Zaterdag 04/07/2020

vier artiesten zegenen de comeback van de mooie kalmte in met 'Kleinkunsteiland'

Eva De Roovere: 'Jonge luisteraars komen ons zeggen dat ze blij zijn dat het eens geen hiphop, r&b of rock is. Dat ze eindelijk een alternatief gevonden hebben'

Kleinkunst is weer springlevend

Terug naar 'De zotte morgen' en 'Malle Babbe'? Het lijkt erop dat de kleinkunst weer tot een muzikale smaakmaker uitgroeit. Dat bleek in 2005 al met namen als Yevgueni en Pieter Embrechts, die de term zonder blozen weer opdiepten. Ook gevestigde waarde Kris De Bruyne voelt een andere wind waaien: 'Ik merk dat veel mensen het woord kleinkunst weer gebruiken. Zonder dat ze een klap op hun gezicht krijgen.' En vanaf donderdag trekken Liesbeth List, De Bruyne, Lucas Van den Eynde en Eva De Roovere met het liedjesprogramma Kleinkunsteiland de hort op.

Brussel

Van onze medewerker

Koen De Meester

De term is haast zo oud als de straat. De eerste keer dat hij gehanteerd werd, was in de jaren vijftig, voor lang vergeten 'troubadours' als Jo Erens en Cor Van der Goten. Halfweg de jaren zeventig verschenen ook de eerste figuren die we nu nog kennen. Wannes Van de Velde, Willem Vermandere, Jan De Wilde, Kris De Bruyne en Johan Verminnen maakten toen het mooie weer en verkochten als zoete broodjes. Ze schreven ook een liedjesschat bijeen die gerust klassiek mag heten.

In Vlaanderen zijn die coryfeeën niet vergeten, maar veel nieuwelingen leken er een tijdlang niet bij te komen of ze gingen op in het cabaret- en theatercircuit. Nu duikt kleinkunst toch meer en meer opnieuw op. Dat is onder meer het beeld dat Wim Schuer van boekingskantoor Aja Productions heeft: "Als kantoor houden we ons vaak met kleinkunst bezig, ook met de oudere generatie. Ik denk aan Miek en Roel en Miel Cools. Het blijkt dat de belangstelling terug is. Zo kon de cd-box van Miek en Roel op heel wat interesse rekenen. De kleinkunstavonden van weleer keren ook terug, en daar zit een jonger publiek. Op het Na Fir Bolg Folkfestival in Vorselaar zag ik bijvoorbeeld Miel Cools samen met Jokke Schruers en Yvan Smeulders voor een tent vol jonge mensen optreden."

Voor de terugkeer van het genre is een veelvoud aan factoren verantwoordelijk. De remonte komt er onder meer door Radio 1, dat met 100 op 1 jaarlijks de beste Belgische song aller tijden verkiest. Heel wat mensen blijken weer begeesterd door oude liedjes als 'Tim' van Wim De Craene en 'Laat me nu toch niet alleen' van Johan Verminnen.

Ook het succes van de activiteiten die rond Nekka worden georganiseerd is opmerkelijk. Nekka (Nederlandse Kleinkunst Antwerpen) liet in de jaren zeventig het Antwerpse Sportpaleis jaarlijks vollopen. Daar traden dan onder meer Urbanus, Raymond van het Groenewoud en Jan De Wilde op, maar evengoed folklegendes als The Dubliners. Buitenlandse artiesten konden trouwens niet altijd op een mooie ontvangst rekenen. Daar kan onder meer de Amerikaanse zangeres Julie Felix van getuigen. Ze moest optornen tegen een fluitconcert, want de massa wilde liever Vlaamse 'luisterliedjes'. In 1978 verdween het initiatief, maar sinds 1994 is Nekka terug. En met veel succes.

Nekka organiseert niet alleen de overbekende Nekka-Nacht, maar zit ook achter de Kleine Avonden en houdt elk jaar een wedstrijd om een nieuwe groep in het zonnetje te zetten. Onder meer Yevgueni is een product van die talentenjacht. De groep verraste vorig jaar knap met haar debuut Kannibaal, dat smaakvol herinnerde aan onder meer Wim De Craene. De groepsleden geven ook grif toe dat ze hun mosterd onder andere bij de befaamde reeks cd's De complete kleinkunstcollectie haalden. Maar niet alleen jonkies laten van zich horen, ook de recente cd's van Kris De Bruyne en Raymond van het Groenewoud werden warm onthaald. Wannes Van de Velde is eveneens helemaal terug. Zo zingt hij een flamencoversie van Gezelles 'Dien avond en die rooze' op de nieuwe cd van Myrddin en verschijnt er van hem binnenkort een cd, die hij op 24 januari in de AB presenteert.

Een ander mooi initiatief, dat donderdag in première gaat, heet Kleinkunsteiland - Uit liefde en respect, waarbij vier artiesten grasduinen in de Nederlandstalige muziek. Een van hen is Kris De Bruyne: "We zingen een amalgaam van Hollandse en Vlaamse songs, met bekende en minder bekende liedjes. Het is een fijne ploeg, die vier generaties beslaat. We hebben Liesbeth List, een heel grote dame uit Nederland, mijn vriend Lucas Van den Eynde, die ik graag hoor zingen, en Eva De Roovere, die nog een leerlinge van mij geweest is in Studio Herman Teirlinck."

Dat dat bonte gezelschap onder de kleinkunstvlag vaart, is misschien wat vreemd, geeft De Bruyne grif toe. Hij stelt wel vast dat de term nu veel breder is dan drie decennia terug: "Ik begrijp nog steeds niet wat kleinkunst is. Wat ik wel weet, is dat in het begin van de jaren zeventig de hele kleinkunstwereld anti-Kris De Bruyne was, want die speelde elektrisch en hard. Toen heette wat ik deed polderpop. Ik werd nooit vereenzelvigd met het genre. Nu is het woord weer in voege. Ik heb dat een paar jaar geleden gemerkt toen Gorkizanger Luc De Vos tegen me zei dat zijn volgende cd een echte kleinkunstplaat zou worden. Ik dacht dat hij een grapje maakte, want bij mij heeft het woord een heel negatieve betekenis. Luc meende het echter. Sindsdien merk ik dat veel mensen weer, zonder dat ze in hun gezicht geslagen worden, die term gebruiken. Die benaming wordt gewaardeerd en een jongere generatie heeft er belangstelling voor."

Ook Liesbeth List, grote dame van het Nederlandse chanson en bekend van onder meer liedjes als 'Pastorale' en 'Brussel', heeft bedenkingen bij de term kleinkunst. "In Nederland is de betekenis van het woord nog altijd eng. Het doet ons voornamelijk denken aan cabaret en mensen die lallend wat kritiek spuien. Wat jullie onder kleinkunst verstaan, is veel breder. Ik denk bijvoorbeeld aan deze tournee, wij zingen oudere, prachtige liederen die in een nieuw jasje worden gestoken. Het wisselt heel goed af en is van deze tijd. Liedjes die uit de traditie van Jacques Brel, Ramses Shaffy, Raymond van het Groenewoud en Boudewijn de Groot stammen. Voor ons is dat geen kleinkunst, maar net het grote werk, échte dichtkunst of liedkunst, zeg maar chanson. Als je iets geweldigs hoort als 'Pastorale', geschreven door Boudewijn de Groot en Lennaert Nijgh, dat kun je onmogelijk 'klein' noemen. Wat Ramses Shaffy deed, was ook nooit klein te noemen. Het gaat tegenwoordig trouwens weer goed met Ramses. Vijf jaar terug dacht iedereen dat hij ten dode was opgeschreven, maar op 1 januari heb ik samen met hem, bij Paul de Leeuw, 'Laat me' gezongen. Het kan blijkbaar weer, hij bereidt zich daar een hele week op voor en het is dan geweldig om te zien hoe hij straalt en in zijn ogen weer jong wordt. Hij is uit zijn as herrezen."

Van een heel andere generatie is acteur-zanger Lucas Van den Eynde, die het een eer vindt in dit grote gezelschap te vertoeven: "Ik heb over de vraag om mee te doen niet lang hoeven te piekeren, onder meer door de combinatie van talenten uit heel verschillende hoeken. En natuurlijk omdat ik heel graag zing. De titel verwijst naar de eerste kleinkunstplaat die ooit is verschenen. Kleinkunsteiland was een lp met werk van onder meer Cor van der Goten en Miel Cools. Ik ben heel blij dat dit programma in een theatercircuit draait, waar de luisterbereidheid toch nog veel groter is dan in een tent of op een festival. Kleinkunst is ondertussen een zeer breed begrip geworden. De magie van kleinkunstliedjes is dat ze vaak in drie minuten een compleet meeslepend verhaal vertellen terwijl we daar in het theater soms anderhalf uur voor nodig hebben."

De jongste van het gezelschap is Eva Deroovere (27): "Ook ik weet niet goed wat ik met dat woord moet aanvangen. Blijkbaar is tegenwoordig alles wat ik het Nederlands wordt gezongen kleinkunst. Toch hoor ik rond mij dat veel mensen bij de term duidelijk kiezen voor een alternatief voor de snelle boenkeboenkemuziek. Ik ben begonnen vanuit de folk, bij Kadril, maar vanuit Oblomov zijn we Kleine blote liedjes gaan spelen. En die worden ook tot de categorie van de kleinkunst gerekend. In dat opzicht ben ik er al twee à drie jaar mee bezig. Ik ben thuis ook opgegroeid met kleinkunst, onder andere met Liesbeth List. Een favoriet nummer van mij is 'Amsterdam' van Kris De Bruyne - ook Axelle Red heeft daar een heel mooie versie van gemaakt. Ik merkte wel dat we met Kleine blote liedjes een heel gemengd publiek hadden. Jonge luisteraars kwamen ons dan zeggen dat ze blij waren dat het eens geen hiphop, r&b of rock was. Dat ze eindelijk een alternatief gevonden hadden. Ik heb dat zelf ook: ik kijk graag naar muziekzenders, maar niet te lang en ik luister graag naar Studio Brussel, maar niet te veel. Het gaat allemaal heel snel en is enorm druk. Er zijn ook nu heel wat jonge gasten die dat tempo niet kunnen appreciëren. Er is voor dit soort muziek opnieuw een fris publiek, het is duidelijk dat weer meer mensen op zoek zijn naar een zekere mooie kalmte."

Kleinkunsteiland - Uit liefde en respect gaat donderdag in première in de AB te Brussel. Daarna volgen meer dan veertig optredens. Alle info op www.garifuna.be

n liesbeth list

n kris de bruyne

n lUcas vAn den eynde

n eva de roovere

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234