Zondag 11/04/2021

Vier Vlaamse meesterwerken

Pieter Paul Rubens Romeinse liefdadigheid

(ca. 1612)

Een vroeg-classicistisch werk van Rubens dat opvalt door het bijzonder plastische onderwerp. Rubens schildert het verhaal, dat al in de Romeinse tijd een klassieker was, van de jonge vrouw Pero die haar nog niet uitgemergelde (we hebben het hier over een Rubens!) maar toch al terminaal-groenige vader de borst geeft. Cimon werd veroordeeld tot de hongerdood en sleet zijn laatste uren in een kerker, tot de moedermelk van zijn dochter hem redde. Dit bijzondere schilderij behoorde tot de verzameling van graaf Cobenzi in Brussel vooraleer het in 1768 in de Hermitage terechtkwam.

Pieter Paul Rubens De unie van aarde en water

(ca. 1618)

Dit allegorische schilderij werd ongeveer in dezelfde periode gemaakt als De kruisafneming die in Antwerpen te zien is en waarvan ook een versie in het Hermitage hangt, maar hier gaat Rubens volledig de heidense en zelfs politieke toer op. Neptunus (of de Schelde) leunt op zijn drietand, terwijl oermoeder Cybele (of Antverpia) de hoorn des overvloeds nonchalant vasthoudt en de god van het water verwachtingsvol aankijkt. Hun verstrengelde handen staan symbool voor het samenvloeien van de elementen, de bron van alle leven. Rubens gaf het klassieke thema evenwel een eigentijdse dimensie: toen hij het werk schilderde blokkeerden de Hollanders de monding van de Schelde, waardoor Antwerpen werd afgesloten van de zee.

Pieter Paul Rubens Bacchus (ca. 1636-1640)

Rubens schilderde dit wellustige bacchanaal op het einde van zijn leven. Hij maakte het voor zijn eigen plezier en dat is eraan te zien. De dikkerd uit de titel zit majestueus maar aangeschoten (zijn ogen staan niet meer scherp), op zijn troon, in dit geval een tonnetje wijn. Het geslacht is vakkundig verborgen onder druiventrossen. De god van de wijn wordt geflankeerd door een plassend jongetje. Aan de linkerzijde tuit een andere kleuter de lippen. Hij wil graag enkele druppels opvangen van de wijn die een vrouw met een ontblote borst met onvaste hand uitschenkt. Ook in technisch opzicht is dit werk een topper. Deze parel uit de Hermitage-verzameling werd onlangs gerestaureerd en wordt sinds het doek in 1772 vanuit Parijs in Sint-Petersburg terechtkwam, zelden of nooit door het museum uitgeleend.

Frans Snyders,

De vismarkt (ca. 1610)

Frans Snyders (1579-1657) staat bekend als de meester van het stilleven. Zijn doeken vormen een belangrijke bron voor de culinaire geschiedenis van de toenmalige Spaanse Nederlanden. Snyders' stillevens beperken zich echter niet tot de rijkelijk gevulde tafels van de burgerij. Zo geeft deze Vismarkt een idee van wat er begin zeventiende eeuw op een Vlaamse markt te koop was. En dat is meer dan wat de doordeweekse viskraam vandaag in de aanbieding heeft: haring, paling, kabeljauw, pladijs, zalm, krabben, oesters, kreeft, rog, tot een schildpad en zeehondjes toe en dat allemaal levendig vers! (NB)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234