Donderdag 16/07/2020

Trump president VS

Verwarring over Amerikaans beleid overheerst op conferentie München

Amerikaans vicepresident Mike Pence en bondskanselier Angela Merkel.Beeld Getty Images

Wie is eigenlijk aan de macht in Amerika, 'volkspresident' Trump en zijn huisideoloog Steve Bannon of de politiek-bestuurlijke klasse daaronder die als een olietanker oude vaarwegen aanhoudt? De verwarring daarover bereikte dit weekend een hoogtepunt.

Terwijl Trump een geliefd dictum van Jozef Stalin gebruikte door de media "vijanden van het volk" te noemen, en zich in Orlando liet toejuichen door een enthousiaste menigte, deed een Amerikaanse delegatie in München pogingen de bondgenoten te overtuigen dat alles 'business as usual' is.

Vicepresident Mike Pence getuigde daar van Trumps "onwrikbare steun" voor de NAVO. Maar wat daarna kwam leidde onbedoeld tot gegniffel: "Als jullie vertrouwen in ons houden, met deze president, dan zullen wij dat ook doen." Want president Trump heeft veel Europese politici inderdaad schrik aangejaagd met een serie ongehoord sceptische verklaringen over alles wat ze lief is - een scherp contrast met zijn lof voor Vladimir Poetin.

Omdat de sussende woorden van zijn buitenlandteam zo radicaal verschillen van Trumps eigen uitlatingen, toonde niet iedereen zich overtuigd. Zoals de ervaren Amerikaanse diplomaat Alexander Vershbow zei tegen Reuters: "Velen in deze zaal vragen zich af wat het echte beleid is." Senator John McCain sprak van "wanorde" in het Witte Huis.

Gedeelde waarden

Europese sprekers vermeden de naam Trump angstvallig, maar hun scepsis sijpelde regelmatig door in hun loftuitingen aan de gedeelde waarden tussen de oude bondgenoten. Zo herinnerde de Duitse defensieminister Von der Leyen er fijntjes aan dat die waarden geen marteling toelaten en noemde Merkel persvrijheid "een pijler van de democratie". Haar vurige pleidooi voor multilaterale samenwerking leek zelfs geheel gericht aan de olifant in de kamer.

In een wereld waarin alles op zijn kop staat, was het passend dat Pence verklaarde dat Amerika zijn waarden niet zal opleggen, maar "leidt door het goede voorbeeld te geven". Even opmerkelijk was de oproep van de Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov, die met gestreken gelaat opriep tot een "post-fake tijdperk".

Post-westerse wereldorde

Wat Oekraïne betreft hield Merkel vast aan sancties zolang Rusland zijn verplichtingen niet nakomt. Maar ze hield de deur open voor samenwerking met Moskou in de strijd tegen terrorisme. Pence liet zich in soortgelijke bewoordingen uit, zonder de sancties te noemen, en herhaalde dat zijn president gelooft dat op andere terreinen samenwerking met Rusland mogelijk is. Lavrov droomde hardop van een "post-westerse wereldorde", maar hield de deur open voor "pragmatische samenwerking" met Amerika. Want ook Rusland doet aan risicoafdekking in onzekere tijden. En zo was er in München plots de weer een 'overeenkomst' over een staakt-het-vuren in Oost-Oekraïne.

Te midden van alle verwarring was het bijna geruststellend dat tijdens een panel over de toekomst van Europa ruzie uitbrak over Europese waarden tussen Frans Timmermans en een Poolse minister. Een liveshow van Europese verdeeldheid, voor een bedeesd toekijkend Amerikaans publiek.

De Poolse minister van Buitenlandse Zaken Witold Waszczykowski (2e l.) en Frans Timmermans (m.).Beeld EPA
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234