Zondag 12/07/2020

Kinderverwaarlozing

Verwaarlozing als kind kan leiden tot kleinere hersenen als volwassene

Een man loopt door wat overblijft van het staatsweeshuis waar hij opgroeide in de Roemeense stad Busteni. In de weeshuizen onder Ceaușescu groeiden kinderen ondervoed en met weinig sociaal contact op.Beeld AP

Verwaarlozing op jonge leeftijd kan permanente gevolgen voor de hersenontwikkeling hebben, zo toont nieuw Brits onderzoek. Kinderen die vroeg in hun leven ernstige ontberingen ervaarden, vertoonden op volwassen leeftijd een kleinere hersenomvang. 

De bevindingen van de studie van King’s College London, gepubliceerd in vakblad Proceedings of the National Academy of Sciences, zijn gebaseerd op de scans van volwassenen die als weeskinderen opgroeiden onder het regime van de Roemeense dictator Nicolae Ceaușescu en door Britse gezinnen werden geadopteerd. Na de val van het regime in 1989 werd duidelijk hoe groot de aantallen kinderen waren die in weeshuizen in verschrikkelijke omstandigheden leefden, ondervoed en met weinig sociaal contact.

Vanaf de vroege jaren 1990 werden de kinderen veelal in de armen gesloten door liefhebbende Britse families. Toch heeft de verwaarlozing in hun eerste jaren een stempel te hebben gedrukt op hun hersenstructuren, zeggen experts nu. Hersenscans van 67 Roemeense geadopteerden, die nu 23 tot 28 jaar zijn en 3 tot 41 maanden in ernstige ontbering hadden geleefd, werden naast die van leeftijdsgenoten gelegd. Gemiddeld bleek hun brein 8,6 procent kleiner te zijn.

Eerdere studies met de geadopteerden toonden al aan dat er cognitieve problemen optraden en hogere percentages van aandoeningen zoals ADHD en, als volwassenen,  angst en depressie. De kleinere hersenomvang zou een deel van de verklaring kunnen zijn. 

Niet door slechte voeding

“De meest opvallende bevinding is dat de effecten op de hersenen aanhouden”, zegt professor Edmund Sonuga-Barke in The Guardian. Volgens hem tonen de resultaten dat de neuroplasticiteit, het vermogen van onze hersenen om zich aan te passen als er iets misloopt, grenzen heeft: “Zelfs met de beste zorg later kun je nog steeds de tekenen van die eerdere tegenspoed zien.”

Het team ontdekte ook dat de grootte van de hersenreductie verband houdt met de verblijfsduur in de Roemeense weeshuizen: elke extra maand was gekoppeld aan een lager hersenvolume van 3 kubieke centimeter. “Hoe meer deprivatie, hoe kleiner hun hersenen”, zegt Sonuga-Barke.

De precieze oorzaken blijven voorlopig onduidelijk voor de onderzoekers. Slechte voeding zou het verband alvast niet verklaren. Bovendien waren de ontberingen in de Roemeense weeshuizen erg extreem. Of minder zware verwaarlozing soortgelijke langetermijngevolgen kan hebben, blijft een open vraag.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234