Zondag 09/05/2021

Viswanathan Anand de koelste rekenaar

Briljante aanvalspartijen, staaltjes van weergaloze eindspeltechniek en enkele leuke verrassingen, het Cours-toernooi in Wijk-aan-Zee brengt alles wat je van een topevenement kunt verwachten. Helaas horen daar ook korte remises bij, en soms komen de remiseolifanten in dichte drommen de toernooizaal binnengestormd. Na tien van de dertien ronden doen de koele rekenaars het beter dan de vechtjassen. De efficiëntste rekenaar is de Indiase ex-wereldkampioen Viswanathan Anand, die het toernooi op zijn kousenvoeten lijkt te gaan winnen.

Het eerste doel van de Indiër is niet verliezen, hoewel hij in geen enkel onderdeel van het spel voor wie dan ook hoeft onder te doen. Pas als hij zonder risico op winst kan spelen, gaat Anand er eens goed voor zitten. Tot nu toe leverde deze nogal saaie aanpak 'Vishy' in vier partijen succes op. De enige overgebleven concurrent op de eindzege is Judit Polgar, de sterkste schaakster aller tijden. De Hongaarse schaakamazone telt een half punt achterstand op de Indiër en staat erom bekend dat ze verschroeiende aanvalsraids kan lanceren waar niemand tegen opgewassen is. Op positioneel vlak is ze echter de mindere van de meeste echte toppers. Door scha en schande wijs geworden hanteert ze op het Corus-toernooi min of meer dezelfde tactiek als Anand en is ze net als hem voorlopig nog ongeslagen.

Vassily Ivantjsoek is de derde speler die na tien ronden nog niet verloren heeft. Als hij de kans krijgt, beperkt Tsjoekie zich tot een vijftiental nietszeggende zetten en biedt dan remise aan. Slechts een enkeling durft een confrontatie met de mentaal broze Oekraïense klasbak aan. Meestal is Ivantjsoek dan ook in minder dan twee uur klaar. Misschien speelt het feit dat de wereldschaakbond Fide zijn landgenoot Ponomarjov de wereldtitel wil ontnemen (DM 20/01/2003) en hij binnenkort wellicht een WK-match tegen Gary Kasparov mag spelen, Tsjoekie parten.

De aanvalslustigste speler in Wijk-aan-Zee is de Bulgaar Vesselin Topalov, de nummer vier van de wereld. Met meer bewondering dan spot hoor je steeds vaker de term 'Bulgaars kwaliteitsoffer' vallen, omdat Topalov al enkele keren een volle toren voor een loper of een paard offerde, en er op de een of andere manier in slaagde om voldoende compensatie in de stelling te weven. Bij het bekende 'Russische kwaliteitsoffer' bestaat de compensatie alvast uit een pion, maar de Bulgaarse geweldenaar schijnt daar geen behoefte aan te hebben. In het begin van het toernooi had Topalov enkele keren succes met zijn gewaagde ondernemingen, maar moet momenteel net onder de 50-procentgrens post vatten.

Op een heel andere manier hartverwarmend is het spel van de dissidente wereldkampioen Vladimir Kramnik. Zijn optreden in Wijk-aan-Zee mag als een comeback worden beschouwd, want de voorbije achttien maanden schitterde 'Big Vlad' op supertoernooien door zijn afwezigheid. Zijn voorzichtigheid heeft Kramnik niet laten varen, maar hij spreidt een vechtlust tentoon die we al lang niet meer van hem gezien hadden. Kramnik kwam met een geheel nieuw openingsrepertoire op de proppen - met wit speelt hij nu zowaar steeds 1. e4 - en elk beter staand eindspel wordt tot de laatste snik uitgemolken. Dat leverde al enkele pareltjes van eindspelkunst op, maar jammer genoeg liet Kramnik ook al enkele kansen liggen (onder andere tegen Anand) en lijkt hij de scherpte te missen om dit supertoernooi te kunnen winnen.

Positief is ook het spel van Van Wely, Radjabov en Barejev. Van Wely eindigde vorig jaar afgetekend op de laatste plaats, maar stond halverwege dit toernooi zeer verrassend mee op kop. Twee nederlagen wierpen de Nederlander echter terug naar de middenmoot, waar hij nog steeds in zeer goed gezelschap verkeert. Voor het zestienjarige supertalent Teimour Radjabov is het zijn eerste toptoernooi. Velen dachten dat de jonge Azeiri dit niveau nog niet aankon. Teimours start was inderdaad moeizaam, maar daarna ging het steeds beter, en momenteel is hij zelfs opgerukt naar de bovenste helft van de rangschikking. Barejev moest ook al enkele rake klappen incasseren, maar bewijst desondanks dat zijn zege van vorig jaar geen toevalstreffer was.

De stand na tien van de dertien ronden: 1. Anand 7/10; 2. Polgar 6,5; 3. Kramnik, Barejev, Ivantsjoek, Radjabov, Van Wely 5,5; 8. Sjirov, Grisjoek, Karpov 5; 11. Topalov 4,5; 12. Ponomarjov 4; 13. Krasenkov 3,5; 14. Timman 2.

Wouter Janssens

Wit: Anand

Zwart: Ponomarjov 1. e4 c5 2. Pf3 Pc6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 e5 5. Pb5 d6 6. P1c3 a6 7. Pxd4 e5 5. Pb5 d6 6. P1c3 a6 7. Pa3 Pf6 8. Pc4!? (Plant een gevaarlijk pionoffer.) b5 9. Pe3 b4 10. Pcd5 Pxe4!? 11. a3! bxa3? (Anand: "Dit kan de zwarte stelling absoluut niet verdragen. Zwart moet weigeren en b3 spelen.") 12. Txa3 g6 13. c3 Ld7? (f5 is de beste kans. Nu wordt de zwarte stelling in een mum van tijd opgerold.) 14. Pc4! Tb8 15. Le3 f5 16. Lb6 Txb6 17. Pcxb6 Lh6 18. Ld3 0-0 19. Lxe4 fxe4 20. 0-0 Le6 21. Txa6 Dh4 22. De2 Pd8 23. Ta8 Kg7 24. g3 Lg4 25. gxh4 Lxe2 26. Tfa1 g5 27. Pd7 Tf5 28. Txd8 gxh4 29. Tg8+! Kf7 30. Ta7 Tf3 31. P7f6+ Ke6 32. Te7+ Kf5 33. Pg4 Ld2 34. Pge3+ en zwart geeft op. Anand dacht dat hij met deze inderdaad mooie overwinning de publieksprijs van de zevende ronde in de wacht zou slepen, maar dat was buiten de waard gerekend van aanvalskanon Alexej Sjirov:

Wit: Sjirov

Zwart: Barejev 1. e4 e6 2. d4 d5 3. Pc3 Pf6 4. e5 Pfd7 5. f4 c5 6. Pf3 Pc6 7. Le3 cxd4 8. Pxd4 Lc5 9. Dd2 Lxd4 10. Lxd4 Pxd4 11. Dxd4 Db6 12. Dd2! Dxb2?! 13. Tab1 Da3 14. Pb5 Dxa2 15. Pd6+ Kf8 16. Td1 Db2 17. Le2 Db6 18. c4! d4 19. Lf3 a5? (a6) 20. 0-0! d3+ 21. Kh1 Dd4 22. Pb5! Dc5 23. Dxd3 g6 24. Pd6 Pb6 25. Tb1 Kg7 26. Tb5 Dc7 27. Dd4! Pd7 28. f5!! gxf5 29. Pxf5+! exf5 30. e6+ Pe5 (Pf6 31. Txf5 Dd8 32. Ld5; f6 31. exd7 Dxd7 32. Txb7!) 31. Txe5 f6 32. Txf5 Tf8 33. Ld5 De7 34. Th4 Kh8 35. Le4 Lxe6 36. Txh7+ Dxh7 37. Lxh7 Kxh7 38. De4+ en zwart geeft op.

Wit: Kg1, Dh3, Td1, Tf1, Le3, Pc3, pia2, b2, c2, e4, g5, h2.

Zwart: Kg7, Dc4, Tb8, Tf8, Lc8, Ld8, pia7, b4, e5, e6, f7, h7. 1. g6!! hxg6 2. Dh6+! Kg8 3. Txf7!! Kxf7 (Txf7 4. Txd8+) 4. Dh7+ Kf6 (Ke8 4. Txd8+!) 5. Td2! en zwart geeft op. Timman - Topalov (2003)

Wit: Ka1, Db7, Tc1, pia3, b2, e4.

Zwart: Kf8, De6, Le5, pia7, f2, g3.

Zwart aan zet speelt en wint.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234