Zaterdag 15/08/2020

Artsen

Vijf vragen over de plannen van minister De Block om huisartsen strikter te controleren

Beeld Hollandse Hoogte / Flip Franssen

Huisartsen krijgen binnenkort een rapport van het Riziv over hun voorschrijfgedrag. Dat schrijft Het Nieuwsblad. Wie overmatig pillen voorschrijft of bloedonderzoeken bestelt, riskeert een boete. Vijf vragen over de strengere controle van minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld).

Wat wil De Block precies doen?

Ze wil een strikter toezicht op het voorschrijfgedrag van huisartsen. Die zouden nog dit voorjaar een rapport van de ziekteverzekering in de bus krijgen, met daarin een individuele score. Op die manier kunnen huisartsen hun voorschrijfgedrag vergelijken met dat van collega’s, maar kan ook het Riziv controleren wie buitensporig veel scans of labo-onderzoeken bestelt. In 2019 krijgen ook de specialisten individuele feedback over hun voorschrijven van geneesmiddelen. Wie zich absoluut niet aan de regels houdt, riskeert een boete of terugvordering. 

Nieuw is het concept niet. Het Riziv heeft ook de voorbije jaren huisartsen regelmatig individuele feedback gegeven. Zo werden in 2013 nog 160 artsen op het matje geroepen omdat ze overmatig pillen hadden voorgeschreven. In hoeveel gevallen zo’n tik op de vingers daadwerkelijk resulteerde in een boete, is niet duidelijk.

Waarom?

“Het einddoel is doelmatig voorschrijfgedrag door alle voorschrijvers”, benadrukt De Block. “Voor een individuele arts kan dit betekenen dat hij/zij minder van iets gaat voorschrijven, al kan je dat niet veralgemenen. Uitgangspunt is dat het voorschrijfgedrag wetenschappelijk verantwoord is, op basis van de aanbevelingen inzake goed praktijk, met verifieerbare indicatoren en relevante benchmarks. Dit past ook in het beleid rond evidence-based practice.”

De overconsumptie van medicijnen, scans of labo-onderzoeken is al langer een probleem in ons land. Zo piekt het gebruik van antidepressiva of antibiotica hier in vergelijking met andere Europese landen. Ook zijn we koploper in het aantal CT-scans.

Wat gaat het Riziv precies controleren?

De huisartsen krijgen een individuele score op 45 indicatoren in vijf verschillende domeinen. Het gaat om antibiotica, klinische biologie, polymedicatie bij ouderen, medische beeldvorming en psychotrope geneesmiddelen zoals antidepressiva. Allemaal onderdelen waar er in België sprake is van overconsumptie. Waarop specialisten volgend jaar precies gecontroleerd gaan worden, is nog niet duidelijk. 

“Ik denk dat het goed is dat het Riziv de artsen nog beter gaat informeren dan vandaag”, zegt Marc Moens, voorzitter van artsensyndicaat BVAS. “Of dat dan meteen moet leiden tot een boete, is een andere zaak. Er kunnen heel goeie redenen zijn waarom de ene arts meer voorschrijft dan de andere. Zo moest een pediater zich een paar jaar geleden verantwoorden omdat ze te veel bloedonderzoeken bestelde. Bleek dat de dame louter werkt met kindjes van moeders die hiv hebben. Dan is het normaal dat je meer labo-onderzoeken nodig hebt.”

Hoe reageren de artsen? 

Het artsensyndicaat BVAS vindt het geen slechte zaak dat het Riziv artsen beter informeert over hun voorschrijfgedrag, al staan ze wel wantrouwig tegenover boetes. Bij federatie voor huisartsenkringen Domus Medica staan ze minder te springen voor het initiatief. “Als de overheid echt bekommerd is om een betere kwaliteit, dan moet ze meer doen dan alleen data verspreiden in de hoop dat die tot besparingen leiden”, reageren ze in Het Nieuwsblad. “Meer kwaliteit betekent in veel gevallen ook meer investeren maar daar gaat het helaas minder vaak over."

Professor Huisartsgeneeskunde Bert Aertgeerts (KU Leuven) is het eens met die analyse. “De beroepsgroep is er zich zeker van bewust dat het beter moet. Maar je moet huisartsen ook de tools geven om het beter te doen. Dan denk ik bijvoorbeeld aan een degelijk dossiersysteem.”

Werkt het?

Individuele rapporten en mogelijke boetes: helpt het echt om het voorschrijfgedrag aan te pakken? Professor Aertgeerts betwijfelt het. “Als je bijvoorbeeld het gebruik van antibiotica naar beneden wil halen, dan moet je daar echt een strategie voor ontwikkelen. Dan moet je alle spelers samen aan tafel zetten: de artsen, ziekenhuizen, apothekers, de overheid... en dan moet je op alle domeinen een aanpak uitwerken. Eén groep viseren en bestraffen haalt weinig uit.” 

Hij verwijst ook naar andere wetenschappelijke studies, die onder meer aantoonden dat het loont om patiënten verplicht in te schrijven bij een huisarts. Zo kunnen patiënten niet naar een andere arts stappen, als hen een voorschrift geweigerd wordt. “Dat is ook evidence based, maar daar heeft de minister geen oren naar.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234