Zondag 16/01/2022

Veteraan Boris Goeljko wint op Curaçao

Wereldkampioen werd hij nooit, maar in zijn beste jaren was Boris Goeljko absolute wereldtop. In 2002 verdween de nu 56-jarige Amerikaanse grootmeester echter uit de tophonderd van de wereld en dit jaar won zijn landgenoot Alexander Shabalov alle belangrijke toernooien in de VS. Goeljko's recente zege in het open toernooi op Curaçao moet hem dan ook veel deugd gedaan hebben. Temeer omdat hij Shabalov voorbleef en hem in een geladen onderling duel in grote stijl versloeg.

In Willemstad behaalden drie andere grootmeesters evenveel punten als Goeljko, maar na berekening van de scheidingspunten ging de zege naar de Amerikaan. Terecht, want van alle deelnemers had hij het zwaarste programma afgewerkt.

Goeljko heeft niet alles uit zijn schaakcarrière kunnen halen. Toen hij nog in de Sovjet-Unie woonde, stond hij immers gebrandmerkt als refusnik. Nochtans leken alle deuren voor Goeljko open te gaan na het winnen van een zeer sterk bezet kampioenschap van de Sovjet-Unie in 1977. Amper een jaar later werd de in Duitsland geboren grootmeester echter overladen met alle zonden Israëls toen het sovjet-olympiadeteam in Buenos Aires naast de gouden medailles greep. Nadat hij in 1979 Victor Kortsjnojs vertrek naar het Westen weigerde te veroordelen, was het hek helemaal van de dam.

Zijn joodse afkomst en zijn onvoorwaardelijke trouw aan zijn principes maakten Goeljko tot een gemakkelijk slachtoffer van de KGB. Vele collega's meden hem als de pest. Aan schaken kwam hij nog nauwelijks toe. Op een gegeven moment zag Goeljko zich zelfs verplicht om veertig dagen in hongerstaking te gaan. Ook zijn familie kreeg het hard te verduren. Toen zijn elf jaar jongere echtgenote Anna Achsjaroemova, zelf een sterk schaakgrootmeester, in 1983 op een zege in het dameskampioenschap van de Sovjet-Unie afstevende, werd een door haar gewonnen duel zomaar verloren verklaard, en belandde ze op de derde plaats. Na een decenniumlange strijd kregen de Goeljko's dan toch de toestemming om de Sovjet-Unie te verlaten en zich in de Verenigde Staten te vestigen.

In 1994 werd Goeljko Amerikaans kampioen, waarmee hij de enige man is die zowel kampioen van de Sovjet-Unie als van de Verenigde Staten werd. In 1999 won hij voor de tweede keer het Amerikaans kampioenschap. Zijn echtgenote is de enige vrouw die iets gelijkaardigs presteerde: in 1976 en 1984 werd Achsjaroemova Sovjet-kampioene, en in 1987 veroverde ze met een perfecte 9/9 het Amerikaanse kampioenschap. Overigens heeft Goeljko een nog straffer record op zijn naam staan: hij is de enige grootmeester ter wereld die een positieve score tegen Gary Kasparov heeft. Pas in 1995, toen Goeljko al 48 was, wist de nummer één van de wereld hem voor het eerst te verslaan.De eindstand

1. Goeljko, Sjabalov, Hübner, Greenfeld 6,5/9; 5. Granda Zuniga, Timman, Ehlvest, Szmetan 6; 9. Stefanova, Gallegos, Rohl, Bick 5,5...

Wit: Goeljko

Zwart: Sjabalov 1. d4 d5 (Deze partij werd op de sabbat gespeeld. Volgens zijn geloof mag Goeljko zich dan niet vermoeien met het noteren van de zetten, waardoor iemand anders dat in zijn plaats deed!) 2. c4 c6 3. cxd5 cxd5 4. Pf3 Pc6 5. Pc3 Pf6 6. Lf4 a6 7. Tc1 Pe4 8. e3 Pxc3 9. bxc3 g6 10. Ld3 Lg7 11. 0-0 0-0 12. e4 Le6 13. Dd2 dxe4 14. Lxe4 Lc4 15. Tfe1 Da5 16. Tc2 Tfe8 17. Lxc6 bxc6 18. Pe5 (Wit staat iets beter, maar met zijn volgende zet roept zwart onheil over zich af. Na Dd5 is er nog niet veel aan de hand.) Lxe5? 19. Txe5 Da4?! (Ook dit is twijfelachtig: de zwarte dame verwijdert zich van het strijdtoneel, waardoor wit gevaarlijke aanvalskansen krijgt.) 20. Tb2 Ld5 21. h3 a5 22. De3 Da3 23. Tb7 e6 24. Lh6 f6 (Een leuke variant die achter de coulissen blijft is Te7 25. Txd5!! cxd5 - op Txb7 volgt ook 26. De5 - 26. De5 f6 27. Tb8+ Kf7 28. Txa8! fxe5 29. Tf8 mat.) 25. Tg7+ Kh8 26. Df4! Df8 27. Txg6 en zwart geeft op.

Wit: Kg1, Dh3, Tf2, Lb1, pia4, b2, e5, f4, f6, h2.

Zwart: Kg8, Db8, La6, Pc4, Pf8, pia5, b6, d5, e6, g6, h7. 1. b3! Pa3 2. Dh6 Dc7 3. f5!! Df7 (Pxb1 4. fxg6 Pxg6 5. f7+ Kh8 6. f8D+, of exf5 4. Lxf5! gxf5 5. Tg2+ Pg6 6. e6) 4. fxg6 hxg6 (Pxg6 5. Lxg6 hxg6 6. Tf3) 5.Lxg6!! Pxg6 6. Tf3! (6. Tg2? Ld3) en zwart geeft op, want tegen 7. Th3! is geen kruid meer gewassen.

Simatsjek - Neuman (2003)

Wit: Kg1, Dd2, Tg3, Th4, Lb5, Pd4, Pf4, pia4, b2, c2, e4, f5, g2, h2.

Zwart: Kh7, Dd8, Tc5, Th8, Lb7, Lf8, Pe5, pia5, b4, d6, e7, f6, f7, h6.

Wit aan zet speelt en wint.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234