Zaterdag 23/01/2021

Vervuild water in Rio vormt ernstig gezondheidsrisico voor olympische atleten

Een jongeman duikt in het vervuilde water van Guanabara Bay in Rio de Janeiro.Beeld AP

Het zeewater in de omgeving van Rio de Janeiro, waar in 2016 de Olympische Spelen zullen doorgaan, is van erbarmelijke kwaliteit. Volgens experts vormen de virussen in het water een ernstige bedreiging voor de gezondheid van de atleten die aan wedstrijden op en in het water zullen deelnemen.

Persbureau AP onderzoekt sinds juli maandelijks waterstalen op de aanwezigheid van adenovirus, enterovirus, rotavirus en coliformbacteriën die aanwezig zijn in uitwerpselen. Deze virussen komen voor in menselijke darm- en ademhalingsstelsels en kunnen onder andere ademhalingsproblemen, braken en diarree veroorzaken. Al deze aandoeningen kunnen ertoe leiden dat een atleet forfait moet geven.

Waterstalen van Copacabana Beach in Rio de JaneiroBeeld AP

30.000 keer meer virussen dan alarmniveau

Volgens experts zou een virale belasting van 1000 eenheden per liter in Europa en de VS een reden zijn tot extreem alarm en zouden de getroffen stranden gesloten worden. De virale belasting van het water in Rio voor elk van deze virussen was volgens de tests van AP echter nog 30.000 keer hoger dan het Europese alarmniveau. Volgens experts zullen de olympische atleten blootgesteld worden aan water dat dezelfde kwaliteit heeft als onbehandeld rioolwater en dat brengt ernstige gezondheidsrisico's met zich mee.

"Het (probleem, nvdr) doet zich niet alleen voor langs de kust, maar overal in het water. Daarom zal het de blootstelling vergroten van mensen die in contact komen met die wateren," zei Kristina Mena, professor aan het University of Texas Health Science Center in Houston. "We spreken over een extreme omgeving, waar de vervuiling zo groot is, dat blootstelling gevaarlijk is en de kans op infectie erg waarschijnlijk."

AP deed tests op verschillende locaties waar onder andere roei-, zeilwedstrijden en triathlonzwemcompetities zullen plaatsvinden, waaronder in Guanabara Bay. Ook het water van Ipanema Beach, een van de belangrijkste toeristisch trekpleisters, werd onderzocht. Geen enkele van de onderzochte plaatsen bleek veilig voor zwemmers, zeilers of roeiers. Mensen die drie koffielepels van het water zouden binnenkrijgen, lopen 99 procent kans om een virus op te lopen, aldus Mena.

Een onderzoeker verzamelt waterstalen op Ipanema Beach. Tijdens de Olympische Spelen worden zo'n 350.000 bezoekers op het strand verwacht.Beeld AP

Bacteriën versus virussen

Volgens de officiële richtlijnen dient Brazilië enkel te onderzoeken hoeveel bacteriën zich in het water bevinden om de kwaliteit ervan vast te stellen. Uit die testen blijkt dat het water in Rio er niet zo slecht aan toe is. Maar dankzij de recente technologische ontwikkelingen, is het echter makkelijker en goedkoper om ook te testen op virussen.

Verscheidene wetenschappers in de VS en Europa pleiten ervoor om het testen van water op virussen wettenlijk verplicht te maken. Bacteriële niveaus zijn immers een slechte indicator van de waterkwaliteit omdat deze snel afgebroken worden door de zon en zout water. Virussen kunnen echter maanden of zelfs jaren aanwezig blijven.

Rio komt verbintenis van schone waterwegen niet na

Toen Rio de Olympische Spelen voor 2016 kreeg toegekend, ging de stad de verbintenis aan om haar waterwegen schoon te maken door een verbetering van de riolering. Nu geven Braziliaanse ambtenaren echter toe dat daar niets van in huis zal komen.

Hoewel de overheid van Rio de Janeiro zich ertoe verbindt om de afvoerinfrastructuur in de buurt van Olympische competitieplaatsen in orde te brengen, zit het probleem hem vooral in het afvoerwater dat via tientallen rivieren naar de oceaan stroomt en dagelijks miljoenen liter afvalwater afvoert. Volgens een schatting van de lokale overheid zou slechts de helft van dat water behandeld zijn.

Onbehandeld rioolwater stroomt recht de oceaan in.Beeld AP

Al verschillende slachtoffers

Olympisch zeiler Erik Heil werd opgenomen in een Berlijns ziekenhuis nadat hij besmet raakte met een vleesetende bacterie, hoogstwaarschijnlijk tijdens een Olympische test in Brazilië in augustus.

Tijdens een kampioenschap voor junioren dat in augustus in Rio plaatsvond, werd 6,7 procent van de deelnemers ziek. Ook meer dan 7 procent van de zeilers die deelnamen aan een competitie in Guanabara Bay in augustus, werd ziek tijdens de wedstrijd. Er werd niet nagegaan hoeveel anderen er na afloop nog ziek werden: de incubatieperiode kan immers oplopen tot twee weken. In de Verenigde Staten wordt alarm geluid als gemiddeld meer dan 3,6 procent van de zwemmers in een bepaalde regio ziek worden van het water.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234