Zaterdag 03/12/2022

Vervangwoord

Dat De Morgen het stigmatiserende woord 'allochtoon' heeft geschrapt en het debat op gang gebracht heeft, kan ik alleen maar toejuichen. Sommige voorstellen om het woord te vervangen door een andere term zijn echter hilarisch. Zo spreekt Vincent Van Quickenborne blijkbaar over 'nieuwe Belgen' en Geert Bourgeois over 'nieuwe Vlamingen'. En daarmee zijn we terug bij af: ook door het gebruik van die benamingen onderscheiden we onszelf nog steeds van 'hen'; en tot welke generatie is iemand 'Nieuwe Belg' of 'Nieuwe Vlaming'? Goedbedoeld, maar met opgepoetste containerbegrippen komen we niet verder.

Marcel De Kock, Bornem

Mijn gezinnetje

Hoe moet ik mijn gezinnetje nu voorstellen? Vroeger zei ik altijd: Wij zijn een nieuw, ongelooflijk ongelovig samengesteld gezin met twee allochtone kindjes.

Nu is de uitleg veel complexer: Ik ben een Antwerpenaar met de Belgische nationaliteit. Maar eigenlijk ben ik een zwervende zigeuner (sorry voor het pleonasme). Mijn vrouw is een Brasschaatse Belgische met volkse neigingen (sorry, maar dat klinkt zo tegennatuurlijk dat niemand het gelooft). En mijn dochter is een Belgische met een Mongoolse mama, en de dochter van mijn vrouw is een Belgische met een Mauritiaanse papa.

Komt daarbij nog dat onze dochters zo wit zijn als de pest, geen spleetogen hebben en geen zwart krulhaar. We zien er zo verschrikkelijk gewoon uit dat ik nog amper op straat durf te lopen. Al is er gelukkig een zichtbaar leeftijdsverschil van bijna achtentwintig jaar tussen mij en mijn vrouw. Daar trekken we ons aan op.

Fred Truyen, Antwerpen

Allochtonen en Johnny's

De hoofdredacteur van De Morgen heeft net gemeld dat ze het woord 'Johnny' niet meer gaan gebruiken. Het discrimineert de bezoekers van Knokke en Blankenberge. De redactie zal overigens de dikke Van Dale helemaal uitpluizen op nog woorden die moeten verboden worden.

Marc Vrielynck, via e-mail

Alle land

Alle land is buitenland, / iedereen is allochtoon, / polyfoon en dissonant. We zijn vlees en water, / pis en bloed. Ik wil / naar buiten, maar waar / is mijn hoed?

Johan Wambacq, Wolvertem

Autochtoon?

Ik sta volledig achter het standpunt van deze krant. Maar hebben jullie ook meer precieze termen die het woord 'autochtoon' kunnen vervangen?

Hanne Jansen, via de website

Anderstalige allochtoon

Beste redactieleden van De Morgen, ik wens jullie veel succes en vooral veel creativiteit om de term 'allochtoon' uit de berichtgeving te weren. Ik vind het een goed en dapper plan, maar makkelijk wordt het niet en dat weet ik uit ervaring.

Zelf ben ik een vijftal jaar geleden aan een gelijkaardige missie begonnen, bij de lancering van taalblad.be. Dat is een webkrant waar je met korte nieuwsberichten Nederlands kunt leren. Onze eerste baseline was 'webkrant voor anderstaligen'. Toen ik het woord 'anderstaligen' wou vertalen, bleek dat Van Dale er alle moeite mee had. In het Engels wordt het foreign speaker, maar er staat een +/- voor, de vertaling dekt dus niet helemaal de lading. Ook het N/F woordenboek worstelt met de vertaling van het woord.

Ik begon na te denken over de term. Net als bij 'allochtoon' weet iedereen heel goed wat je bedoelt met 'anderstalige', maar een vertaling of een definitie geven is moeilijk. Want wat met iemand die in een andere taal opgevoed is, maar door studie en praktijk perfect Nederlands spreekt? Is hij of zij nog een anderstalige? Of kinderen die thuis Berbers spreken, maar op school en met vrienden zonder veel moeite Nederlands gebruiken? Er is iets 'anders' met hun taalachtergrond, maar je kan hen toch niet anderstalig noemen? Bovendien wekt het woord anderstalige ook dat wij-tegen-zij-gevoel: Nederlands is normaal, de rest is anders.

Dus probeer ik sindsdien het woord 'anderstalige' te vermijden. De baseline van taalblad.be veranderde in 'webkrant voor wie Nederlands leert'. Dat is niet altijd de oplossing, want niet iedereen met een andere moedertaal dan het Nederlands hoeft van mij Nederlands te leren. Zo kom ik soms uit bij onmogelijke gedrochten als 'mensen die een andere moedertaal hebben dan het Nederlands maar het eigenlijk wel perfect spreken', of 'mensen die proberen Nederlands te spreken, maar het lukt (nog) niet zo goed'. Dan toch maar gewoon 'niet-Nederlandstaligen'? Daar heb je dat wij-tegen-zij-gevoel weer. Een leesbaar alternatief vinden voor een handig, goed ingeburgerd woord vergt dus heel wat inspanning, maar het dwingt me wel tot nadenken: over wie heb ik het hier nu eigenlijk?

Dus, beste redactieleden van mijn favoriete krant De Morgen, zal ik met speciale aandacht volgen welke taalkundig verantwoorde bochten jullie zullen nemen om het woord allochtoon te vermijden. Het resultaat zal misschien wat minder vlot lezen, maar wij zullen als lezer wel weten over wie jullie het precies hebben. En, wie weet, nemen jullie er ook echt een stukje wij-tegen-zij-gevoel mee weg.

Koen Van Kelecom, redacteur taalblad.be, via de website

Belg?

'Dat woord' heeft tegenwoordig een bepaalde betekenis gekregen, en wordt dus in De Morgen vervangen door een ander woord, dat wellicht over tien jaar ook moedig afgezworen wordt. Wat doet De Morgen met het woord 'Belg', want dat kan tegenwoordige ook van alles betekenen? Wat met 'jongeren'? De Morgen wordt een voorbeeldige maar moeilijk te begrijpen krant.

Luc Broes, via de website

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234