Vrijdag 16/04/2021

Verwijzing naar geslacht moet verdwijnen

Geen geslacht meer op je paspoort, je geboorteakte of in het wetboek. Jong VLD lanceert een revolutionaire oproep om het recht aan te passen naar de tijdgeest, maar zijn we er klaar voor?

"Ik ben geboren en opgevoed als meisje, maar voel me niet specifiek man of vrouw", zegt de Antwerpse Ines in onze bijlage De genderrevolutie eerder dit jaar. Ines is niet alleen. Minstens 130.000 Vlamingen voelen zich niet helemaal of helemaal niet thuis in het hokje van hun geboortegeslacht. Sterker nog, uit onderzoek blijkt dat bijna niemand zich volledig met het enge binaire denken identificeert.

Jong VLD wil die hokjes slopen. Het lanceert een oproep om geslacht te schrappen als juridische factor. "Tweehonderd jaar geleden voerde Napoleon de Code Civil in. Een groot stuk van ons burgerlijk wetboek is nog steeds op dat patriarchale model gebaseerd", zegt Maurits Vande Reyde, voorzitter van de jong-liberalen. "Dat heeft onnoemelijk veel mensen lange tijd rechten ontnomen. De politiek heeft de problemen die zich stelden - homoseksuele koppels die kinderen willen krijgen, transgenders die hun geslacht willen wijzigen, enzovoort - altijd opgelost met bric-à-bracwetgeving, zonder de fundamentele kwaal aan te pakken."

Weinig bijval

Daarom willen de jong-liberalen nu geen enkele vermelding meer maken van m/v/x op de identiteitskaart en officiële akten. "We willen ook het Burgerlijk Wetboek herschrijven", zegt Vande Reyde. "Zo evolueren we maatschappelijk naar de ultieme vorm van gelijkwaardigheid tussen geslachten."

"Het is goed dat het debat in beweging is, en dat de jongeren hierover nadenken, maar er zijn nog heel wat stappen te zetten voor we zover zijn", zegt Gwendolyn Rutten, voorzitster van Open Vld. De moederpartij stemde in 2015 het voorstel van de jongeren nipt weg op haar congres. Eind dit jaar organiseren de liberalen een nieuw congres. De jongeren zullen dan opnieuw hun kans wagen.

Elders in de Wetstraat krijgt het voorstel weinig bijval. Het doel is nobel en legitiem, zo reageren de meeste partijen, maar het voorstel dreigt volgens hen contraproductief uit te pakken.

Bezwaar nummer één is het gevaar voor discriminatie en ongelijkheid. Als elke opdeling tussen de geslachten op papier verdwijnt, zou de overheid geen houvast meer hebben om bestaande ongelijkheden weg te werken, voeren tegenstanders aan. "Wij stoppen mensen niet graag in hokjes, maar een opdeling tussen de geslachten blijft nuttig om de loonkloof en de ondervertegenwoordiging van vrouwen in de politiek aan te pakken", zegt Groen-woordvoerder Jonas Dutordoir.

Regeringspartijen CD&V en N-VA hebben ook een aantal praktische bedenkingen. "Symbolisch is dit een mooi initiatief, maar onze wetgeving telt gigantisch veel wetteksten. Het is bijna onbegonnen werk om die allemaal genderneutraal te maken", zegt CD&V-jongerenvoorzitter Sammy Mahdi. "Het lijkt ons nuttiger om in tussentijd werk te maken van concrete wetgeving, zoals een eenvoudiger administratief systeem voor transgenders." Ook N-VA maakt die bedenking.

Pieter Cannoot, jurist aan het Human Rights Centre van de Universiteit Gent, vindt het positief dat een jongerenpartij verder kijkt dan de klassieke tweedeling. In heel wat takken van het recht is geslacht totaal overbodig, meent Cannoot. "Neem nu het afstammingsrecht. 'Moeder' en 'vader' zijn zo achterhaald in de huidige gezinsvormen, dat 'ouder 1' en 'ouder 2' veel logischer zijn."

Toch gaan de jong-liberalen volgens Cannoot te ver. "In bepaalde gevallen is geslacht toch nog belangrijk voor een overheidsbeleid", zegt hij. "Op het gebied van kankerscreening bijvoorbeeld. Er moet nu eenmaal een databank zijn op basis waarvan de overheid mensen kan aanschrijven om zich te testen voor respectievelijk prostaat- of borstkanker."

Status quo

De Vrouwenraad houdt stevig vast aan het status quo. "Wij zijn resoluut tegen", zegt voorzitster Magda De Meyer. "Voor ons is het belangrijk dat die m/v blijft bestaan. Anders zouden quota voor de participatie van vrouwen en een positief discriminatiebeleid onmogelijk worden."

De Meyer vindt het te gemakkelijk om de complexe discussie rond genderidentiteit terug te brengen tot het juridisch schrappen van geslacht. "De situatie van bijvoorbeeld transgenders gaat niet veranderen door dat op te heffen. Daar heb je structurele maatregelen voor nodig, centen. Jong VLD neemt de symbolen weg, maar ze doen niets aan de essentie van het probleem: de patriarchale maatschappij."

"Natuurlijk moeten de geesten nog rijpen, maar dit voorstel is, na de genderbijlage, opnieuw een stap in de goede richting", reageert transgender Ines opgetogen. "Gendergelijkheid staat op de agenda en gaat niet meer weg."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234