Maandag 20/09/2021

Binnenland

Vlaams Agentschap Inburgering diep in het rood: "Dit is wanbeheer"

Twee cursisten tijdens taalles Beeld Joost van den Broek
Twee cursisten tijdens taallesBeeld Joost van den Broek

Het Agentschap Integratie en Inburgering linkt de huidige ontslagronde aan de dalende instroom van vluchtelingen. Uit een interne mail blijkt echter dat het Agentschap afstevent op een tekort van 12 miljoen euro in 2019. "Dit is wanbeheer", zegt een bron in de top van het Agentschap.

Het rommelt bij het Vlaams Agentschap Inburgering en Integratie. Deze week stapte Meral Özcan (Open VLD) op als waarnemend voorzitter van de raad van bestuur. Begin augustus bracht De Morgen het nieuws van een ontslagronde bij het Agentschap.

Naar schatting 123 van de 700 werknemers zouden op termijn moeten verdwijnen bij het Agentschap, officieel omdat de instroom van vluchtelingen is stilgevallen en er minder personeel vereist is.

Dat argument stuit op onvrede bij een deel van het personeel, omdat bij de eerst 8 ontslagen werknemers verschillende krachten zitten die al jaren voor de vluchtelingencrisis tewerkgesteld waren. Sommigen van die werknemers hebben het gevoel dat ze zijn uitgekozen omdat ze te veel kritiek geuit hebben op de werking, of niet goed lagen bij de directie. (lees hier een getuigenis: "Ik gaf les over Vlaamse normen en waarden, maar daar is niks van waar")

Meral Özcan. Beeld Open Vld
Meral Özcan.Beeld Open Vld

Tekorten

Een interne mail, die op de redactie van De Morgen is beland, bevestigt dat de dalende instroom van vluchtelingen zorgt voor dalende inkomsten uit subsidies, maar ze wijst zeer duidelijk ook op andere redenen. In die mail van 19 juni krijgt het personeel van een provinciale afdeling "duidelijkheid over de oorzaken van de financiële tekorten".

Enerzijds voert het Agentschap "extra opdrachten uit waar geen financiering tegenover staat". Daaronder valt bijvoorbeeld het implementeren van computersysteem KBI-connect. "De kost van dat systeem was nooit meegerekend in de boekhouding", zeggen verschillende bronnen binnen het Agentschap.

Andere tekorten zijn dan weer het gevolg van "postfusiekosten". Het Agentschap is het resultaat van een fusie van 20 lokale vzw's in 2014. "Het uniformiseren (...) na een fusie kost veel geld", zo staat in de interne mail, die wijst op de 30 voltijdse werkkrachten die hiervoor nodig zijn en "waarvoor we nu niet extra gefinancierd worden."

Die extra financiering was niet voorzien. Bij de fusie stond consultancybedrijf Deloitte in voor de financiële analyse. Die ging uit van heel wat efficiëntiewinsten door schaalvoordelen en een "natuurlijk" personeelsverloop.

Het financieel model in hun rapport "schat een positief resultaat in voor de boekjaren 2014, 2015 en 2016". De inspectie van Financiën plaatste destijds heel wat kanttekeningen bij het rapport en ze lijkt gelijk te krijgen.

Volgens de interne mail zou het Agentschap "eind 2017 afstevenen op een tekort van enkele miljoenen euro. En als we niet zouden ingrijpen loopt dit tekort op tot 12 miljoen euro in 2019."

Onze bronnen hebben het over een tekort in 2017 van minstens 3 miljoen euro. Niet vergezocht, want wie de jaarrekening van 2016 erop nakijkt, ziet een verlies van 2,2 miljoen euro.

Onbekwaamheid

De oorzaak voor deze tekorten zou volgens insiders liggen in de totstandkoming van de fusie zelf. "In de vzw's was veel weerstand tegen de fusie," zegt een bron, "en die heeft men financieel betaald."

Een andere, hooggeplaatste bron binnen het Agentschap noemt de fusie "mislukt door de onbekwaamheid van de directie." "Ze hadden de extra middelen tijdens de vluchtelingencrisis kunnen gebruiken om het deficit weg te werken, maar dat is niet gebeurd. Minister Homans moet elke keer bijpassen met extra budget. Dit is puur wanbeheer."

Met wanbeheer heeft het volgens Zuhal Demir (N-VA), die tot maart voorzitter was van de raad van bestuur, niets te maken. "Vergeet niet dat dit om een belangrijke fusie gaat", zegt Demir. "Maanden voor mijn vertrek gaf ik de directie al de opdracht om naar een besparingsoefening te gaan. Bij mijn ontslag schreef ik er ook over naar het kabinet Homans."

Reactie

Volgens het agentschap zijn onze cijfers gebaseerd op een prognose die geen rekening houdt met de afbouw van het aantal medewerkers. "Ook de claim dat bevoegd minister Homans telkens weer middelen moet bijpassen is niet correct."

Het agentschap wijst erop dat zijn dienstverlening en personeelsbestand mee afhankelijk zijn van het ritme van de asielinstroom. Daarvoor werkt het met een monitoringtool die de evoluties nauwgezet opvolgt. Dat is ook de reden voor de afvloeiing van acht medewerkers in juli.

Intussen dringt oppositiepartij Groen aan op een externe doorlichting van het agentschap. "Het is een erg belangrijk orgaan en de signalen over onvrede en wanbeheer zijn niet aanvaardbaar. We willen een externe audit, we vragen om een hoorzitting in het parlement en een hervorming van de raad van bestuur, om tot een meer onafhankelijke samenstelling van de raad te komen", zegt Vlaams Parlementslid An Moerenhout.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234