Vrijdag 22/11/2019

vies van school

Hygi�ne op school laat volgens leerlingen te wensen over

Terwijl jongeren best tevreden zijn over hun eigen gezondheid, vinden ze, volgens dezelfde rondvraag, dat de hygiëne en de aandacht voor gezonde voeding op school heel wat beter kan. Ouders en leerkrachten menen dat het allemaal wel meevalt met de netheid van toiletten en dergelijke, maar de leerlingen denken daar anders over. Met een score van 5,4 op 10 bij de jongere tieners en 5,3 bij de categorie van de veertien- tot achttienjarigen lijkt het erop dat leerlingen hun school allesbehalve hygiënisch vinden. Ook de aandacht die op school besteed wordt aan persoonlijke hygiëne en seksualiteit vinden ze maar magertjes.

Voor de jongeren mag de school niet alleen properder, het kan ook allemaal wat gezonder. Terwijl de leerkrachten vinden dat ze veel oog hebben voor gezondheidsthema's (7,5 op 10) zijn vooral de jongsten het daar helemaal niet mee eens (5,4). Alle fruitprojecten en sportdagen ten spijt, de leerlingen en hun ouders hebben ook niet het gevoel dat er veel acties rond gezond leven georganiseerd worden. De ouders laten de school met een 5,4 nog nipt met de hakken over de sloot passeren, maar de jongste tieners geven een onvoldoende: 4,7.

Volgens Telidja Klai van Sensoa, die zelf onderzoek omtrent hygiëne en gezondheid deed bij 4.300 jongeren, ligt dat vooral aan de tieners zelf. "Het is best mogelijk dat jongeren hun school onhygiënischer waarnemen dan ze werkelijk is", zo zegt ze in Klasse. "Als gezondheid of hygiëne verweven zit in de dagelijkse werking van een school - denk maar aan yoghurt in de automaat - dan merken ze dat nauwelijks en zullen ze het niet signaleren. Tegelijkertijd zijn jongeren zeer kritisch: in hun puberteit zijn ze heel erg met hun lichaam bezig. De school is qua hygiëne een rolmodel. Maakt ze dat in hun ogen niet helemaal waar, dan krijgt ze de volle laag." Ook de onderwijsinspectie signaleert amper problemen in verband met hygiëne. (KH)

Professor Maes: 'Mensen denken dat ze gezond zijn omdat ze sojamargarine eten, maar vergeten andere ongezonde gewoontes'

'Klasse'-Enquête: Jongeren denken dat ze gezond leven, maar dat is niet echt zo

'In de zon gaan liggen is geen sport'

Vlaamse tieners, hun ouders en hun leerkrachten zijn ervan overtuigd dat ze er een gezonde levensstijl op nahouden. Ze geven zichzelf 7,4 op 10, net geen grote onderscheiding. Dat blijkt uit een on-line-enquête bij lezers van de onderwijstijdschriften Maks!, Yeti en Klasse. Die opvattingen staan echter in schril contrast met de werkelijkheid.

Brussel

Eigen Berichtgeving

Kim Herbots

Heel wat onderzoeken en studies van de afgelopen jaren wijzen in dezelfde richting: de Vlaamse jeugd wordt er niet bepaald gezonder op. Zelf bekijken ze dat een tikkeltje anders, zo blijkt uit de K-index, een voortdurende on-line-enquête georganiseerd door Maks!, het jongerenblad uit de Klasse-familie, die zich ook richt tot ouders en leerkrachten. Meer dan 3.000 ouders, leerkrachten maar toch voornamelijk jongeren uit de categorie tien tot achttien jaar gaven hun visie op hun gezondheid. Ze houden er, met een gemiddelde score van 7,4 op 10, volgens hun zeggen een gezonde levensstijl op na. Vooral de jongste groep van tien tot twaalf vindt zichzelf supergezond (7,8). De veertien- tot achttienjarigen zijn met 7,0 het minst fit.

Opvallend resultaat: zowat iedereen is ervan overtuigd dat ze hun gewicht onder controle houden. Ouders, leerkrachten en tieners geven zichzelf hoge scores tussen 7,2 en 7,9 op 10. De realiteit is anders. Vorig jaar organiseerde Leuvens professor Johan Lefevre nog een onderzoek waarbij hij 5.000 volwassenen en 3.000 tieners op de weegschaal zette. Bij de kinderen was een op de tien te zwaar. Bij de volwassenen boven de 35 wees de weegschaal bij bijna een op de twee mannen en een op de drie vrouwen te veel aan. "Niet alleen zijn er steeds meer kinderen die te veel wegen, de zwaarlijvigen worden ook alsmaar dikker", aldus Lefevre. Zo hebben de jongeren het niet begrepen. Ze geven toe amper te ontbijten (5,9 op 10) en ook gezonde tussendoortjes zijn niet echt aan hun besteed (5,7), maar toch is alles onder controle, aldus de adolescenten. "Hun perceptie zit volledig verkeerd", meent Lefevre. "Qua gewicht komen onze statistieken op dit moment overeen met die uit de VS in de jaren tachtig. Dat zegt genoeg. Geef het nog twintig jaar en wij hebben hier de toestanden die we nu ginds zien. Nu lachen we met XXXXL-T-shirts, maar straks hebben we ze hier ook nodig."

Ook qua sport zijn jongeren best tevreden met zichzelf. De leeftijdscategorie tussen veertien en achttien scoort 6,9 op 10. De tien- tot twaalfjarigen 7,8. Ook dat komt niet echt overeen met de werkelijkheid. In 2002 deed Professor Lea Maes van de vakgroep maatschappelijke gezondheidkunde van de UGent een grootschalig onderzoek onder de titel 'Jongeren en gezondheid'. In tegenstelling tot de internetenquête van Maks! en Klasse werd hier niet naar een subjectief gevoel gepeild. Uit het onderzoek bleek bijvoorbeeld dat wat sport betreft de situatie allesbehalve rooskleurig is. In het laatste jaar van de basisschool is nog een op de vijf kinderen voldoende fysiek actief. Op het einde van het secundair is dat nog 14 procent. Toch is het idee dat jongeren daarover hebben helemaal anders. "We moeten niet dramatisch doen", zegt Maes. "Oké, een op de twee experimenteert met drugs, maar dat wil toch zeggen dat de helft dat niet doet. (in de enquête geven jongeren zichzelf 9 op 10 als het gaat over nee zeggen tegen drugs, KH) Het blijft natuurlijk wel een feit dat jongeren zichzelf blijkbaar overschatten. Enerzijds kan dat zijn omdat bij de enquête enkel de meest gemotiveerden de vragenlijst hebben ingevuld. Anderzijds is het een algemeen fenomeen dat mensen hun gedrag positiever inschatten dan het is. Ze denken dat ze goed bezig zijn omdat ze sojamargarine gebruiken, maar vergeten alle andere ongezonde gewoontes."

Volgens Lefevre interpreteren jongeren sommige begrippen ook helemaal anders en verklaart dat voor een deel de discrepantie. "Neem nu zwemmen", zegt hij. "Als jongeren af en toe gaan zwemmen, dan duiden ze aan dat ze aan sport doen. Maar er moet ook een zekere intensiteit zijn. Rondploeteren in het water is niet hetzelfde als zwemmen of, om het cru te zeggen, op het strand liggen is geen sport, hé. Idealiter zouden jongeren elke dag een uur intensief moeten bewegen." Lefevre is dan ook zeer te spreken over het initiatief van het gemeenschapsonderwijs, dat vorige week aankondigde het aantal uren sport op school te willen optrekken van twee naar vier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234