Donderdag 05/08/2021
Stijn Van de Voorde. Beeld Karoly Effenberger
Stijn Van de Voorde.Beeld Karoly Effenberger

Stijn van de voorde

Vinylplaten zijn de steunkaarten van de moderne muziekindustrie

Stijn Van de Voorde is te horen op Studio Brussel en elke woensdag te lezen in Cult.

Soms koop ik voorwerpen die ik beter niet zou aanschaffen. Vorige week werd er online een gloednieuwe, totaal overbodige vinylplaat aangeboden door Chunklet. Om een voorlopig onduidelijke reden bracht het Amerikaanse magazine een oude telefoonmop uit op vinyl. In de zeven minuten durende prank call hoor je hoe een medewerker van een fastfoodrestaurant ernstig wordt gemystificeerd door een groepje studenten met veel vrije tijd en een interessant gevoel voor humor.

Ze kregen de brave werknemer zo ver dat hij (om de kwaliteit van het frietvet te testen) de telefoonhoorn in het vet gooide. En omdat één test niet voldoende was, overtuigde 'het hoofdbureau' de arme man om ook een tweede toestel in het kokende vet te dumpen. Allemaal goed en wel, maar hoe onontbeerlijk is zoiets in een gemiddelde vinylcollectie? Uiteraard kun je voor 18 dollar (zo'n 16 euro) en wat verzendingskosten iets beters aanschaffen, maar de absurditeit van het hele concept spreekt mij wel aan.

Als ik de meest recente berichtgeving mag geloven zit 'de vinylplaat' als audiodrager in de lift. Tomorrowland pakt dit jaar zelfs uit met een VINYL ONLY-podium. Een podium waar de USB-stick van Dimitri Vegas en Like Mike voor één keer niet welkom is. In 2014 werden er 9,2 miljoen vinylplaten verkocht. Dat is minder dan de 500 miljoen exemplaren op het einde van de jaren zeventig, maar wel een stijging met 52 procent in vergelijking met 2013. Naast de illegale downloads en de uitgebreide streamingmogelijkheden vinden mensen het toch aangenaam om hun favoriete liedjes op een zo groot mogelijk formaat te bezitten. Ook al is dit veel duurder.

Vinylplaten zijn de steunkaarten van de moderne muziekindustrie. Daarom doen bepaalde artiesten extra hun best om iets uitzonderlijks in ruil te geven. Jack White lanceerde zijn 'Ultra LP', een plaat met gesloten groeven die op drie snelheden moet worden afgespeeld. Dat is niet ontspannend om naar te luisteren, maar wel speciaal. Of denk aan de eerder experimentele Amerikaanse artpunkers Liars, die gekleurde touwtjes in hun doorzichtige vinyl propten.

Meredith Graves van Perfect Pussy schonk letterlijk haar bloed tijdens het persen van 'Say Yes To Love'. Gelukkig werd de oplage gelimiteerd tot 300 exemplaren. De creepy popband Eohippus ging nog een stapje verder door vorig jaar hun eigen haarlokken en urine te vereeuwigen in een 12 inch- grammofoonplaat.

Hoe weird een vinylplaat er visueel ook moge uitzien, de inhoud (audio) maakt het meestal écht af. Na het beluisteren van bepaalde werken kan een mens zich niet altijd voorstellen dat er ooit een medewerker van een platenfirma interesse toonde in de voorafgaande uitzonderlijk excentrieke demo. Of net wel? In 1969 bracht National Geographic in samenwerking met Columbia Records een plaat uit met daarop het gezang van een bultrugwalvis. Meer dan tien miljoen mensen haalden het ding in huis.

Tijdens de begrafenis van prinses Diana (1997) werd er op gepaste wijze een minuut stilte gehouden. Kunstenaar Jonty Semper maakte daar een opname van. Omdat de stilte uitzonderlijk stil bleek, werd ze vier jaar later onder de titel 'The One Minute Silence From The Funeral Of Diana, Princess Of Wales' op 250 vinylexemplaren uitgebracht. De hele voorraad was in een mum van tijd uitverkocht.

Janek Schaefer bracht in 1995 'Recorded Delivery' uit. Hij stopte een dictafoon in een postpak, drukte op 'record' en nam zodoende alle geluiden op die het pakje 'hoorde' op zijn weg door het Britse postsysteem. Je hoort vooral autogeluiden, rammelende karretjes, deuren die open en dicht gaan én enkele postsorteerders die vrijuit over hun seksleven praten. Liefhebbers van stommiteiten kopen dit soort onzin met plezier. Omdat ze er iets kunstzinnigs in zien.

Ik begrijp dat wel. Een domme mop op vinyl heeft tenminste een verhaal. Een middelmatig album met tien futloze liedjes heeft dat een jaar later niet meer. Ik moest heel hard lachen toen ik het nieuwe album van Bob Dylan hoorde. Een coverplaat met door Frank Sinatra groot gemaakte liedjes? Funny. Zal de plaat over enkele jaren even legendarisch worden als het even absurde 'Out of This World' van M.G. Morgan en Hugo Benioff? Het album uit 1953 waarop de twee wetenschappers proberen om het geluid van een aardbeving te coveren? Tegenwoordig betaal je meer dan 110 euro voor een vinylexemplaar van het audiospektakel. 110 euro!

Vroeger was alles beter. Zelfs de covers van aardbevingen, op vinyl.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234