Maandag 05/12/2022

Aanslagen Brussel

Viseerde Jambon de verkeerde dienst?

Jan Jambon tijdens de voorstelling van een nieuw veiligheidsplan in Brussel.  Beeld Bas Bogaerts
Jan Jambon tijdens de voorstelling van een nieuw veiligheidsplan in Brussel.Beeld Bas Bogaerts

Niet alleen verbindingsofficier Sébastien Joris, maar ook de antiterreurdienst van de federale politie heeft mak gereageerd op Turkse informatie over een van de terroristen van Zaventem. Dat blijkt uit een gedetailleerde reconstructie van De Morgen op basis van vertrouwelijke informatie uit de onderzoekscommissie.

JVH / BST / DDC

De antiterreurdienst van de Belgische federale politie in Brussel (DJSOC Terro) wist sinds midden juli 2015 dat Ibrahim El Bakraoui - een van de kamikazes die zich later opblies in Zaventem - was opgepakt in Turkije op verdenking van terrorisme. En dat hij daarna kon ontsnappen door fouten bij zijn uitzetting naar Nederland. Met die inlichtingen werd een half jaar niets gedaan.

Er kwam geen samenwerking met Nederland om de ondergedoken El Bakraoui op te sporen, geen verslag voor de andere diensten van de federale politie en geen bericht voor de lokale korpsen in Brussel om uit te kijken naar de vogel die was gaan vliegen. Nochtans bleek later dat El Bakraoui zich allicht gewoon thuis schuilhield.

Tijdens een vergadering op 9 december 2015 bespraken DJSOC, de Staatsveiligheid en het parket wel het brokkenparcours van Ibrahim El Bakraoui en zijn broer Khalid - die zich later zou opblazen in het metrostation van Maalbeek - maar zonder gevolg. Pas in januari werd El Bakraoui op de lijst met terreurverdachten geplaatst, nadat Turkije officieel had geantwoord dat hij was opgepakt als mogelijke IS-aanhanger. Dit moest de antiterreurdienst eigenlijk al veel langer hebben afgeleid uit informele berichten. Bovendien was El Bakraoui aan de Syrische grens opgepakt en had hij een verleden van zwaar banditisme.

Geen excuses

In de zoektocht naar een antwoord op de vraag of 22 maart kon worden vermeden, werd de voorbije maanden vooral aandacht besteed aan de Belgische verbindingsofficier in Turkije, Sébastien Joris. Hij werd door minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) meteen na de aanslagen "nalatigheid" verweten door de uitzetting van El Bakraoui niet te stoppen. Uit de reconstructie van de gebeurtenissen blijkt echter dat veel vertragingen die Joris opliep in de dagen na de arrestatie van El Bakraoui te verklaren vallen door Turkse feestdagen, zijn vakantie in België of weekends. De dagen die zo verloren gingen, staan tegenover de maanden die DJSOC liet verglijden om informatie te delen of in actie te komen.

Sébastien Joris, verbindingsofficier.  Beeld BELGA
Sébastien Joris, verbindingsofficier.Beeld BELGA

Ook in de onderzoekscommissie in het parlement wijzen veel politici van meerderheid en oppositie nu op de onderbelichte rol van DJSOC. Eerder deze maand kwamen de oversten van de dienst aan bod. Daaruit bleek dat nog steeds 68 'rode dossiers' onbehandeld blijven, volgens hen bij gebrek aan capaciteit. Heel wat commissieleden wijzen ook op de onderlinge concurrentie tussen de verschillende politiediensten. Er heerst een sfeer van wantrouwen.

De oppositiepartijen eisen verontschuldigingen van Jambon voor zijn kritiek op Joris, maar de minister denkt er niet aan. Hij blijft bij zijn punt: iemand op een belangrijke post als Joris moest gevatter reageren.

De reconstructie kwam tot stand na tientallen gesprekken met sleutelfiguren in het dossier.

"Zijn de aanslagen in Brussel echt de schuld van één man?", lees er vandaag meer over in onze krant of in de pluszone van deze website.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234