Dinsdag 15/10/2019

Zwerfvuil

Vlaams-Nederlandse alliantie drukt door voor statiegeld op flessen en blikjes

Zwerfvuil onder het viaduct van Vilvoorde. Beeld Yann Bertrand

Middenveldorganisaties uit Vlaanderen en Nederland bundelen de krachten om de overheid aan te zetten tot een uitbreiding van het statiegeld naar drankflessen en -blikjes, meldt het Nederlandse Trouw. Volgend jaar hakt minister Joke Schauvliege (CD&V) de knoop door. 

De druk uit de samenleving om met uitbreiding van statiegeld het zwerfafvalprobleem aan te pakken, neemt snel toe. De 'Statiegeldalliantie', op maandag voorgesteld, verzamelt 21 Nederlandse en Vlaamse organisaties met één doel: overheden aanmanen tot een opschaling van retourpremies op drankflessen en -blikjes.

Het platform is een initiatief van de milieuorganisatie Recycling Netwerk Benelux. In Vlaanderen scharen consumentenorganisatie Test-Aankoop en vrouwenvereniging KVLV zich achter het idee, goed voor respectievelijk 350.000 en 90.000 leden. Ook afvalintercommunale Limberg.net, actief in 45 gemeenten in Limburg en Vlaams Brabant, en Bond Beter Leefmilieu, de federatie van 120 natuur- en milieuorganisaties, doen mee.

5 eurocent per stuk

Hoe dan ook is Vlaams minister van Leefmilieu Joke Schauvliege een uitbreiding van het statiegeld genegen. Een analyse in 2015 door OVAM, in haar opdracht, toonde aan dat de heffing van statiegeld in Vlaanderen kan leiden tot een daling van het zwerfvuil met 40 procent. Wat de eenmalige drankverpakkingen betreft, zou het zelfs gaan om 90 procent.

"Sowieso neemt het twee jaar tijd in beslag om die hele regelgeving uit te werken", zegt haar woordvoerder Jan Pauwels. "Daar zijn we nu volop mee bezig. Intussen heeft de verpakkingsindustrie ons gevraagd of zij een alternatief plan mogen uitwerken. Ze zijn ervan overtuigd dat ze het zwerfvuil kunnen aanpakken zonder een uitbreiding van het statiegeld. De industrie krijgt de kans om hun resultaten in 2018 voor te stellen. Op basis van die bevindingen zal de Vlaamse regering finaal de knoop doorhakken." 

Hoe een eventuele uitbreiding van het statiegeld er zou uitzien, is nog niet duidelijk. "Ga je 2O cent per blikje extra vragen, om dat daarna te recupereren? Of beloon je de mensen die hun blikje terugbrengen met een klein bedrag? Dat staat allemaal nog niet vast", zegt Pauwels.

Uit een recente enquête van Test-Aankoop blijkt dat er in België een draagvlak bestaat voor een uitbreiding van het statiegeld. Van de 1.150 bevraagden antwoordden twee op drie positief. Liefst 88 procent toont zich bereid om blikjes en petflessen naar de winkel terug te brengen in ruil voor statiegeld en 82 procent vindt zwerfvuil een groot probleem in zijn omgeving.

Het bedrag dat de bevraagde personen per verpakking voor ogen hebben: 5 à 10 eurocent. Daar zijn de meningen van de verschillende instanties over verdeeld. De openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (Ovam) sprak eerder van 25 eurocent, terwijl de Statiegeldalliantie nu pleit voor 5 eurocent per stuk.

Volgens afvaldienst Fost Plus blijft de pmd-zak een performant systeem. Beeld BELGA

De vervuiler betaalt

"Want iets wat geld waard is, zal niemand nog zomaar weggooien", klinkt het bij Bond Beter Leefmilieu, dat opmerkt dat het zwerfvuil dat op onze straten belandt niet gerecycleerd wordt. Volgens Limburg.net is een heffing van het statiegeld dan ook "een correcte toepassing van het principe: de vervuiler betaalt". Want: "Wie z’n drankverpakking zomaar weggooit wordt financieel gestraft. Diegene die nadien het vuilnis opraapt wordt zelfs beloond.”

Bij KVLV, de vroegere boerinnenbond, benadrukken ze de impact die zwerfvuil heeft op het leefmilieu. "Wij maken ons zorgen over koeien die sterven door het eten van blikjes en microplastics in onze mosselen. We moeten zuinig zijn met grondstoffen: een fles moet terug een fles kunnen worden."

Blauwe zak

Tegenkanting is er vanuit de hoek van de verpakkingsindustrie, warenhuizen en ook Fost Plus, de organisatie die ons huishoudelijke verpakkingsafval inzamelt. Volgens hen geldt de blauwe zak als performant systeem op pmd-afval te verzamelen en is een statiegeldsysteem niet wenselijk. Zij willen hun alternatief plan volgend jaar aan de minister voorstellen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234