Donderdag 27/01/2022

Video schokt Groot-Brittannië en lokt spoedonderzoek uit

Londen wil aantal soldaten in Irak stilaan verminderen

Britse soldaten mishandelden Irakezen

De regering-Blair stelt een dringend onderzoek in naar aanleiding van een twee jaar oude videoband waarop te zien is hoe Britse soldaten jonge Irakezen mishandelen. De soldaten die zich schuldig maakten aan de wanpraktijken worden gerechtelijk vervolgd. 'Het wereldwijde aanzien van de Britse soldaten moet verdedigd worden. Dit is een klap in het gezicht van onze hardwerkende soldaten in Irak', zei minister van Financiën Gordon Brown.

Brussel / Londen

Eigen berichtgeving

Frank Schlömer

De boulevardkrant News of the World onthulde gisteren het bestaan van de videoband, die intussen al werd uitgezonden op talrijke tv-stations. Op de video is te zien hoe soldaten in gevechtskledij drie schijnbaar ongevaarlijke jongeren insluiten in een door een muur omgeven binnenplaats en hen met lange stokken slaan. De BBC telde 42 stokslagen in een minuut tijd. De jongeren kregen ook vuistslagen en werden geschopt.

Britse commentatoren menen dat de brutale beelden, hoewel ze al twee jaar oud zouden zijn, nog meer olie op het vuur kunnen gooien in de heisa rond de spotprenten in de moslimwereld. Op de videoband is ook te horen hoe iemand, waarschijnlijk de cameraman, de soldaten aanmoedigt en lacht. De woordvoerder van de Britse troepen in Irak verklaarde dat de gewelddadigheid op de beelden enkel weergeeft hoe "een erg klein deel van de 80.000 Britse soldaten" die sinds 2003 in Irak werden ingezet, zich gedraagt.

"We veroordelen elke vorm van mishandeling en gewelddadigheid", aldus legerwoordvoerder Chris Thomas in de Iraakse stad Basra. Volgens News of the World zijn er kopieën van de videoband verspreid onder de Britse soldaten in Europa. De krant verzekert ook dat de video's authentiek zijn. De redactie is er zich wel van bewust dat er in andere Britse media al vervalsingen zijn opgedoken. Chris Thomas zei nog: "Ik hoop dat onze goede relatie die we hier hebben opgebouwd met de bevolking, daar niet onder zal lijden."

In mei 2004 moest de hoofdredacteur van de Daily Mirror ontslag nemen nadat zijn blad foto's had gepubliceerd van vermoedelijke mishandelingen van Iraakse gevangenen door Britse soldaten. De beelden bleken echter vals. Na het schandaal van Aboe Ghraib, waarbij aan het licht kwam hoe Iraakse gevangenen door Amerikaanse soldaten waren mishandeld, doken er gelijkaardige beschuldigingen op tegen Britse soldaten. Het voorbije jaar werden drie Britten opgepakt en uit het leger gezet omdat ze gevangenen mishandeld zouden hebben in een Iraaks gevangenenkamp.

De video werd naar verluidt opgenomen toen twee jaar geleden hevige onlusten losbarstten in de Zuid-Iraakse stad Basra, waar toen ook werd geprotesteerd tegen de Britse militaire aanwezigheid. Het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft gisteren aangekondigd dat een spoedonderzoek wordt ingesteld en dat de schuldigen zullen worden gestraft. Ook eerste minister Tony Blair, die momenteel in Zuid-Afrika een conferentie over armoede en ontwikkelingshulp bijwoont, heeft het gebeuren veroordeeld en gezegd dat de hele zaak ernstig zal worden onderzocht. Hij voegde er wel aan toe: "De overgrote meerderheid van de Britse soldaten in Irak en elders gedragen zich wel fatsoenlijk en doen een fantastische job voor ons land en de hele wereld."

De zaak is al in handen van militaire procureurs. Een woordvoerster van de Britse militaire politie zei gisteren dat het leger deze beschuldigingen als "zeer ernstig" beschouwt. In Irak bevinden zich iets meer dan achtduizend Britse soldaten, vooral in het zuiden rond de vaak woelige stad Basra. Volgens de krant is de videoband opgenomen door een onderofficier, maar men kent zijn identiteit niet. Die van de slaande en schoppende soldaten hoopt de overheid via de video echter wel te kunnen achterhalen.

Minister van Binnenlandse Zaken Andy Burnham zei: "Dit zijn schokkende beelden en daarom ben ik blij dat meteen een diepgaand onderzoek is aangekondigd. Dit zal uitwijzen of er inderdaad van wangedrag sprake is en dan zal op de gepaste wijze worden opgetreden." Media in Groot-Brittannië staan vol van de zaak en de video is tot op de internationale tv-zenders geraakt. Wel is het zo dat advocaten van Irakezen die vroeger al beweerden door Britse soldaten gefolterd te zijn, hebben vastgesteld dat er zelden of nooit sancties zijn gevolgd en ze maken zich dan ook deze keer niet te veel illusies.

Helemaal los van die video had minister van Defensie John Reid voordien verklaard dat Groot-Brittannië overweegt om binnenkort zijn troepen in Irak te verminderen. Vorige week kreeg het land zijn honderdste dode soldaat in Irak te betreuren. De verklaring van Reid kwam er enkele dagen nadat hij had aangekondigd dat er wellicht meer Britse soldaten naar Afghanistan zullen gaan. De minister zei niet hoeveel soldaten uit Irak zullen worden weggehaald. Wel dacht hij dat de dingen in het land langzaam in de goede richting evolueren, zodat over een terugtrekking kan worden gedacht. "Er kan straks in belangrijke mate minder personeel op het terrein worden ingezet", zei hij toen men hem naar cijfers vroeg. Toen hij naar een tijdstip werd gevraagd, antwoordde hij: "Wellicht begin volgend jaar. Wij gaan niet meteen lopen, maar de Iraakse overheid wenst ook dat op termijn het aantal buitenlandse troepen op zijn territorium vermindert."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234