Dinsdag 24/05/2022

Virtuoos gestileerde gruwel

from hell HHHII

Regie: Hughes Brothers

Anno 1888 werd het Londense East End opgeschrikt door een reeks gruwelijke moorden op prostituees. De moordenaar, Jack the Ripper, werd nooit gevat, maar de mythe was een feit en de theorieën over zijn mogelijke identiteit groeiden sindsdien voortdurend aan. Een van die sporen, gebaseerd op de uitspraken van inspecteur Frederick Abberline, leidde zelfs naar iemand tot in de hoogste Britse kringen. Alan Moore en Eddie Campbell baseerden er hun 'graphic novel' From Hell op (From Hell was het retouradres dat the Ripper op zijn brieven schreef). Op hun beurt bewerkten Allen en Albert Hughes, alias de Hughes Brothers, het boek tot een bijwijlen visueel verbluffende film die kan buigen op een sterke cast. Met Johnny Depp, Heather Graham, Ian Holm, Jason Flemyng, Robbie Coltrane, Leslie Sharpe, Susan Lynch, Terence Harvey en Katrin Cartlidge.

From Hell opent visueel sterk: in een donkere bar ligt Johnny Depp op zijn rug opium te roken. In zijn visioenen ziet hij brutale moorden en een donkere figuur met een hoge hoed. Even wordt de toeschouwer misleid over de identiteit van Depps personage, tot blijkt dat de politie-inspecteur die hem wekt niemand minder is dan zijn collega Sergeant Peter Godley (de gevatte Schot Robbie Coltrane) en dat hijzelf inspecteur Abberline is die een onderzoek voert naar een seriemoordenaar in Whitechapel. Zijn visoenen helpen hem de dader op te sporen, maar tegelijkertijd zijn ze een lapmiddel om het leven aan te kunnen, want vrij snel wordt duidelijk dat de inspecteur een getormenteerde man is, zoals Depp ze in het verleden wel meermaals vertolkte.

Depps Abberline vertoont opvallend veel gelijkenissen met het personage dat hij in Sleepy Hollow speelde, alleen al door het gotische decor waar beiden zich in bewegen. De makers van From Hell reconstrueerden de sfeer van het laatnegentiende-eeuwse Whitechapel door te filmen op locatie in het oude stadscentrum van Praag. Daarnaast werd een deel van de Londense wijk, waarvan de duistere steegjes met klinkers de eenentwintigste eeuw niet haalden, nagebouwd volgens de oorspronkelijke plannen. In een erg knap shot maakt de camera een pijlsnelle wending naar beneden, van de skyline van Londen, met de bekende St. Paul's Cathedral, via allerlei verlichte ramen tot in de grauwe wijk, die zowat het voorgeborchte van de hel lijkt. Het is de werkplaats van Jack the Ripper: de biotoop van prostituees, dronkaards en gangsterbendes.

In dat opzicht hebben de Hughes Brothers ook deze keer een ghettofilm gemaakt: hoewel ze focussen op een thrillerplot, trachten ze af en toe een - niet altijd even geslaagde - glimp te geven van de sociale omstandigheden waarin de laagste klassen in Londen anno 1888 leefden. Tegelijk sluimert er in From Hell een sociale aanklacht, net zoals dat in Menace II Society op een ander niveau het geval was.

Het racisme en antisemitisme tiert welig in het Londense East End van eind negentiende eeuw: Abberlines oversten proberen hem ervan te overtuigen dat de moordenaar wellicht one of those Native Indians zal zijn, of een joodse slager uit de buurt. De inspecteur stelt echter vast dat de uiterst nauwgezette wijze waarop the Ripper te werk gaat om telkens de ingewanden van zijn slachtoffers te herschikken, alleen het werk van een arts kan zijn. Hij wordt in zijn queeste geholpen door de Britse hofarts Sir William Gull (Ian Holm), die een opvallende interesse toont voor het onderzoek. Abberlines spoor leidt hem ten slotte tot in hogere kringen, tot bij de vrijmetselaars en zelfs tot bij het Britse hof.

Hoewel het scenario van Terry Hayes en Rafael Iglesias een andere wending neemt dan in Moore en Campbells' strip (waarin de identiteit van The Ripper van bij de eerste pagina's wordt blootgegeven), waardoor ze een klassieke whodunit maakten van From Hell, wordt het ook in de film al vrij snel duidelijk hoe de vork in de steel zit. De makers proberen de kijker nog even op het verkeerde been te zetten door een verdacht nevenpersonage te introduceren en leiden de aandacht even van het complot af met een ontluikende romance tussen Abberline en de roodharige prostituee Mary Kelly (een miscaste Heather Graham met een ongeloofwaardig Iers accent). Dat de magere plot de oplossing vrij snel laat doorschemeren stoort echter minder dan zou doen vermoeden omdat From Hell in de eerste plaats een krachtig visuele sfeerfilm is. Peter Deming, de vaste cameraman van David Lynch, filmde vanuit bizarre camerahoeken en creëert door de verwrongen perspectieven een aantal memorabele scenes waarin the Ripper toeslaat. De montage doet nog het meest denken aan animatie, waarbij de Hughes Brothers de expliciete beelden niet geschuwd hebben. De gestileerdheid waarmee ze de gruwel tonen, is echter soms verbluffend virtuoos. (SDK) Zie ook de From Hell-special achteraan in deze krant.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234