Dinsdag 19/01/2021

Vin de Pays in de vuurlinie

Vooral tijdens de zomer wordt er gulzig naar Vin de Pays gegrepen. De Franse landwijnen zijn democratisch spotgoedkoop (5 à 8 euro) en niet te ingewikkeld of snobistisch. Maar deze succescategorie staat wel voor een paleisrevolutie.

De Franse landwijnen, onder de officiële doopnaam Vin de Pays (VDP), verleiden al zo'n drie decennia lang de consumenten. De bedoeling van de wetgever was in 1979 duidelijk: een betere maar nog steeds betaalbare categorie met een geografische identiteit creëren, uitstijgend boven de plas van de anonieme vin de table. Die ambitie resulteerde in ruim 150 VDP, het op papier bescheiden en minder strikt gereglementeerde spiegelbeeld van de appellation contrôlée.

Tot voor kort waren de regels ondubbelzinnig. De wijn mocht niet geblend worden en moest volledig uit een specifieke productiezone stammen (waarvan hij de doopnaam draagt), diende te gehoorzamen aan een bepaald rendementsplafond en aan specifieke druivenvariëteiten (typisch geacht voor de regio), mocht nooit beneden een minimumalcoholpercentage zakken (9 à 11%) en moest zich bovendien braaf onderwerpen aan analytische proefrondes. Een degustatiecomité beslist of een wijn wordt erkend als een Vin de Pays van het gebied waarop hij aanspraak maakt. Alleen goedgekeurde wijnen mogen worden verhandeld als VDP. Jaarlijks wordt zo'n 400 à 600.000 hl trouwens proeftechnisch afgekeurd op een totaalaanbod dat schommelt tussen 6 à 7 miljoen hl. De VDP beleefde de voorbije decennia een ware boom als commerciële uitlaatklep in veel regio's. De laatste jaren ging zo 31 à 33 procent van de totale Franse wijnproductie als VDP onder etiket. Voor sommige regio's, met name de Languedoc-Roussillon waar 85% van alle VDP wordt gebotteld, bleek dit wijntype de financiële redding voor veel wijnbouwers. De totale verkoop van VDP steeg tussen 2000 en 2006 dan ook met 41% in volume en met 36,8% in waarde. Populairste buitenlandse afnemers blijven Duitsland, het VK, Nederland én België.

We kennen drie families in de VDP: van regionale, departementele of zonale herkomst. De regionale wijnen komen uit gebieden die diverse departementen overkoepelen, zoals de Vin de Pays d'Oc, Vin de Pays des Comtés Rhodaniens of Vin de Pays du Comté Tolosan. De departementale VDP van hun kant - een vijftigtal - zijn genoemd naar het departement waarin ze worden geproduceerd, zoals Vin de Pays de l'Hérault of Vin de Pays de Loire-Atlantique. De lokale categorie, tenslotte, bevat een honderdtal VDP die uit specifieke zones of districten komen. Het gaat dan om wettelijk begrensde gebieden binnen één departement of twee aangrenzende departementen met vaak een historische of geografische referentie. Voorbeelden van zo'n zonale origine zijn de Vin de Pays des Coteaux de l'Ardèche, Vin de Pays des Coteaux de Murviel of Vin de Pays des Marche de Bretagne. Als er één bonus is die we op conto van de VDP mogen schrijven, is het wel dat ze meer souplesse inzake druivenvariëteiten hebben binnengesmokkeld in het Franse herkomstsysteem. Terwijl in de meeste appellations en bij puristen mono-cépages nog taboe waren, bleken de ééndruif-VDP - uitsluitend syrah, merlot, grenache, viognier, ... - een gigantisch succes.

Maar dit relatief stabiele VDP-wereldje wordt de laatste tijd flink door elkaar geschud. Eerst en vooral is er de trend om een soort allesoverkoepelende doopnaam te promoten voor de ganse zuiderse productie, die voortaan ook als Sud de France onder kurk (of dop) gaat. Maar nog risicorijker is de beweging voor een Vin de Pays Vignobles de France. Met zo'n modieus koepelconcept - en het daaraan gekoppelde blenden van druiven uit diverse regio's - wordt de lokale identiteit van veel VDP's ondergraven. Misschien allemaal vlottere begrippen voor de Amerikaanse of Aziatische analfabeet-consument, maar een evolutie met zeer gevaarlijke kantjes voor de basiskwaliteit.

Terwijl men enerzijds zo'n nieuwe groepsnaam promoot, begint men anderzijds op lagere echelons VDP's te creëren in streken waar landwijnen nagenoeg onbestaand waren. Zo werd met ingang van de oogst van 2006 de Vin de Pays de l'Atlantique gelanceerd. Het gaat om een primeur voor Bordeaux, dat tot op heden uitsluitend AOC-wijnen produceerde. Maar het grootste gevaar voor de reputatie van de VDP is toch de recente beslissing, die op de valreep van de zomervakantie werd genomen: de Franse wetgever trok namelijk onverwacht de toegelaten rendementen voor de VDP op van 85 naar 105 hl/ha voor de rode wijn en van 90 naar 110 hl/ha voor rosés en vins gris. Hogere opbrengsten toelaten in periodes van structurele surplus, terwijl de Europese Commissie miljoenen investeert in rooicampagnes, distillatie en productieplafonds? De Fransen mogen hun slordige logica toch eens komen uitleggen. n

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234