Vrijdag 21/02/2020

Brexit

Vetorecht voor Europees Parlement bij Europees-Brits akkoord

Beeld photo_news

Komt het tot een onderhandeld akkoord tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk over het vertrek van de Britten, dan moet die Brexit-deal door een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten én door het Europees Parlement worden goedgekeurd. Het Parlement is zich goed bewust van zijn vetorecht, maar rode lijnen worden voorlopig nog niet uitgezet. "Laat ons eerst zien wie de nieuwe Britse premier wordt", luidt het.

Als de Britse regering beslist artikel 50 van het Europees verdrag in te roepen en de EU officieel laat weten dat ze de Unie verlaat, zullen beide partijen zich gaan opmaken voor wat ongetwijfeld moeilijke onderhandelingen zullen zijn. Vinden de EU en Groot-Brittannië op het einde van de rit een akkoord over de boedelscheiding, dan zal het Europees Parlement gevraagd worden daarover te stemmen. Omwille van hun vetorecht zullen de parlementsleden proberen te wegen op de onderhandelingen.

Het ziet ernaar uit dat het oud-premier en liberaal fractieleider Guy Verhofstadt, EVP'er Elmar Brok en de sociaaldemocraat Roberto Gualtieri zullen zijn die de belangen van het parlement zullen verdedigen. Maar over hun mandaat bestaat nog geen duidelijkheid. "Veel te vroeg", klinkt het bij de verschillende fracties.

"Volgt Theresa May David Cameron op, of Michael Gove? Daar hangt veel van af", zeggen de liberalen. "Met Gove gaan we wellicht over de totale boedelscheiding moeten onderhandelen, wordt het May dan wordt misschien het verdrag opengetrokken en kunnen we eindigen met een Verenigd Koninkrijk dat geen volwaardig EU-lid meer is. Maar hoe dan ook is het duidelijk dat er van 'cherry picking' - de lusten zonder de lasten - geen sprake kan zijn."

Vier vrijheden

Ook bij de sociaaldemocratische fractie worden de ontwikkelingen in Londen met argusogen gevolgd. "Er is op dit moment nog geen enkele duidelijkheid over wat er precies gevraagd gaat worden", zegt vicevoorzitter Kathleen Van Brempt (sp.a). "Wat voor ons echter uitgesloten is, is dat de Britten hun toegang tot de interne markt zouden behouden, maar zonder vrij verkeer van personen en zonder dat er financiële bijdragen worden betaald. Het zal het Noorse model zijn of niets." Noorwegen is geen EU-lidstaat maar participeert wel in de interne markt én is daarom daarom ook gedwongen het vrij personenverkeer te respecteren.

Het vrij verkeer in Europa (van personen, goederen, diensten en kapitaal) is een en ondeelbaar, zei de Duitse bondskanselier Angela Merkel deze week. Woensdag kreeg ze op de informele EU-top zonder David Cameron alle Europese leiders op die lijn. En ook in het parlement wil men niet op de algemene principes terugkomen.

"Maar alle verklaringen die daar nu over gedaan worden, zijn ook niet meer dan dat: stoere verklaringen", vindt Sander Loones (N-VA). "Ik hoop dat we - eens de onderhandelingen opgestart worden - van de slogans kunnen afstappen. Want wat vele partijen, waaronder ook de N-VA, voorstellen op het vlak van bijvoorbeeld de aanpak van detacheringsfraude of het invoeren van een inburgeringsplicht voor EU-burgers, grijpt ook in op het vrij verkeer. Met name migratie is hét thema waarop de focus moet liggen, als we de Europese Unie een doorstart willen laten maken."

Volgens Kathleen Van Brempt moet het vrij personenverkeer gerespecteerd worden, "maar de regels moeten kloppen". Zo vindt ze dat er gesleuteld moet worden aan de regels rond sociale dumping.

Kathleen Van BremptBeeld belga

Marge

De grootste fractie in het parlement, de EVP, vindt eveneens dat toegang tot de interne markt gepaard moet gaan met de vier vrijheden. "Daar is iedereen het bij ons over eens", zegt Ivo Belet (CD&V). "Maar er zit daar zeker marge op. In februari werden al moduleringen overeengekomen waarvan anderen landen, ook België, zeggen dat ze hen interesseren."

Belet verwijst naar de nieuwe lidmaatschapsvoorwaarden voor het Verenigd Koninkrijk die Cameron met de EU onderhandeld had, maar die na het referendum van tafel geveegd werden. Er werd onder meer afgesproken dat bepaalde sociale uitkeringen tijdelijk ingeperkt kunnen worden bij een overdreven grote instroom van EU-migranten. "Maar wat we zeker niet mogen doen, is het signaal aan andere landen (lidstaten, red.) geven dat de deur helemaal openstaat", zegt Belet. "Het is 'in' of 'out'."

Bij de groene fractie sluit voorzitter Philippe Lamberts het uitdelen van "cadeaus" uit. "Er kan geen sprake zijn van concessies inzake het vrij verkeer of de toegang tot de interne markt. De andere fracties waren met hun noodrem (inzake de voornoemde sociale uitkeringen, red.) al bereid toegevingen te doen. Maar dat zijn wij nog altijd niet."

Maar voor hij met zijn fractie een officiële positie inneemt, wacht ook Lamberts af tot de Britten hun "leiderschapscrisis" hebben opgelost. "Het zal dan ook pas na het activeren van artikel 50 zijn dat het hele Europees Parlement zijn positie bepaalt."

Ivo BeletBeeld photo_news
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234