Zaterdag 04/12/2021

Verzamelwoede uit angst voor de leegte

La ruine fructueuse, Patrick Van Caeckenbergh, tot 22 april. www.mleuven.

De tentoonstelling van Patrick Van Caeckenbergh (51) in Museum M wordt bewaakt door twee figuren gebouwd uit soepketels en pollepels. Tussen hen in en langs een rood fluwelen gordijn moet je naar binnen gaan, een passende entree voor een barokke tentoonstelling die je onderdompelt in de eigenzinnige wereld van de kunstenaar.

Patrick Van Caeckenbergh lijkt last te hebben van horror vacui. Hij vatte de tentoonstelling La ruine fructueuse op als een totaalinstallatie die zijn volledige oeuvre omvat, met werken van de jaren tachtig tot nu. De museumzalen staan en hangen vol bizarre objecten die hij verzamelde en maakte.

Van Caeckenberghs verzamelwoede begon op jonge leeftijd toen hij van zijn moeder een Winkler Prins-encyclopedie kreeg. De afbeeldingen en diagrammen in het boek trokken hem meteen aan en hij ontwikkelde een obsessie voor het classificeren van gegevens over de menselijke anatomie en het dierenrijk.

Zo ontstond zijn werkproces: eerst verzamelt en leest hij vanalles - zijn hang naar kennis is onverzadigbaar. Daarna maakt hij een collage. Pas als hij zich helemaal heeft ingewerkt in een onderwerp maakt hij ook daadwerkelijk een object. Zelf spreekt hij over het 'inkoken' van ideeën. Geen wonder dat het verteringsproces hem mateloos boeit: hij ziet het als een metafoor voor een kunstenaar die kennis verwerkt.

In M is een gigantische vitrine te zien met allerlei spullen: foto's van dieren, oude anatomische prenten, een tabel van ongewervelden, speelkaarten. De dingen die hij vindt, verwerkt de kunstenaar in eigen werken. Zo maakte hij een ovaal met prenten van vogels erin. Naast elke vogel plakte hij een kaartje met het geluid dat ze maken: 'fu-iet!', 'krie...r!', 'oe-hoe!' Hij maakte ook een Meccano-bouwpakket om een 3D-model van hersenen te knutselen.

Verderop in de vitrine hangt een prent met dieren in winterslaap en een 'tree of life' met een kruin die bestaat uit foto's van blozende wangen die de kunstenaar uitknipte. Het compulsief uitknippen van dingen is een werkproces dat vaak terugkomt. Sinds het begin van de jaren negentig knipt de kunstenaar op bijna maniakale wijze stukjes huid uit pornoblaadjes en andere magazines, maar hij zorgt ervoor dat je niet meer kunt zien wat het precies is. In M presenteert hij een hele ruimte vol huidkleurige staafjes tegen de muur. Het is een mooi, maar bevreemdend beeld.

Van Caeckenbergh maakt geen onderscheid tussen zijn leven en zijn kunst. Dat is de grote kracht van zijn werk. Deze man kan niet anders dan deze werken maken en dat voel je. M toont met La ruine fructueuse een prachtig curiositeitenkabinet. Op sommige plekken waan je je in een schilderij van Jheronimus Bosch. Elders kun je je niet van de indruk ontdoen dat het museum is omgebouwd tot het laboratorium van een wetenschapper op de grens tussen waanzin en genie.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234