Zondag 27/11/2022

AchtergrondJubileum

Vier dagen fun, food en festiviteiten voor Elizabeth the Great, maar koningin feest amper zelf mee

Een gouden koets - met digitale gordijnen - rijdt door Londen tijdens een repetitie voor het platina jubileum van de Queen. Beeld Getty Images
Een gouden koets - met digitale gordijnen - rijdt door Londen tijdens een repetitie voor het platina jubileum van de Queen.Beeld Getty Images

Zeventig jaar zit de 96-jarige Queen nu op de troon. En dat viert het Verenigd Koninkrijk uitvoerig, met 16.000 feestelijke activiteiten. ‘Samen plezier maken is het beste geschenk aan onze koningin.’

Patrick van IJzendoorn

In Pop Brixton, een trendy uitgaansgebied in Zuid-Londen, klinkt het ‘God Save the Queen’ de komende dagen wat anders. “Dj’s gaan de tune combineren met een beetje soul, een beetje hiphop, een beetje jungle”, zegt Harry Benjamin Asmah de Derde, organisator van het vier dagen durende feest voor van het platina jubileum van koningin Elizabeth.

“We spelen hier 44 uur muziek en hebben eten uit de hele wereld. Samen plezier maken is het beste geschenk aan onze koningin. Ze is een geweldige dame,” zegt de 43-jarige Brit van Ghanese komaf, “die gemeenschappen samenbrengt.”

Naar schatting 15 miljoen Britten, bijna een kwart van de bevolking, nemen de komende dagen op een of andere manier deel aan 16.000 feestelijke activiteiten voor de 96-jarige koningin die dit jaar 70 jaar op de troon zit. Donderdag en vrijdag zijn vrije dagen. Food, friendship & fun, zo luidt het credo. Op de slotdag zijn pleinen, parken, straten en stadions het decor van gemeenschappelijke lunches. Kroonprins Charles en Camilla eten in cricketstadion The Oval, elders in Zuid-Londen. Er zijn ook Big Jubilee Lunches in onder meer Canada en Nieuw-Zeeland.

Rebels koppel

In hoeverre de koningin, die slecht ter been is, zelf deelneemt aan ‘haar’ feest, is onzeker. Ze komt niet naar Trooping the Colour, de militaire parade die elk jaar voor haar verjaardag wordt gehouden. Wel brengt ze vanaf het balkon van Buckingham Palace een saluut bij het daarop volgende defilé. Bij de Derby, haar favoriete paardenrace, laat ze verstek gaan. Wel ontmoet ze voor het eerst Lillibet, het bijna een jaar oude – en naar haar vernoemde – kind van Harry en Meghan. Het rebelse koppel woont de festiviteiten bij, maar is niet van plan de show te stelen.

Ook rijdt de Queen waarschijnlijk mee in de grote parade van Westminster Abbey naar Buckingham Palace, de route die de koningin aflegde na haar kroning. Bij aankomst brengen grote namen uit de Britse cultuur, onder wie Sir Cliff Richard, in de schaduw van de Queen Victoria Memorial hun eerbetoon aan de vorstin. Ed Sheeran zingt zondag het volkslied.

Gezien haar hoge leeftijd is het aannemelijk dat dit het laatste grote koninklijke feest van het Elizabethaanse tijdperk wordt. Stap voor stap neemt de koningin afscheid van het openbare leven, de voorkeur gevend aan dingen waar ze echt van geniet, zoals de recente Royal Horse Show.

Britse identiteit

Een opmerkelijk moment was toen ze op meewarige wijze haar schouders ophaalde toen de bekende tv-figuur Alan Titchmarsh haar lyrisch omschreef als de ‘nationale hartslag’. Maar de presentator van tuinprogramma’s had een punt. Geen Brit onder de 70 jaar heeft een andere koningin meegemaakt dan Elizabeth. In die zeven decennia is ze onderdeel geworden van de Britse identiteit. Sterker, ze werd de personificatie van het Verenigd Koninkrijk. Zelfs republikeinen waarderen haar en weten dat elk pleidooi voor een republiek kansloos is zolang ze op de troon zit. Elizabeth the Last noemen ze haar, in de hoop dat na haar de 1.000 jaar oude eilandmonarchie zijn langste tijd heeft gehad. Voor de meest Britten is ze simpelweg Elizabeth the Great.

Terwijl ze steeds minder in het openbaar verschijnt, is haar gezicht alom aanwezig in het straatbeeld. Vanaf een enorm scherm kijkt ze lachend naar de toeristen op Piccadilly Circus en op de keien van Stonehenge zijn zeven foto’s van haar geprojecteerd, een voor elk decennium. Van bibliotheken tot bioscopen, van scholen tot stations: overal hangen doeken of vlaggen met haar beeltenis.

Royaltyfans schuilen voor de regen. Ze hebben al een plekje bemachtigd The Mall in Westminster voor wanneer koningin Elizabeth passeert.  Beeld ANP / EPA
Royaltyfans schuilen voor de regen. Ze hebben al een plekje bemachtigd The Mall in Westminster voor wanneer koningin Elizabeth passeert.Beeld ANP / EPA

“Ik zie haar als een oma,” schreef de publicist Tomiwa Owolade in de Evening Standard, “ze is waardig en wijs, en, belangrijker, vertrouwd. Ze belichaamt een link met het verleden dat ik herken en koester. Ze was al koningin toen de eerste James Bond-film uitkwam, ze was koningin toen Engeland het WK voetbal won. Wanneer ze haar jubileum viert, ben ik trots.” Owolade bracht in herinnering dat Elizabeth, tegen advies van haar premier, het net onafhankelijk geworden Ghana bezocht en met de communistische leider danste op highlifemuziek, een combinatie van westerse jazz en plaatselijke Akan-muziek.

Het bijeenhouden van het Gemenebest is een van haar grote verdiensten. Maar ze is ook een anker voor het VK. Zelfs de nationalisten in Wales, Schotland en Noord-Ierland hebben een zwak voor haar, net als de brexiteers en remainers. Beide kampen zijn het erover eens dat Elizabeth al 70 jaar een formidabel staatshoofd is. Buckingham Palace was not amused toen de brexiteers, in de aanloop naar het EU-referendum, een poging waagden haar in te lijven als voorstander van hun zaak. Samen zullen brexiteers en remainers nu scones, sandwiches en Scotch eggs, vogelnestjes, eten.

Voor de Britten wordt het feest een moment om alle zorgen te vergeten: de inflatie, brexitperikelen, bittere cultuurstrijd, problemen in de zorg en anarchie in Downing Street. Het feest zorgt voor nostalgie. Sommige kroegen delen gratis biertjes uit aan bezoekers die het magische woord ‘1952’ noemen, het jaar waarin een bewogen tijdperk in de Britse geschiedenis begon. Het is de kans voor de Britten om ‘Thank you, Ma’am’ te zeggen tegen de grote, kleine dame.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234