Vrijdag 15/11/2019

Vijf rockgoden voor morgen

Tijdens de jongste editie van het EuroSonic-festival dongen ruim 150 jonge bands, gespreid over twintig podia, naar de gunsten van pers en publiek. Wie erop gebrand was nieuwe ontdekkingen te doen en een glimp van de toekomst op te vangen, werd in Groningen niet teleurgesteld, al zorgde het enorme aanbod ervoor dat er vaak verscheurende keuzen dienden te worden gemaakt. We zetten de vijf hoogtepunten voor u op een rijtje. En u zult merken: vooral de Denen en de Ieren sloegen gensters.

Dirk Steenhaut

1. UNDER BYEN

De onvertaalbaarheid van klank

Soms weet je al vanaf de eerste noten van een concert dat er magie in de lucht hangt. Dat van de Deense formatie Under Byen (spreek uit: Onnah Buun) tijdens EuroSonic was er zo een. De groep, afkomstig uit de universiteitsstad Aarhus, is al actief sinds 1995 en heeft tot dusver twee prachtige langspelers uitgebracht: Kyst ('Kust') en Det er mig der holder træerne sammen ('Ik ben het die de bomen samenhoud'). Een optreden tijdens het New Yorkse CMJ-festival leidde vorig jaar al tot een extatische recensie in het gezaghebbende Amerikaanse blad Rolling Stone en ook in Groningen zorgde het achtkoppige gezelschap voor de absolute revelatie.

De gelaagde muziek van Under Byen ('Onder de stad') valt moeilijk in één stilistisch hokje onder te brengen. Ze bevat invloeden uit klassiek, die tot uiting komen in het majestueuze gebruik van viool en cello; wijst soms naar folk, bijvoorbeeld in de nummers waarin een accordeon wordt gehanteerd; verraadt componenten uit jazz en triphop en heeft, door de aanwezigheid van een drummer én een percussionist, een sterk ritmische inslag, zonder naar dance te neigen. Under Byen verpakt zijn songs in fraaie, bezwerende melodieën, die opkringelen als rookpluimen uit een dichtbegroeid naaldbos. Maar het geheime wapen van de groep is ongetwijfeld zangeres Henriette Sennenvaldt. Haar stem vertoont raakpunten met die van Björk, al klinkt ze warmer, sensueler en vertoont ze minder scherpe kantjes.

Vooral op het podium dwingt Sennenvaldts inlevingsvermogen ontzag af. De chanteuse beleeft de muziek met iedere vezel van haar lichaam, verkent de donkerste hoekjes van haar psyche en gaat dermate op in de songs dat ze geen besef meer lijkt te hebben van de buitenwereld. Dat ze zich in haar teksten uitsluitend van het Deens bedient, mag geen obstakel zijn. Tenslotte slaagde ook het in een regionaal Noors dialect zingende Kaisers Orchestra er de voorbije maanden in heel Europa plat te spelen. Zelf is Sennenvaldt de eerste om de vermeende taalbarrière te relativeren: "Ik schrijf in mijn eigen taal omdat ik er een intiemere band mee heb. Eerlijkheid is belangrijk. Bovendien staat taal niet alleen voor betekenis, maar ook voor klank. Ik zie het als een werktuig, dat samen met mijn stem een instrument vormt tussen de andere instrumenten."

"Henriettes teksten zijn sowieso moeilijk vertaalbaar", pikt toetsenman Thorbørn Krogshede in.

"In het Engels lijkt een titel als 'It's Me Holding The Trees Together' tamelijk onzinnig, maar in het Deens klinkt het perfect en ervaar je het gewoon als een mooi, poëtisch beeld."

Hoewel Under Byen ook in zijn eigen land een cultgroep is, heeft het net de soundtrack geschreven bij een Deense jeugdfilm en blijkt het een almaar jeugdiger wordend publiek aan te trekken. "Een goede zaak", vindt Henriette Sennenvaldt. "Tieners zijn immers erg kritisch en weten heel goed waarom ze iets goed of slecht vinden. Maar als ze van je muziek houden, zijn ze bijzonder loyaal en lijken ze open te staan voor experimenten. Bovendien zorgt een jong publiek live voor heel wat energie."

Op het podium gebruik Under Byen geen gitaren, maar een statement hoeven we daar niet in te zien. "Vanaf het begin lag de nadruk op de strijkers, toetsen en percussie", legt de zangeres uit. "Zelf hou ik wel van gitaren. Maar ons geluid is organisch gegroeid en we laten weg wat we niet echt nodig hebben. Zo ontstaat er ruimte in de muziek."

"We hebben elk een andere muzikale achtergrond", vertelt Krogshede. "Zelf ben ik opgegroeid met jazz en klassiek. Over pop weet ik eigenlijk het minst van al."

Vorig jaar was Under Byen nog te horen op The Listener, de jongste solo-cd van Howe Gelb van Giant Sand. "Zijn aanpak is heel spontaan en direct, staat volkomen haaks op de onze", stelt Sennenvaldt. "Hij tolereert maximaal twee takes: pure audio-vérité, maar die spontane aanpak vond ik wel verfrissend. Want onze eigen songs zijn met veel zorg en aandacht voor details in elkaar gezet en gearrangeerd. We werken dus heel lang aan onze platen en misschien maakt dat ons iets te fragiel? Toch klinken we iedere avond anders. We zijn nogal gevoelig voor elkaars stemmingen, de sfeer in de zaal. En naarmate de volgorde van de songs op de setlist verandert, vertel je ook een ander verhaal.

"Mocht ik onderlegder zijn, dan zou ik wellicht heel andere muziek maken. Maar je moet nu eenmaal leren leven met je beperkingen. Als je daar in slaagt, komt de authenticiteit vanzelf wel."

Cd's: Kyst (1999) en Det er mig der holder træerne sammen (2002). Allebei verschenen bij Have a Cigar/EMI.

Voor fans van: Björk, Portishead, Lisa Germano.

2. THE FRAMES

Zo intens dat je adem ervan stokt

The Frames worden wel eens het best bewaarde geheim van Dublin genoemd, maar eerlang zult u ze in het volle licht kunnen bewonderen. In de jongste lezerspoll van het toonaangevende Ierse rockblad Hot Press slaagden ze er immers in U2 van de troon te stoten als beste groep en beste liveact en niemand minder dan Brian Eno schreeuwt van de daken dat The Frames de sterkste band is die hij in jaren aan het werk heeft gehoord. Nu we het vijftal zelf op het podium te keer hebben zien gaan, sluiten we ons graag bij meneer Eno aan: deze kerels klinken zo intens dat je adem ervan stokt. Pittig detail: The Frames zijn witte raven die zowel met Steve Albini als Trevor Horn in de studio hebben gezeten. Zelfs van Craig Ward van dEUS mochten ze ooit vriendendiensten ontvangen.

Spil van het kwintet is de charismatische zanger Glen Hansard. De man kwam jaren aan de kost als straatmuzikant, acteerde later in de film The Commitments en schrijft songs die vaak donker klinken, maar tegelijk blijk geven van passie, romantiek, spiritualiteit én een bijzondere zin voor het tragikomische. Zijn introspectieve folkrocknummers worden door de rest van de groep dynamisch ingevuld (vooral de violist weet van wanten), maar ook Hansard zelf tovert regelmatig schroeiende noise-uitbarstingen uit zijn zwartgeblakerde Stratocaster.

In Groningen imponeerden The Frames niet alleen met knappe meerstemmige samenzang ('Lay Me Down'), maar ook met de meeslepende wijze waarop ze de ene climax op de andere lieten volgen. Hansard bracht ode aan Johnny Cash en de schilder Egon Schiele en bewees met pakkende, ingetogen nummers als 'What Happens When the Heart Just Stops', 'Santa Maria' en 'Star Star' dat hij al enkele onvervalste klassiekers op zijn naam heeft staan. Er kwamen twee toegiften aan te pas en met de Pixies-cover 'Where Is My Mind?' gaven de Ieren hun geestdriftige publiek de genadeslag. Let maar op: The Frames worden heel groot. Meer zelfs: ze zíjn het al.

Cd's: Another Love Song (Island, 1992); Fitzcarraldo (Elektra, '95); Dance the Devil... (ZTT, '99); For The Birds (Plateau, 2001); Breadcrumb Trail (Indies, '02); The Roads Outgrown (Plateau, '03); Setlist (Plateau '03/Anti-, '04).

Voor fans van: Lambchop, Tindersticks, Will Oldham, Leonard Cohen, dEUS.

3. SIMPLE KID

Klein budget, rijke verbeelding

Zalig zijn de armen van geest. Wie in Groningen Simple Kid aan het werk zag, zal dat zeker beamen. De man achter dat pseudoniem is de Ierse zanger, gitarist en harmonicaspeler Ciaran McFeely, die vier jaar geleden naar Londen verhuisde en er met de glamrockband Young Offenders de hit 'That's Why We Lose Control' scoorde. De Offenders bleken eendagsvliegen te zijn. De beslissing om het dan maar solo te proberen lag dus voor de hand. De songs op het onlangs verschenen 1 koppelen de maatschappelijke betrokkenheid van Bob Dylan en de ironische observaties van Ray Davies aan de branie van Marc Bolan. De liedjes van Simple Kid klinken speels en gevat maar zijn beslist niet vrij van melancholische trekjes.

McFeely, die put uit de bronnen pop, rock en lofi, maakte zijn eerste langspeler met een klein budget en een rijke verbeelding. Ook als liveperformer weet hij moeiteloos de aandacht van de toeschouwers naar zich toe te trekken. Vrijdag begon hij zijn set in zijn eentje, met behulp van een gitaar, ritmebox en laptop, maar na opener 'The Commuter' zou hij assistentie krijgen van een puike band, die nummers als 'Drugs', 'Supertramps & Superstars' en 'Breakups Breakdowns' precies gaven wat ze nodig hadden.

Zelfs als de aftandse drummachine het liet afweten, verloor Simple Kid, met honkbalpet en zijn gitaar ter hoogte van zijn knieën, er zijn gevoel voor humor niet bij. Met een stem die afwisselend deed denken aan die van Damon Albarn en de jonge Bowie en melodieuze folktronicanummers die toonden hoe T. Rex zou klinken in de handen van Beck, gaf Simple Kid vooral blijk van trefzekerheid en veerkracht. Songs als 'Staring at the Sun' of 'Truck On' waren ook nog eens uiterst catchy.

Simple Kid neemt zich voor binnenkort zowel een country- als een technoplaat te maken. Dat belooft. Van ons krijgt hij alvast een tien voor attitude.

Cd: Simple Kid No 1 (2m Recordings/Zomba).

4. OI VA VOI

Mysterie en exotiek

Oi Va Voi, dat vanuit de Londense East End opereert, is een multicultureel gezelschap waarvan de zes leden één ding gemeen hebben: hun joodse achtergrond. Voor de rest draagt iedere muzikant bij wat hij van huis uit heeft meegekregen, en dat verklaart meteen de brede waaier van invloeden die te horen zijn op de onlangs verschenen debuut-cd van de groep, Laughter Through Tears. Klezmer- en flamencomelodieën gaan, aangevuld met componenten uit de volksmuziek van Oost-Europa, het Middellandse Zee-gebied en de Caraïben, vrijelijk in de clinch met elektronische grooves.

Tegelijk staat Oi Va Voi met één been in de Angelsakische poptraditie en hoor je regelmatig echo's uit hiptop, triphop, drum'n'bass, jazz en dub. De fraaie single 'Refugee' is dezer dagen regelmatig te horen bij Studio Brussel, maar wie echt wil weten waar Oi Va Voi voor staat, moet het sextet op een podium aan het werk zien. In Huize Maas serveerden de geïmporteerde Britten warmbloedige, opzwepende dansmuziek die het vooral op de heupen van de toeschouwers had gemunt. Dat Oi Va Voi onderdak vond bij het Brits-Aziatische Outcaste-label, dat ons eerder Nitin Sawhney en Badmarsh & Shri leerde kennen, hoeft dus niet te verbazen.

Maar de groep is méér dan alleen maar ritme: een jazzy trompet en een klagerige viool omcirkelden de melodieën en drukten bijvoorbeeld een oriëntaalse stempel op 'Ladino Song', dat door Lemez Lovaz werd gezongen in een oude Spaans-joodse taal. Op de cd vallen onder anderen bijdragen van de tachtigjarige Majer Bogdanski en van een Oezbeekse popdiva te horen; in Groningen had enkel de Schotse chanteuse KT Tunstall zich bij de groep gevoegd. Dat deed echter niet de minste afbreuk aan de impact van het optreden. Wie gevoelig is voor pop met een laagje mysterie en exotiek weet alvast welke groepsnaam hij/zij van buiten moet leren.

Cd: Laughter Through Tears (Outcaste/PIAS)

Voor fans van: Nitin Sawhney, Morcheeba, Massive Attack.

5. TIM CHRISTENSEN

Doorvoelde powerpop van een antister

Het offensief van de Deense muzikanten ging dit jaar op EuroSonic niet onopgemerkt voorbij. Over Under Byen leest u elders op deze pagina, maar ook de 29-jarige zanger, songschrijver en gitarist Tim Christensen wist in Groningen indruk te maken. Christensen stond tien jaar aan het roer van de populaire rockband Dizzy Miss Lizzy. Toen dat gezelschap splitte, ging de voorman solo met de cd Secrets on Parade, waar in Denemarken ruim 55.000 stuks van werden verkocht. Vorig jaar scoorde hij met 'Right Next to the Right One', de themasong uit de populaire televisieserie Nilolaj & Julie, een van de grootste hits uit de Deense geschiedenis. En het ziet ernaar uit dat hij met zijn uitstekende nieuwe plaat, Honeyburst, dra ook de rest van Europa zal inpakken.

Christensen maakt melodieuze, licht psychedelische powerpop die zweemt naar de sixties en seventies en nauw aansluit bij het werk van Michael Penn, Matthew Sweet en Badfinger. Zijn liedjes zijn klassiek van snit, niet echt origineel, maar wel warm, eerlijk en doorvoeld. Zijn bedeesdheid maakt hem tot een antister, maar Christensen beheerst zijn ambacht en ook zijn band van ZZ Top-lookalikes speelde hecht en to the point. Luid en energiek in 'Jump the Gun' en het ziedende 'Get the Fuck Out of My Mind'; melodieus en ingehouden in 'Don't Leave Me But Leave Me Alone' en 'Whispering at the Top of My Lungs'; ronduit breekbaar in akoestische liedjes als 'Love is A Matter Of' (inclusief melodicasolo) en het naar The Beatles neigende walsje 'Right Next to the Right One', dat ook bij ons een radiohit zou kunnen worden.

In Nederland beschouwt men Honeyburst al als een bescheiden sensatie, bij ons heeft EMI nog niet beslist of de cd wordt uitgebracht. Na het prima cluboptreden op EuroSonic kunnen we dus alleen maar duimen.

Cd's: Secrets on Parade (2000) en Honeyburst (2003), allebei op Capitol/EMI.

Voor fans van: Michael Penn en Matthew Sweet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234