Donderdag 12/12/2019

Klimaat

Vervuilende voetafdruk van vliegende toerist ligt bijna vier keer hoger dan gedacht

Toeristen op de luchthaven van Schiphol. Vliegen is te goedkoop, en we vliegen te veel. Beeld ANP

De toerisme-industrie draagt voor 8 procent bij aan de opwarming van de aarde, blijkt uit een nieuwe Australische studie. Het toerisme groeit veel sneller dan andere economische sectoren. Vliegen is te goedkoop en we vliegen te veel.

U hebt net uw zomervakantie geboekt, voor dat verrukkelijke strand op de Balearen? Fijn voor u. We willen u geen schuldgevoel aanpraten, maar besef dat u, en uw medepassagiers, door uw vliegvakantie een enorme impact hebben op de uitstoot van broeikasgassen.

Dat is – andermaal – bewezen door wetenschappers van de universiteit van Sydney. Hun bevindingen staan in het vakblad Nature Climate Change. Volgens gedetailleerde berekeningen is het wereldwijde toerisme verantwoordelijk voor 8 procent van de uitstoot van broeikasgassen.

Meest vervuilende transportmiddel

Dat vliegen – samen met de scheepvaart – een van de meest vervuilende transportmiddelen is, werd in het verleden al veelvuldig aangetoond. Maar het onderzoek van de wetenschappers van Sydney luidt een alarmerende trom: de snelheid waarmee het vliegtoerisme is toegenomen maakt dat eerdere schattingen naar de prullenmand mogen. De vervuilende voetafdruk van de vliegende toerist ligt haast vier keer hoger dan aanvankelijk gedacht.

De toerist wil niet alleen almaar verder, ook steeds meer mensen gaan voor hun vakantie de landsgrenzen over. Toerisme is een miljardenindustrie, jaarlijks gaat er wereldwijd ruim vier biljoen euro in om en daar komt ieder jaar 4 procent bij.

Maar de klimaatdruk van toerisme omvat veel meer, schrijven de Australische wetenschappers. Voor de toeristen worden ook hotels gebouwd, evenementen georganiseerd, golfbanen aangelegd, souvenirs gemaakt. De Australiërs hebben naar eigen zeggen voor het eerst al die facetten van het toerisme meegenomen en komen dan uit op een totaal van ruim vier miljard ton broeikasgassen.

De Verenigde Staten hebben hier het grootste aandeel in (900 miljoen ton), gevolgd door China (560 miljoen ton), Duitsland (330 miljoen ton) en India (240 miljoen ton), citeert de Nederlandse krant Trouw uit de studie. Het zijn de rijke wereldburgers die hun stempel op het geheel drukken. De vijftig rijkste landen zijn goed voor de helft van de totale klimaatdruk veroorzaakt door toerisme. En als het individuele inkomen groeit, nemen de vakantiebestedingen naar verhouding zelfs nog meer toe. "Toerisme is een luxe-artikel dat geen verzadigingsgrens lijkt te kennen", schrijven de Australiërs.

Belabberd toekomstbeeld

Toen in 2015 de wereld in Parijs bijeen was om klimaatafspraken te maken, bleek het te moeilijk om ook over de luchtvaart houtsnijdende afspraken te maken. De hoop op zelfregulering mag sindsdien in de prullenmand. 

Paul Peeters, vliegtuigbouwkundig ingenieur en onderzoeker aan de Academie voor toerisme van hogeschool NHTV in Breda, gelooft niet dat de groei van de sector met de gebruikelijke middelen valt te te beteugelen. Hij promoveerde eerder al met een gelijkaardige studie omtrent de vervuilende eigenschappen van het vliegverkeer. En zijn toekomstbeeld ziet er belabberd uit. Rond 2080, als iedereen in de wereld zijn woning heeft geïsoleerd, in elektrische voertuigen rijdt en alle stroom wordt opgewekt met windmolens en zonnepanelen teneinde de klimaatdoelen van Parijs te halen, is de uitstoot van CO2 door de luchtvaart al groter dan die van de rest van de wereld.

'Milieuvriendelijke' vliegtuigen

Zonder ingrepen vliegen we eind deze eeuw vijftien maal zoveel reiskilometers als nu. De hele wereld moet, om 'Parijs' te halen, zijn CO2-uitstoot met 95 procent of meer verminderen, de luchtvaart zal tot het eind van deze eeuw zijn uitstoot bijna vervijfvoudigen.

Dat de nieuwe generatie vliegtuigen zuiniger en milieuvriendelijker zijn, het haalt niets uit. De toestellen die Boeing of Airbus nu beginnen te ontwikkelen, zullen nog tot 2070 in de lucht blijven. De groei van de sector maakt het effect ongedaan. Biobrandstof is een hulpje, maar dan moet je zowat een kwart van je aardoppervlak opofferen aan de productie van biobrandstof. En de hoop op elektrische vliegtuigen is vooralsnog een verre droom. Batterijen die een dergelijk vliegtuig over een lange afstand in de lucht kunnen houden – wat toch de bedoeling moet zijn – zijn er nog niet en volgens diverse wetenschappers zullen er nog wel enkele decennia overgaan. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234