Donderdag 20/01/2022

Victor Victoria

Dominique Monami is woensdagavond door het Vlaamse publiek getelevoted tot de eerste Sportpersoonlijkheid van het Jaar, ze won de Victor. Volgens de commentaar van de organiserende krant Het Nieuwsblad waren er, naast haar sportieve prestaties, drie elementen die van Monami een markant mens maken. Eén: als Waalse spreekt ze vlot Nederlands. Twee: ze doet dat "op ontwapenende wijze" (lees: ze heeft meisjescharme). Drie: Monami "oogt bovendien verre van onaardig", een kwaliteit "die aardig is meegenomen naar het brede publiek toe".

Afgezien van die verschrikkelijke kromtaal, een ruw en botsend Wetstratees dat Dehaene als eerste heeft ingevoerd - "naar de begroting toe zou ik durven stellen dat...", "naar de verkiezingen toe hebben we onze doelstellingen bereikt", "naar onze doelstellingen toe...", ach, het komt zo aan ons ene oor toe en het gaat vlot aan het andere uit - afgezien dus van dat verkrachte Nederlands zijn dergelijke flutmotivaties het logische maar kwade gevolg van een fluttrofee en een flutgala dat de VRT zonodig in prime time moest brengen. Van de beloofde originaliteit kwam uiteindelijk geen fluit in huis. Vijf supergenomineerden, vier evidenties, de ene verrassing (Everts) strandde kansloos als vijfde. Monami won dus. Omdat ze, meer dan de anderen, "niet onaardig oogt". Wat heeft zo'n ongein met sport'persoonlijkheid' te maken? Als Monami een prijs verdient, dan liefst om haar prestaties, haar uitstraling, in het beste geval om haar betekenis (de eerste Belgische in de WTA-toptien, zij het amper twee weken, dat heeft meer symbolische dan reële waarde), maar toch niet omdat haar tieten spitser en dus aangenamer ogen dan die van Deburghgraeve?

Voor alle duidelijkheid: niets, maar dan niéts tegen de sportieve prestaties van Dominique Monami. Ze is niet alleen de beste Belgische tennisster, ze is momenteel de enige Belgische tennisster van internationaal niveau. Alleen moet je dat er vandaag al expliciet bijschrijven, want een vorig stukje met kritiek op de Sportpersoonlijkheid omdat ze ietwat bekakt haar eigen naam opgaf voor die van haar echtgenoot zorgde her en der voor gekijf, en bovendien voor de dwaze fantasie dat dopinggebruik werd geïnsinueerd. Neen dus: leve Monami, deze Victor weze haar gegund.

Het is trouwens geen zaak van Monami. Dit stukje was er ook gekomen met Deburghgraeve als winnaar. Het is wel zaak van een hartgrondige hekel aan non-events die het publiek aangepraat krijgt als 'mega'. Het is tenslotte een zaak van journalistieke verloedering. Want waar gaat het om? Om een verkiezing van een sportfiguur? Om een dienst aan de Vlaamse sport? Ga weg. De 'Sportpersoonlijkheid' - de eerste vijflettergrepige trofee - heeft niets te maken met liefde voor de sport, weinig met promotie voor de sport, alles met public relations van de organisatoren en, natuurlijk, met een grimmige mediaoorlog.

De Vlaams media concentreren zich, uitzonderingen daargelaten, in snel tempo rond twee polen. Eén as draait rond de Persgroep: VTM-Het Laatste Nieuws, met De Morgen als dwerg van de familie. De andere as draait rond de VUM (De Standaard, Het Nieuwsblad, Het Volk, de sportredacties werken nauw samen met Het Belang van Limburg / De Gazet van Antwerpen). Deze as koppelt zich steeds nadrukkelijker aan de VRT. Officieel een neutrale overheidszender, in de praktijk profileert de Reyerslaan zich als VUM-tv. Daarvoor is een dubbele verklaring. Er is eerst de VAR, de reclameregie voor de VRT, en dat is een gezamenlijke dochter van VUM en VRT. Wat reclame-inkomsten betreft - en die zijn cruciaal - hebben ze dus dezelfde belangen. Daarnaast hebben ze een gemeenschappelijke vijand: VRT is concurrent van VTM, Het Nieuwsblad concurreert (of probeert dat) met Het Laatste Nieuws. Tweemaal De Persgroep als boeman, zo ontstaat gemakkelijk een tegenalliantie. Het verbond tussen VUM en VRT is een zaak van gelijklopend belang.

En, op sportgebied, ook van gelijklopend ongemak. Het Nieuwsblad heeft een taaie traditie van achterop te hinken bij Het Laatste Nieuws inzake sportprijzen. In 1954 reikte Het Laatste Nieuws de eerste Gouden Schoen uit, tot vandaag de belangrijkste en meest gegeerde voetbaltrofee. In 1971 volgt Het Nieuwsblad met een eigen Man van het Seizoen. Ook gegeerd, ook belangrijk, maar, zonder betwisting, minder aansprekend dan De Gouden Schoen.

Vroeger zat die Gouden Schoen bij de BRT(N), nu bij de VTM: de Persgroep-krant steunt de Persgroep-tv. Komt daarbij dat ook de uitzending van de Sportman/Sportvrouw van BRT(N) naar VTM verhuisde. Wat Sportgala's en sporttrofeeën betreft, zijn VUM-kranten en VRT plots objectieve bondgenoten tegen de tandem Het Laatste Nieuws-VTM: allebei zijn ze geklopt - en niet weinig ook - allebei willen ze dus concurreren met een eigen Prijs, met een drukbekeken gala-avond. Of de sportwereld daaraan nood heeft, is ondergeschikt aan de vraag of VUM-VRT nood heeft aan imagebuilding en, in tweede instantie, de strategische keuze om de Persgroep een hak te zetten. Geen toeval immers dat het Gala van de Sportpersoonlijkheid één week voor het Gala van de Gouden Schoen plaatsvindt. Beetje concurrentie jennen, beetje galamoeheid creëren, het zijn even klassieke als perfide wapens van la bonne guerre.

Resultaat is een devaluatie van sportprijzen. Naast een lange rij prijzen voor specifieke sporten (de Gouden Schoen, de Man van het Seizoen, de Profvoetballer van het Jaar, de Gouden Spike, de Kristallen Fiets,...) is er ook al een korf 'algemene' prijzen. Sportman/Sportvrouw, Nationale Trofee voor Sportverdienste, het Vlaams Sportjuweel, de Vlaamse Prijs voor Sportverdienste. Nu proberen ze in Gosset- en Reyerslaan het beeld op te hangen alsof de Vlaamse sport enorm gediend is met nog een trofee, nog een prijs. Terwijl een kind weet dat je van een indigestie niet gezonder wordt maar krampen krijgt. Tot zum kotzen toe.

Zo raakt ook de sportjournalistiek verziekt. Journalisten die best beter weten, draven op in een overbodige en onzinnige show. Ze doen dat, want ze zijn trouw aan hun krant, hun zender, en wat mot mot. De organiserende krant wijdde drie pagina's aan dit non-event, stelde de doelstelling voorop dat de Victor in de toekomst de belangrijkste trofee moet worden (waarom?) en zelfs het gewaardeerde radiosportprogramma van de organiserende zender deed vlijtig mee: Befehl ist Befehl. En allemaal maar doen alsof het belangrijk was, zéker geen kritische noot over de inflatie aan sportprijzen, de vergezochte trofee, eigenlijk alleen maar een glijmiddel om de klassieke vedetten nu ook eens op de eigen zender te kunnen opvoeren met een lelijk beeldje in de armen. De Victor.

Misschien is de naam niet eens zo slecht gekozen. Victor doet mij altijd denken aan Victor Victoria, een komedie uit de jaren tachtig waarin Julie Andrews een dubbele travestie speelt. Ook deze Victor is erg Victoria: een travestie van een echte sportprijs, kitsch en schmink in plaats van eerlijke, sportieve emotie, meer poenerige hoer dan pracht en prestatie. Waarom zouden de verzamelde chefs-sport van VRT en VUM-pers dan niet eerlijk blijven jegens hun publiek en openlijk voor hun geaardheid uitkomen? Welaan dan, alleman met jarretelles, een opgevulde soutien en een valse pruik het podium op. Carl Huybrechts hoeft alleen nog jarretelles en bh om. Die pruik is al jaren zijn handelsmerk.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234