Zaterdag 24/10/2020

InterviewAnne-Mieke Vandamme (KU Leuven)

Viroloog Anne-Mieke Vandamme: ‘Feesten met kerst wordt nipt, maar het is mogelijk’

Virologe Anne-Mieke Vandamme (KUL).Beeld © Stefaan Temmerman

Het werden geen softe maatregelen, maar strenge. En dat was absoluut nodig, zegt viroloog Anne-Mieke Vandamme (KU Leuven). ‘We moeten er nu samen voor zorgen dat we tegen kerst kunnen feesten. Het wordt nipt, maar het is mogelijk’, zegt ze in een gesprek met Het Laatste Nieuws.

We krijgen vanaf maandag héél strenge maatregelen op ons bord. Dit komt aardig in de buurt van een tweede lockdown.

"Dat klopt, maar dit was absoluut nodig. Het was al veel te laat om maar één regel strenger te maken. Had de regering nu te softe maatregelen afgekondigd, dan hadden ze er meteen al bij kunnen zeggen dat we Kerstmis en Nieuwjaar helemaal mogen vergeten. Deze beslissingen zijn dus zeker niet te streng."

"Al is er toch één ding dat voor mij nog mankeert: een groot gemeenschappelijk project. Op dit moment is de communicatie nog altijd gericht op mensen afstraffen. Ze hebben het gevoel dat de regering iets tegen hen aan het doen is. Dat motiveert niet. Ik had gehoopt dat men op de persconferentie ook had aangekondigd een smak geld vrij te maken voor een gigantische communicatiecampagne, bijvoorbeeld."

Het was het stokpaardje van virologen en epidemiologen: beperk de nauwe contacten. We gaan inderdaad van drie naar één.

"Een goede zaak. Al zou het vanuit puur epidemiologisch standpunt beter geweest zijn terug te keren naar het concept van de bubbels. Dat was technisch gezien een heel goede maatregel, maar ze werd niet goed gecommuniceerd en niet door de burger aanvaard, want er was geen individuele keuze. Nu kan elk wel kiezen, en dan is slechts één ander contact het veiligste."

Toen er in Antwerpen een avondklok kwam, was dat schrikken. Nu mag niemand na 12 uur 's nachts nog buiten. Is een avondklok zo effectief?

“Het is onmogelijk om van elke maatregel te bewijzen hoe effectief die is. In Antwerpen is het wel gelukt om de piek af te vlakken. Komt dat alleen door die avondklok? Allicht niet - in Brussel lijkt het minder goed te werken - maar laat het ons toch maar doen."

Kan het dat een plek als Horebeke met nul besmettingen ook een avondklok krijgt?

"Ik besef dat een avondklok een serieuze beperking is van onze vrijheid. En ik begrijp heel goed waarom deze beslissing moeilijk ligt, maar het is nu vooral belangrijk om consequent te zijn. Je kan ook geen politie aan de grens gaan zetten omdat in twee buurgemeentes andere regels zouden gelden. Het zou niet goed zijn om mensen nu in de war te brengen. Het moet simpel zijn."

Er zijn veel cafés en restaurants die zich heel netjes aan de maatregelen hebben gehouden, maar ze krijgen alsnog de rekening gepresenteerd.

"Dit is voor hen inderdaad tragisch. Ik ga ook graag op café of restaurant en ik hoop met heel mijn hart dat ze dit te boven komen - ik wil graag een persoonlijke bijdrage doen in een noodfonds. We moeten nu vooral solidair zijn met elkaar en moeite doen zodat onze favoriete zaak weer open kan. We zijn allemaal mensen die graag goed leven."

Vindt u het niet vreemd dat er zeer strenge maatregelen genomen worden zonder dat duidelijk is waar de meeste besmettingen plaatsvinden?

"Dat weten we toch wel? Vooral thuis en tijdens vrijetijdsbijeenkomsten, zoals feestjes. Daarom dat het zo belangrijk is dat die nauwe contacten beperkt worden. Zodat niemand na een feestje besmet thuis binnenkomt, en de rest van de familie aansteekt."

Wanneer zullen we het effect zien van deze maatregelen?

"Binnen een week of twee zouden we toch een knik moeten zien in de besmettingscijfers. Pas op, de sterfgevallen zullen elke week verdubbelen, zeker nog een maand. Deze week zijn het er een twintigtal per dag, volgende week een veertigtal. Midden november zullen het er een 200 zijn."

Had u verwacht dat deze golf zo sterk zou woeden?

"Ik had vooral gehoopt dat mensen zich herpakt zouden hebben toen ze de cijfers weer lichtjes zagen stijgen. We hebben eind deze zomer een heel klein knikje gehad in de curve en ik had gedacht dat dat wel even zou blijven aanhouden. Helaas. Dat is het gevaarlijke aan een exponentiële curve: in het begin ziet het er allemaal nog oké uit."

Bent u er nog altijd van overtuigd dat er een derde, vierde, vijfde golf komt?

"Jazeker. De tweede golf hebben we snel onder controle gekregen, maar de curve is jammer genoeg niet laag genoeg gegaan. Dit is voor mij al de derde golf, vergelijkbaar met de eerste. Als we deze onder controle krijgen, komt er gegarandeerd een nieuwe in januari, want iedereen gaat dan overal Nieuwjaar vieren."

U bent overtuigd dat we 2020 feestelijk zullen kunnen afsluiten.

"Dat moet de gemeenschappelijke boodschap zijn: laat ons er samen voor zorgen dat we kunnen feesten met kerst. Het zal sowieso in mineur zijn, maar het zal feesten zijn. Daarom is het zo belangrijk dat we alle regels nu samen in acht nemen. Aan alle lezers: samen. En niet meer de kantjes eraf rijden. Anders wordt het echt niets. We hebben net tijd genoeg om deze golf met deze maatregelen onder controle te krijgen tegen de feestdagen. Het zal nipt zijn, heel nipt, maar het is nog mogelijk.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234