Dinsdag 06/12/2022

Verwaarlozing van onze 'slimme' kinderen

Wij pleiten voor een systematische screening om extra getalenteerde en hoogbegaafde kinderen vroegtijdig op te sporen

Terwijl we met zijn allen al meer dan een jaar als een konijn naar de lichtbak van het communautaire spektakel zitten te kijken, worden in Vlaanderen achter de schermen de eerste aanzetten tot het decreet leerzorg gegeven. Daarbij valt de groep van kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong weer helemaal uit de boot.

Nochtans is human capital een uitzonderlijk en schaars goed. Jammer genoeg wordt er vaak slordig mee omgesprongen. Hoogbegaafde kinderen krijgen niet de ondersteuning en begeleiding die ze nodig hebben om hun potentieel ten volle te ontwikkelen.

We hebben onderzocht hoe we in Vlaanderen met hoogbegaafde kinderen omgaan en hebben een reeks aanbevelingen geformuleerd om dit onaangeboorde potentieel te ontginnen. We tonen bovendien aan dat deze investering zich bijna onmiddellijk terugverdient, zodat dralen in deze materie zelfs in tijden van budgettaire malaise onverantwoord is.

De nefaste ideologie van de eenheidsworst viert al te vaak hoogtij en kan tot verwaarlozing, mediocratie en verlies van veel talent leiden. Op dit moment focust men immers vooral op de verschillen tussen de zwaksten en de sterksten, terwijl het oogpunt eerder zou moeten zijn om bij iedereen het volledige potentieel eruit te halen.

We kunnen het ons niet veroorloven om ons, wat de excellentie van ons onderwijs betreft, in zelfgenoegzaamheid te wentelen. Blijkbaar dringt de ernst van de negatieve evolutie van wat onze sterkste leerlingen zouden moeten zijn niet door, althans niet tot de beleidsverantwoordelijken. Nochtans zijn er talrijke evaluaties door de overheid die niets aan de verbeelding overlaten. Of wat denkt u van de volgende zinsnede over de PIRLS-studie, waarbij leerlingen uit het vierde leerjaar getoetst werden op hun vaardigheid in begrijpend lezen? "Vooral de middelmatige prestatie van onze toppresteerders valt op." Ook voor wiskunde en wetenschappen zakken de scores van de hogere percentielen (TIMSS-studie).

Eerst moeten we in het belang van het kind het probleem durven te erkennen en vervolgens maatregelen nemen die deze negatieve trend kunnen stoppen. Volgens ons vereist dat een systematische detectie van onze kinderen met ontwikkelingsvoorsprong. Onderpresteren, storend gedrag en depressies kunnen immers het gevolg zijn van een gebrek aan goede begeleiding en voldoende uitdaging. Het gaat dus wel degelijk om een kwetsbare groep. Bovendien kunnen we met aangepast onderwijs de maatschappelijke verspilling bestrijden: hoogbegaafden die hun potentieel ontwikkelen, bieden een grote meerwaarde aan de hele economie en samenleving.

Om extra getalenteerde en hoogbegaafde kinderen vroegtijdig op te sporen, pleiten we voor een systematische screening, te beginnen met alle leerlingen in de derde kleuterklas, en het eerste en tweede leerjaar. Na die screening kan eventueel worden overgegaan tot versnelling met een jaar, maar ook heel wat andere maatregelen inzake binnenklasdifferentiatie kunnen gepast zijn. Nochtans voorziet de huidige initiële lerarenopleiding onvoldoende vorming in de ontwikkeling van basiscompetenties voor de begeleiding van leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften.

Een degelijk detectie- en opvolgingsbeleid (met versnelling waar nodig) is dan ook de beste aanpak. Net zoals zwakke kinderen hebben ook kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong aangepast onderwijs nodig.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234