Maandag 28/11/2022

Vierentwintig uur bier proeven@AL Inleiding:Bierliefhebbers trekken dit weekend voor hun hoogmis naar Antwerpen, waar voor de veertiende keer de 24 uur van het Belgisch Speciaalbier plaatsheeft. Verwacht geen Beierse toestanden: de 24 uur wil Belg en buit

Kleine en grote brouwers staan broederlijk naast elkaar voor objectieve beoordeling

Bob Magerman

Je zou de OBP kunnen vergelijken met een doorsneeconsumentenorganisatie, maar helemaal gaat de vergelijking niet op. De OBP eist natuurlijk ook kwaliteit en correcte informatie, maar wil voor alles de bestaande smakenrijkdom verdedigen en in stand houden. Het is de Belgische Biercultuur en vooral haar unieke variatie die op het spel staat. Voorzitter Jan Carpentier: "Alles begint in 1984 als ene Peter Crombecq zijn eerste Bierjaarboek publiceert. De man houdt van bier, maar ziet ook wat er verkeerd loopt. In die jaren kopen grotere brouwerijen graag kleintjes op om ze vervolgens te sluiten. Het is geen onbekende praktijk. Al in de jaren zeventig zijn veel ooit populaire bieren verdwenen en vergeten. De auteur beseft maar al te goed dat de geldende overnamepolitiek tot nog meer ravages zal leiden. In zijn boek roept hij de bierliefhebbers op hiertegen te ageren. De respons is onverwacht groot en krachtig: liefst 200 gelijkgezinden reageren en zijn aanwezig op wat later de stichtingsvergadering van de Objectieve Bierproevers blijkt te zijn. De OBP is geboren, met als eerste actiepunt de verdediging van de kleinere brouwerijen."

Dat vele brouwerijen in de loop van de 20ste eeuw gesloten zijn, past ergens in onze economische geschiedenis. Dat complete bierstijlen verdwijnen niet. Vlaanderens eerste bierauteur Wilfried Patroons maakt in zijn standaardwerk Bier uit 1979 melding van afgestorven streekbieren. Dat zijn er heel wat, van de Antwerpse 'Seef' over de Leuvense 'Peterman' (beiden troebele witbieren) tot de Tiense 'Zoeg'. Maar met elke brouwerij verdwijnt onherroepelijk een stuk variatie in het Belgische bierlandschap. Zo sluit vrij onlangs de nochtans niet kinderachtige brouwerij Van Roy in het Oost-Vlaamse Wieze de deuren en vervliegt daarmee ook de herinnering aan de Wieze Oktoberfeesten, aan het fijne hoogvergiste Upper 19 en de frisse Kriek van Van Roy...

Carpentier: "De eerste 24 uur van het Belgische bier wilde uitdrukkelijk de kleinere brouwers ondersteunen. Probleem is dat ze vaak niet over distributiekanalen beschikken terwijl ze ook geen reclame kunnen betalen. Ze mogen dan wel oorspronkelijke en smakelijke brouwsels op de markt brengen, iemand moet ze toch drinken. Ze krijgen zo de kans hun bieren uit te schenken aan de doorsneebierliefhebber. De 24 uur is voor de brouwers een uniek forum om uit te pakken met hun producten, de gewone man krijgt een al even zeldzame gelegenheid om kennis te maken met al dat fraais. Dat was en is nog steeds ons opzet."

Dit weekeinde vinden veertig brouwers een plaatsje in de Handelsbeurs, vele kleintjes en enkele groteren netjes naast elkaar. Elke stand is even groot. De brouwers hoeven geen standgeld te betalen om deel te nemen, integendeel ontvangen ze hun deel van de bierverkoop. Zo blijft het ook voor hen interessant om af te zakken naar Antwerpen en u treft er een mooie selectie aan van oorspronkelijke en buiten hun streek vrijwel onbekende bieren aan.

Carpentier: "Uiteindelijk is het tij gekeerd maar dat is niet direct gevolg van onze acties. De grote brouwgroepen gingen beseffen dat een blinde overname- en sluitingspolitiek niet meer loonde. De opmars van de speciaal- en/of streekbieren was immers niet meer tegen te houden. Het werd in de plaats overnemen, toevoegen aan het eigen assortiment en actief commercialiseren. Maar nogmaals, ik denk niet dat dit onze verdienste is."

Toch blijft er werk aan de winkel. De variatie in stijlen en namen lijkt op het eerste gezicht gered, maar sommige bieren blijven echt bedreigd. Blijkt verder dat de consument niet altijd juist geïnformeerd wordt. De OBP hamert op het belang van correcte informatie en begint haar actie rond trappist en abdijbieren. Carpentier: "Dat blijft een van onze mooiste campagnes, gewoon omdat ongeveer iedereen nu toch hoort te weten dat er maar zes trappistenbieren zijn. Dat was tien jaar geleden wel wat anders, om het even welk abdijbier werd zelfs in verzorgde tavernes maar al te graag als trappist gepresenteerd. Het ging de OBP nooit over de kwaliteit van een bepaalde trappist of abdijbier, wel over een correct naamgebruik. Ook de trappistenkloosters waren zich bewust van enige scheeftrekking, reden waarom ze zelf hun label 'Authentic Trappist Product' creëerden en zelf streng blijven waken over het oneigenlijke gebruik van de naam 'trappist'."

Er zijn nog meer voorbeelden van opbouwende relaties met de brouwerijsector. Ongeveer tegelijk met de stichting van de Hoge Raad voor Ambachtelijke Lambiekbier (Horal) zet ook de OBP zijn schouders onder de echte geuze. Hoog tijd, want ook deze klepper dreigde voorgoed te verdwijnen. Ondertussen is er een regelgeving die precies beschrijft waaraan echte geuze moet voldoen: alleen zij mogen zich 'Oude Geuze' noemen. Carpentier: "De regelgeving omtrent etikettering blijft voor ons een belangrijk aandachtspunt. Bier (bedoeld wordt vooral ongepasteuriseerd bier hergist in de fles, BM) is niet houdbaar tot een bepaalde datum, bier evolueert. De wijndrinker verneemt op het etiket de botteldatum en wordt verder geacht wijs genoeg te zijn om te kunnen bepalen op welk moment de wijn op zijn hoogtepunt is en gedronken kan worden. Waarom kan dat niet voor bier? Mits het goed bewaard wordt, kan een trappistenbier makkelijk vijf jaar of meer blijven liggen, een echte geuze zelfs nog veel langer. Het blijft voor de bierproever een genoegen om pakweg om de vier maanden één flesje uit een bak bier te halen en zo de smaakevolutie over jaren te kunnen waarnemen. De OBP vraagt een vermelding van de botteldatum in plaats van een houdbaarheidsdatum, punt uit. De consument weet zelf maar al te goed dat bijvoorbeeld een pilsje beter zo snel mogelijk uitgedronken wordt."

Omdat de Belgische wetgever in gebreke blijft, probeert men het via Europa. Niet vergeten dat de gecontroleerde benaming 'Oude Geuze' volgens een Europese verordening tot stand gekomen is. Europa werkt vandaag aan een volledig nieuwe regelgeving voor de etikettering van voedingswaren, de OBP weet waar en hoe haar inzichten aan de man te brengen. Volgend jaar vormt de bieretikettering het centrale OBP-actiepunt. Waarom niet bijvoorbeeld het Vlaams Oud Bruin laten erkennen als gecontroleerde herkomstbenaming, als het tenminste melkzurig smaakt en rijpt in eiken vaten? Waarom niet vermelden waar een bepaald bier gebrouwen is of zelfs, in geval van een etiketbier, verplicht laten afdrukken van de naam van het moederbier?

Helpt het allemaal een beetje, is men zelf een beetje tevreden over het geleverde werk of blijft het vechten tegen de bierkaai?

Jan Carpentier: "We zijn samen met de producenten heel tevreden over de acties rond trappist en geuze. Deze laatste zal wel nooit uitgroeien tot een populair drinkbier, maar krijgt nu tenminste de aandacht die het verdient. Andere bedreigde bieren zoals het Vlaams Oud Bruin en het tafelbier verdienen blijvende ondersteuning welke we graag blijven bieden. Maar er is meer goed nieuws. Zo is eindelijk de verzoeting gestopt. Brouwers durven weer echt unieke bieren te brouwen, soms met heel eigen smaken tot in het extreme toe. Ook kruiden worden nu veel vaker en creatiever gebruikt. Het leidt niet altijd tot supergrote klasse, maar dat hoeft ook niet: belangrijkst is dat de variatie behouden blijft en de consument kan blijven kiezen uit een heel breed gamma."

Ex- en erevoorzitter Peter Crombecq formuleert een soortelijke gedachte: "De OBP moet blijven stimuleren, zowel de brouwer om oorspronkelijk bier te blijven brouwen als de consument om dat te blijven drinken. Zo blijft bier boeien. Algemeen blijft de bierwereld afstompen, maar ik ben al tevreden als ik compenserende reacties zie ontstaan. Zo lijkt de echte geuze niet alleen gered, maar komen er zelfs nieuwe producenten bij, terwijl zelfs Belle-Vue in 1993 weer met een echte fondgeuze (Belle-Vue Sélection Lambic) op de markt kwam. Creatieve brouwers blijven het belangrijkste hoeders van onze biercultuur, dus die mensen verdienen steun en aandacht. De OBP en een groeiend gedeelte van de bierliefhebbers volgen dit standpunt, en dat is positief."

WAT? De 24 uur van het Belgisch Speciaalbier is het grootste acommerciële bierfestival in België. Er nemen 44 brouwers deel, die samen meer dan 140 bieren presenteren. De hele organisatie steunt op vrijwiligers. WAAR? Oude Handelsbeurs, 12-maandenstraat (zijstraat van de Meir) te Antwerpen. De oude locatie, de stadsfeestzaal, is door brand helaas niet meer bruikbaar. 3 en 4 november, open op zaterdag van 14 tot 2.00 uur, op zondag van 10 tot 22 uur. Het sluitingsuur wordt strikt gerespecteerd. HOEVEEL? De toegang is gratis. In ruil voor een waarborg van 100 frank ontvangt u een 15 cl-proefglaasje. Jetons van 35 frank kunt u aan elke stand voor elk bier inruilen. GOEDE RAAD: Van bij de ingang het rijtje brouwers en bieren aflopen tot u niet meer kunt is dom. U hebt hier de gelegenheid enkele bieren te proeven die u in uw streek nauwelijks zult vinden, dus echt proeven is de boodschap. Na tien glaasjes is uw proefcapaciteit drastisch verminderd. Dan wordt het tijd om na te praten en rustig te genieten van een van uw favoriete bieren. TIPS: U vindt hier vier brouwers van Oude Geuze en de meeste trappistenbieren, een enige gelegenheid om ze onderling te vergelijken. Hebt u nog nooit van de bieren van brasserie Dupont geproefd, dan is dit uw kans. Het piepkleine De Ranke brouwt (h)eerlijk bittere bieren. Paeleman serveert zijn Echt Kriekenbier 2001, De Ryck een mooie Christmas Ale. Maar, proeft u zelf even. INFO: OBP, Postbus 32, 2600 Berchem, tel. 03/232.45.38, fax 03/226.85.32, www.obp.be (algemeen) of www. 24-uur.be

(specifiek over de 24 uur).

Voor 15 euro wordt u lid van de OBP en ontvangt u driemaandelijks het doortimmerde huisblad Den Bierproever, goed voor een 40-tal bladzijden echt acommerciële bierinformatie.

De eerste 24 uur van het Belgische bier wilde de kleinere brouwers ondersteunen. Die opzet is niet veranderd

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234