Vrijdag 30/10/2020

Vluchtelingencrisis

Vier keer meer vluchtelingen veilig naar België

Vluchtelingen zijn met een bootje onderweg naar Europa. Maar steeds vaker gebeurt het ook op een legale, veilige manier.Beeld REUTERS

Geen levensgevaarlijke boottocht over de Middellandse Zee, geen ellendige route door de Balkan. Nu al kunnen bepaalde vluchtelingen uit Syrië via een 'humanitair visum' per vliegtuig naar België komen. Hun aantal is het voorbije jaar verviervoudigd. Maar de procedure is onduidelijk en weinig transparant, klaagt CD&V aan.

Een bejaard koppel van 76 en 73 uit Aleppo wil graag naar ons land overkomen. Logisch, hun zoon heeft al de Belgische nationaliteit en woont hier. Hun leven is elke dag bedreigd, hun stad ligt in puin. Als christenen lopen ze eens te meer gevaar. Via hun zoon doen ze een aanvraag om met een 'humanitair visum' naar België te komen. Hun aanvraag werd begin vorige week geweigerd.

Het visum was nochtans een uitgelezen alternatief voor hen. Een vluchtelingenstatuut aanvragen zit er voor hen niet in. Daarvoor zouden de twee oudjes op een bootje richting Griekenland moeten stappen en de hele Balkan doorkruisen om in ons land aan te komen en in Brussel een aanvraag in te dienen. Voor gezinshereniging, een andere wettelijke manier om over te komen, komen ze evenmin in aanmerking. Die regeling geldt alleen voor minderjarige kinderen of gehuwde partners.

Kati Verstrepen.Beeld dm

Geval per geval

De procedure is duur en duurt gemiddeld een jaar, maar vooral: de uitkomst is moeilijk voorspelbaar. Zo'n visum krijgen is een gunst, geen recht. De beslissing ligt in principe bij de staatssecretaris voor Asiel en Migratie, Theo Francken (N-VA), die geval per geval bekijkt. "Nergens worden duidelijke criteria bepaald", klaagt Kati Verstrepen aan, die als advocate regelmatig met gelijkaardige zaken te maken krijgt.

Het bejaard koppel is lang niet alleen. Het aantal humanitaire visa zit stevig in de lift, blijkt uit cijfers die CD&V-Kamerlid Nahima Lanjri opvroeg. Vorig jaar waren er maar liefst 843 uitgereikt, of vier keer meer dan het jaar voordien. Toen waren het er nog maar 208.

De forse stijging heeft verschillende verklaringen. De visa worden bijvoorbeeld ook gebruikt voor humanitaire reddingsacties. Vorig jaar, net voor de zomer, werden er 244 christenen uit Syrië geëvacueerd, onder impuls van een Belgische actiegroep. Ook het aantal vluchtelingen dat via de VN rechtstreeks naar België werd overgebracht, steeg in 2015. Maar er waren ook gewoon veel meer aanvragen van individuen. De vluchtelingencrisis is groter dan ooit en dat laat zich overal gelden.

Een aantal voorbeelden? "Het komt voor dat een man alleen in België is aangekomen en dan zijn gezin wil laten overkomen", legt Verstrepen uit. "Voor zijn vrouw en minderjarige kinderen kan dat perfect via gezinshereniging. Voor de zoon die net 18 jaar is, kan dat alleen via een humanitair visum. En wat doe je met iemand die verloofd is, maar nog niet getrouwd?"

De praktijk leert dat de aanvragen alleen maar in specifieke gevallen kans maken. Zo wordt gekeken of de persoon achtergebleven in het thuisland ten laste is van het familielid of de kennis in België. Dat was het struikelblok voor het bejaarde koppel in Aleppo. Ook wordt de band tussen de aanvrager en ons land onderzocht. Maar daar kun je alle kanten mee op.

CD&V'ster Lanjri pleit voor meer transparantie, zeker gezien de forse stijging. "De bevoegdheid moet bij de minister blijven liggen, maar aan de hand van voorbeelden kan wel duidelijk gemaakt worden wanneer een aanvraag kans heeft of niet." Heel wat nutteloze aanvragen en frustratie kunnen vermeden worden. Voor alle duidelijkheid: voor een versoepeling van de procedure pleit Lanjri niet.

Francken laat weten dat de wet nu eenmaal voorschrijft dat de staatssecretaris elk geval individueel bekijkt. "Dat principe maakt algemene criteria onmogelijk", klinkt het op zijn kabinet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234