een ‘onbillijke' manier vertraging oplopen, terwijl het bij andere veel sneller gaat. Zo blijkt uit een studie van 130 adoptietrajecten dat niet het aanmeldingsmoment voor adoptieprocedure bepalend is voor je plek op de wachtlijst, maar de datum waarop het cursusgeld van de voorbereidingssessies betaald wordt. De snelste betalers stromen sneller door, al werd dit nergens vermeld aan de adoptanten. Die procedure heeft “geen rechtsgrond”, merkt de ombudsman op.

Een tweede element is dat ouders die zich opgeven voor buitenlandse adoptie of kinderen met een beperking, hoger op de wachtlijst terechtkomen. Een aantal van hen komt soms op die beslissing terug, maar behoudt hun hogere plaats, waardoor andere ouders de wachttijd weer zien toenemen. In het Vlaams Parlement verklaarde Vlaams minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) dat dit door een verstrenging in de regelgeving niet meer zou mogen voorvallen.

Pleegzorg

De mensen die intussen jaren achterstand hebben opgelopen, schieten hier echter weinig mee op. “Dit rapport is ronduit vernietigend voor de adoptieprocedure in Vlaanderen”, zegt Vlaams Parlementslid Lorin Parys (N-VA). “De adoptieprocedure van tientallen mensen is om onrechtmatige redenen vertraagd. Als overheid hebben we die mensen gefaald, zo simpel is het.”

Zelfs als de adoptieprocedures fairder verlopen, rijst de vraag of het systeem an sich nog houdbaar is. Gezien er jaarlijks 150 tot 200 adoptieouders zich melden voor een groep van 25 tot 50 kinderen, moet je bij binnenlandse adopties makkelijk rekenen op zeven tot negen jaar. “Die mensen worden helemaal binnenstebuiten gekeerd met allerlei tests en formulieren. Maar die lange procedure betekent niet dat ze ook kans maken op een kind, terwijl hen wel die indruk wordt gegeven”, zegt ombudsvrouw Annelies D’Espallier.

Na het zien van het rapport, concludeert ook minister Beke dat “er moet worden onderzocht of een aanmelding voor een binnenlandse adoptie niet moet worden bekeken in een breder perspectief, waarbij met kandidaten een open dialoog wordt gevoerd over hun wens om een kind een plek te geven in hun gezin.”

Deel van dat breder perspectief is kandidaat-ouders informeren over pleegzorg. “Het is gewoon wrang dat er meer dan 500 kinderen op de wachtlijst staan voor pleegzorg, en meer dan 800 ouders op de wachtlijst voor adoptie”, zegt Parys.

*Jeroen is een schuilnaam

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234