Dinsdag 01/12/2020

Vijftig doden in twee dagen bloedige opstand in Jemen

Na maanden van politieke impasse is het geweld in Jemen weer in alle hevigheid opgelaaid. Regeringstroepen openden voor de tweede achtereenvolgende dag het vuur op demonstranten die het aftreden van president Ali Abdullah Saleh eisten. Er vielen vijftig doden. De VS riepen op tot een 'onmiddellijke en vreedzame transitie' van de macht, maar het regime ontkent gebruik van geweld.

In de Jemenitische hoofdstad Sanaa werd een menigte betogers onder vuur genomen door regeringsgezinde militairen en sluipschutters die zich op daken hadden geposteerd. Gevolg was het ergste bloedvergieten sinds maart. Zondag werden 26 demonstranten doodgeschoten, gisteren vielen nog eens zeker 24 doden. Bij ziekenhuizen werden meer dan 200 gewonden binnengebracht.

Er braken gevechten uit tussen regeringstroepen en militairen die de kant van de demonstranten hebben gekozen. Nadat de betogers waren aangevallen, werden posities van het regeringsleger bestookt door soldaten die trouw zijn aan de naar de oppositie overgelopen generaal Ali Mohsen al-Ahmar.

De strijd speelde zich af in de buurt van het centrale plein in de hoofdstad, waar betogers een protestkamp hebben opgericht. Sanaa is al maanden verdeeld tussen soldaten van generaal Mohsen en manschappen van de president. Gisteren slaagden demonstranten erin hun protestkamp uit te breiden. Ondanks het oplaaiende geweld toonden de demonstranten zich vastberaden om in het gebied te blijven dat ze bezet houden. "We blijven tot we sterven", zei een 32-jarige betoger tegen The New York Times. "Waarom zouden we bang zijn? We zijn eraan gewend." Getuigen meldden dat regeringstroepen met zware automatische wapens schoten op de deelnemers aan een protestmars. Een verslaggever van het persbureau Reuters zag dat ook sluipschutters vanaf daken het vuur openden op de menigte.

Politieke impasse

De betogers eisen dat er einde komt aan het 33-jarige bewind van president Saleh, die in Saoedi-Arabië wordt behandeld voor verwondingen die hij opliep bij een aanslag op zijn leven. Jemen is politiek verlamd doordat Saleh, ondanks de massale protestbeweging, blijft vasthouden aan de macht.

Een gezant van de Verenigde Naties, Jamal Benomar, kwam naar Sanaa om te bemiddelen tussen de vicepresident en leiders van de oppositiepartijen. Maar niemand verwacht dat de bemiddelingspoging het geweld zal doen afnemen. Vele demonstranten vergeleken hun situatie met die in Libië, waar verzetsstrijders door de NAVO werden geholpen bij het verdrijven van kolonel Kadhafi. "De internationale gemeenschap doet niets in dit land", zei een betoger. "Kijk naar Libië: daar werden tegoeden van het bewind bevroren, daar werden de rebellen geholpen. Voor ons doen ze niets."

De protestbeweging bleef in de voorbije maanden vreedzaam. Nu denkt een groeiend aantal betogers echter dat geweld nodig is om het regime van Saleh te verdrijven. De politieke impasse in Sanaa heeft het centrale gezag uitermate verzwakt. In de provincies, waar ook wordt gevochten door vijandige groepen, weet Al Qaida zijn invloed te vergroten. Het machtsvacuüm in Jemen verontrust de Verenigde Staten, die met onbemande vliegtuigjes aanvallen hebben uitgevoerd op cellen van de terreurbeweging.

Vreedzame transitie

Gisteren eisten de VS en de EU tijdens een bijeenkomst van de VN-Mensenrechtenraad in Genève een stopzetting van het geweld van de Jemenitische regering tegen vreedzame betogers. De VS, die Saleh ooit als een belangrijke bondgenoot beschouwden in hun strijd tegen Al Qaida in Jemen, riepen op tot een "onmiddellijke, vreedzame en ordelijke transitie" van de macht in het land. De gezant bij de Mensenrechtenraad, Eileen Chamberlain Donahoe, zei dat de VS extreem bezorgd zijn door het "stijgend aantal verontrustende berichten van geweld".

De Jemenitische minister van Buitenlandse Zaken, Abubakr al-Qirbi, zei dat de regering wel politieke hervormingen wil doorvoeren maar ontkende het gebruik van buitensporig geweld door politie en proregeringstroepen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234