Zondag 27/09/2020
Beeld DM

StandpuntBart Eeckhout

Vijf jaar na de asielcrisis heeft de EU nog altijd geen migratiebeleid die naam waardig

Bart Eeckhout is hoofdredacteur. 

Dit zijn waarschijnlijk niet de makkelijkste weken uit het al 17 jaar durende regime van de Turkse leider Recep Tayyip Erdogan. In eigen land taant zijn autoritaire gezag, internationaal lijkt de tactiek om de om zijn gunst dingende NAVO-bondgenoten en Russen tegen elkaar uit te spelen zich tegen hem te keren.

Gelukkig voor de belaagde Turkse president kan hij nog altijd een drukkingsmiddel uitspelen. Mensen. Vluchtelingen. Om de kritiek in eigen land te verlichten en de druk op de EU te verhogen, kondigde Erdogan aan de grens met Griekenland en Bulgarije, en dus met Europa, weer open te zetten. Naar schatting 10.000 vluchtelingen/migranten meldden zich al bij de Griekse grens, een stuk of 1.000 konden de oversteek ook echt al maken.

Laat er geen misverstand over bestaan. De individuele tragedies van deze vaak uit Syrisch oorlogsgebied gevluchte mensen kunnen groot zijn, en ook de druk op de ontvangende eilanden en dorpen kan niet eindeloos opgevoerd worden. Dit probleem verdient een oplossing voor de betrokkenen aan beide kanten.

Toch mag, te midden van die ellende, ook gezegd worden dat de cijfers vooralsnog niet van aard zijn om paniek te hoeven veroorzaken in de Europese bestuurskamers. Nochtans is paniek het woord dat de Europese holderdebolderhouding het beste omschrijft.

Zo bang zijn de Europese leiders dat radicaal of populistisch rechts het ongenoegen bij de bevolking verder oppookt, dat elke migratiebeweging meteen bestuurlijke paniek veroorzaakt. Goed nieuws is dat voor president Erdogan, die maar aan het migratiekraantje hoeft te draaien om een politieke hefboom in handen te krijgen.

De vaststelling is pijnlijk maar waar. Vijf jaar na de zogenaamde vluchtelingencrisis heeft de Europese Unie nog altijd geen migratiebeleid die naam waardig, ondanks ronkende beloftes en plannen. Met Turkije werd een opvangdeal gesloten, die ethisch morsig is maar wel effectief blijkt in het beheersen van de instroom. In Libië sloot Italië een nog zoveel morsigere deal met veel morsigere partners om vluchtelingen op te sluiten in mensonterende detentiekampen. De EU keek alleen maar lafjes opzij.

De deals vatten het non-beleid van de EU over migratie goed samen. Tegenhouden, mensen zo ver mogelijk van de grenzen weghouden, is het enige wat telt. De opvangdeals hadden tijd kunnen opleveren om een coherent, solidair beleid op poten te zetten. Die tijd is niet benut.

Goed, niemand zegt dat het makkelijk is. Maar het is ook niet ondoenbaar. Zo’n spreidingsbeleid zou bijvoorbeeld een correct, strikt asielbeleid kunnen combineren met een realistisch economisch migratiebeleid dat een bepaald aantal migranten opneemt en verdeelt over alle EU-schouders.

De vraag is of iemand zo’n spreidingsbeleid nog durft uit te denken. Het alternatief is paniek, telkens als het Midden-Oosten in brand schiet en de Turkse president tactisch de ogen sluit.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234