Maandag 18/10/2021

Vijftienduizend dieren in acht miljoen liter water aan de Schelde

Het is nog te vroeg om victorie te kraaien, maar met wat geluk opent in juli 2002 het unieke aquariumproject Planet Ocean in Antwerpen. De afgeronde voorontwerpen lagen gisteren ter tafel: een nieuwe, spectaculaire locatie in de bocht van de Schelde, acht miljoen liter water in verschillende aquaria, met een kostenplaatje van 2,25 miljard frank (55,76 miljoen euro). Als de privé-investeerders en de overheid over de brug komen, kan met de laatste en moeilijkste fase van het project begonnen worden: de financiering.

Antwerpen.

Eigen berichtgeving

De persvoorstelling gisteren is zowat de laatste halte voor de eindsprint naar wat wellicht een publiekstrekker van formaat mag worden genoemd: een aquarium van wereldformaat langs de Antwerpse rede, aan de Schelde. Het Britse marketingbureau Delloitte & Touche Hospitality and Leisure Consulting, dat het marktonderzoek deed, spreekt van een in Europa ongezien project, een toonbeeld van de "nieuwe generatie aquaria".

Al een tijdje tracht het studieconsortium - met investeerders KBC, Mercator Noordstar, Gimv en Vlaams Gewest - het project rond te krijgen en volgens projectleider Piet Vandermeersch hebben de plannen er nog nooit zo goed uitgezien. Aanvankelijk was het aquariumgebouw gepland op het Eilandje in Antwerpen, landinwaarts langs het Kattendijkdok. Maar het nieuwe ontwerp heeft een veel indrukwekkendere ligging gekregen: in de bocht van de Schelde, ten noorden van het centrum van Antwerpen, op een kwartiertje lopen van de Grote Markt. Het gebouw ligt langs de rede en wordt zo geïntegreerd in de promenade langs de Scheldekaaien die Antwerpen in de toekomst mogelijk wil maken. Het moet ook een motor worden in de ontwikkeling van het Eilandje - zeg maar de oude haven van Antwerpen - die in de toekomst als een nieuwe 'culturele' stadsuitbreiding wordt ontwikkeld. Het gebouw zelf, ontworpen door het Amerikaanse architectenbureau Esherick Homsey Dodge & Davies en de Antwerpse pendant Focqué-Denkers-Adriaenssens, is een modernistisch ontwerp dat zowel voldoet aan de technische eisen voor de aquaria, als aan esthetische, of zelfs meer symbolische elementen. Zo moeten golvende roestvrij stalen dakpartijen het zonlicht opvangen en op die manier refereren aan het glinsterende zonlicht op water.

Het aquarium - een concept van de Amerikaanse aquariumontwerper Joe Wetzel, die tekende voor een vijftiental aquaria in de hele wereld - is opgevat als een maritieme wereldreis langs de continenten. Onder een enorme koepel op het dak - die 's nachts als een lichtbaken langs de Schelde zal schijnen - bevindt zich een miniatuurversie van het Amazonewoud. Ruim 32 meter boven de grond staan woudreuzen in de waterbassins. Ze evoceren de Amazonerivier die in het regenseizoen tot zestig kilometer diep het woud indringt. Dan zwemmen de vissen als het ware over de bodem van het woud en worden ze vruchten- en zadeneters. Spectaculaire vissen, die leven van vogelvangst en wel twee meter boven het wateroppervlakte kunnen uitspringen, zwemmen er rond in drie meter hoge bassins. Andere aquaria tonen het droge seizoen, het estuarium of richten zich op kleinere diersoorten. Publiekstrekker wordt ongetwijfeld de twee meter lange zoetwaterotter uit het Amazonebekken.

Elders in het gebouw wordt de tropische zoutwaterwereld van het eiland Palau op Micronesië getoond, een van de rijkste gebieden ter wereld. Een tropische lagune, een bassin met golfgenerator, die deels boven de hoofden van de bezoekers zit, een onderwatergrot en een onderwatertunnel van twintig meter lengte in een bassin met 3 miljoen liter water moeten de bezoekers met verstomming slaan. Wandelen tussen de haaien is er ook bij.

Nog een reuzenaquarium - opnieuw drie miljoen liter water - focust op de Atlantische Oceaan, 5.000 meter onder de zeespiegel. Een acrylwand van vijftien meter lengte moet de bezoeker de indruk geven dat hij zich in de oceaan zelf bevindt. In dit bassin zullen snel zwemmende scholen vissen, als kabeljauw of heilbot, zich kunnen verschuilen in het wrak van een gezonken vrachtschip. Duistere aquaria tonen het leven in gebieden waar de zon zelden doordringt en waar fenomenen als bioluminiscentie of thermische schoorstenen een idee moeten geven van deze ongekende wereld. De kwallenafdeling geeft dan weer een beeld van de spectaculaire leefwijze van deze geleiachtige wezens. In het Eureka-gedeelte spitst het ontwerp zich toe op het marineleven in onze gewesten: zandstranden, overstroomde polders en getijdengebieden.

Deze zaal biedt ook een panoramische blik op de Scheldebocht. Daarnaast zijn er studielokalen, labo's, een auditorium, ruimtes voor wisselende tentoonstellingen, en de obligate shop en cafetaria, met - alweer - zicht op de Schelde. In totaal zullen er meer dan 600 diersoorten te zien zijn, ofwel een kleine 15.000 individuen. Als het project doorgaat, wordt met het verzamelen van de vissen begonnen achttien maanden voor de opening. De vissen komen van andere aquaria, dierentuinen en gespecialiseerde dierenhandelaars. Bedreigde diersoorten, die op de CITES-lijsten voorkomen, worden niet getoond. De wetenschappelijke knowhow hoopt de projectleiding te vinden bij de Antwerpse dierentuin en de afdeling biologie van de UIA.

Jan de Zutter

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234