Vrijdag 04/12/2020

InterviewJohan Neyts (KUL)

Viroloog Johan Neyts over de vaccin-doorbraak: ‘Heel indrukwekkend’

De race naar het vaccin loopt volop.Beeld Fernando Leon

Het kandidaat-vaccin van Pfizer en BioNTech is voor meer dan 90 procent effectief tegen het coronavirus. Dat maken de farmabedrijven bekend in een persbericht, op basis van testresultaten van 44.000 proefpersonen. ‘Heel indrukwekkend’, vindt viroloog Johan Neyts, die zelf met de KU Leuven aan een coronavaccin werkt.

Of het ooit op de Belgische markt komt, is onduidelijk, maar Pfizer hoopt tegen het einde van dit jaar al honderd miljoen dosissen aan klanten te hebben afgeleverd. Tegen eind 2021 zouden dat er zelfs 1,3 miljard kunnen worden. 

Bij 90 procent effectiviteit is 9 op de 10 gevaccineerden beschermd tegen Covid-19. Is dat meer dan verwacht?

“Op basis van de preklinische studies bleek zo’n effectiviteit haalbaar, maar natuurlijk gaan wetenschappers vaak uit van het slechtst denkbare scenario. Ik ben dus blij dat de effectiviteit zo hoog ligt.

“Het gaat natuurlijk nog om voorlopige resultaten, maar het feit dat ze hiermee al naar buiten komen, toont aan dat het goed zit. Het virus kwam pas ten tonele in januari. Dat je tien maand later hier al staat is sowieso heel indrukwekkend.”

Hoe kan het dat het bij een kleine 10 procent dan niet voldoende werkt?

“De ene persoon is de andere niet. Het is bekend dat het immuunsysteem bij oudere mensen minder goed werkt. Dat zorgt ervoor dat bepaalde vaccins bij oudere mensen minder snel aanslaat. Ook genetische factoren kunnen een rol spelen.” 

Het vaccin van Pfizer/BioNTech werkt met messenger RNA, een revolutionaire technologie. Hoe werkt dat precies?

“Bij bijvoorbeeld griepvaccins breng je de eiwitten van het griepvirus het lichaam binnen, waarna het lichaam antistoffen aanmaakt. Het vaccin van Pfizer en BioNTech brengt een stukje genetische code van het virus het lichaam binnen. Die code zet het lichaam aan om zelf eiwitten van het coronavirus aan te maken, waarna het antilichamen maakt om zich tegen dat virus te verzetten. 

“Die afweer komt vervolgens in het geheugen van het immuunsysteem terecht, waardoor het kan reageren als je besmet wordt met corona. Het is de eerste keer dat een vaccin met die technologie geproduceerd wordt.”

Moeten we nog een slag om de arm houden, aangezien het slechts om voorlopige resultaten gaat?

“Vervelende bijwerkingen duiken altijd vrijwel meteen op. Het is dus heel zeldzaam dat er na een aantal maanden nog nieuwe problemen opduiken. De veiligheid van dit vaccin zal wel goed zitten. 

“Maar wat we nog niet weten, is of dit vaccin ook voldoende beschermt tegen ernstige problemen, die de meeste problemen veroorzaken. En hoe lang zal dit vaccin immuniteit bieden? Het vaccin tegen gele koorts, waar ik mijn vaccin op baseer, beschermt levenslang. Terwijl bij griepvaccins de antistoffen na zes maanden alweer verdwenen zijn. Het valt af te wachten waar dit vaccin op dat spectrum zal terechtkomen.” 

Wat betekent dit voor de andere vaccinbouwers?

“We gaan 8 miljard mensen moeten vaccineren, we hebben dus nood aan verschillende vaccins en technologieën die naast elkaar bestaan. Dit vaccin vereist bijvoorbeeld twee inspuitingen vooraleer immuniteit optreedt, andere vaccins slechts één. Ook is dit een vaccin dat bij -70 graden Celsius bewaard moet worden. Als je dat moet transporteren en bewaren in Latijns-Amerika, Azië of Afrika, zal dat voor enorme logistieke uitdagingen zorgen. Andere vaccins moeten bij slechts -5 graden bewaard worden. Het ene vaccin is het andere niet, dus het zou verkeerd zijn om al onze eieren in één mandje te leggen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234