Maandag 11/11/2019

Vertrouwen begint bij transparantie

Yasmien Naciri is marketeer, student aan de UAntwerpen en voorzitter van de onafhankelijke hulporganisatie Amana. Haar wisselcolumn met Matthias Somers verschijnt wekelijks.

Al meer dan zes jaar werk ik als vrijwilliger bij verschillende internationale en lokale hulporganisaties. Vastberaden wou ik het verschil maken en iets betekenen voor mensen die er nood aan hebben. Samen met mij zijn er velen die oprecht willen bijdragen aan een aangenamer leven voor de minderbedeelden. De misselijkmakende schandalen die aan het licht kwamen bij het Brusselse Samusocial werpen een smet op de zuivere hulporganisaties.

Desondanks zijn de onthullingen rond het gepolitiseerde middenveld in Brussel geen verrassing. Hoe langer ik als vrijwilliger werkte, hoe beter ik op de hoogte was van de onregelmatigheden die zich achter de schermen voordoen. Bij internationale organisaties werd ik me bewust van de torenhoge lonen waarmee bestuurders aan de slag gaan. Of hoe een te klein percentage van de donaties effectief de burgers van Haïti of Congo bereikt. Om dan maar te zwijgen over de plaatselijke corruptie waardoor de mogelijkheid bestaat dat er opnieuw een deel uit het budget verdwijnt.

Van de meeste donaties bereikt daardoor slechts een klein gedeelte het doel dat de organisatie voor ogen had. Deze negatieve evolutie wordt al jaren door journalisten en onderzoekers aangekaart (onder andere de beruchte aflevering van Reizen Waes). Het probleem is echter dat niemand in eigen boezem durft te kijken of in staat is om de uitgaven van organisaties onder de loep te nemen. Het lijkt er dus sterk op dat transparantie en vooral de wil tot openheid in de communicatie over het beleid bij sommige organisaties ver zoek is.

Helaas is dat zelfs bij enkele lokale, kleinere organisaties in Vlaanderen niet anders. Computers die worden gedoneerd en eindigen bij de bestuursleden in huis. Of materiaal dat door vzw's wordt aangekocht en na een halfjaar onder enkele leden wordt verdeeld. Dit zijn enkele voorbeelden waarvan ikzelf getuige ben geweest. Nu de Brusselse doos van Pandora is opengetrokken, is het meer dan ooit de tijd om verantwoordelijkheid te nemen door dit soort wanpraktijken aan te klagen en ons te hoeden voor generalisaties.

Bij gebrek aan ethiek in de sociale hulpverlening en de afwezigheid van vooruitgang bij de organisaties waar ik aan de slag ging, besloot ik om mijn eigen hulporganisatie op te richten waarin transparantie centraal staat. Voor elke donateur is er volledige toegang tot alle opbrengsten en uitgaven. Uiteraard zijn er nog andere verenigingen die uit dezelfde bekommernissen zijn ontstaan, maar helaas ligt het 'zelfbedieningsvirus' altijd op de loer. Het vergt heel wat integriteit om je als vrijwilliger belangeloos in te zetten voor minderbedeelden en kansarmen. De opportuniteitskost die je ervoor inzet, moet je er oprecht voor over hebben. Wie dat niet kan, moet vooral wegblijven uit de sector.

Ik stel me daarom ook vragen bij de aanwerving van politici in vzw's, waarbij de verhouding tussen inbreng en verdiensten allesbehalve evenredig is. Niet alleen omdat dit het vertrouwen van de sector schaadt, maar in de eerste plaats om het ethische aspect dat door politisering vaak in de vergeetput verdwijnt.

Het is voor heel wat oprechte organisaties al moeilijk genoeg om de juiste vrijwilligers en donateurs aan te trekken. Casussen zoals die van Samusocial maken het hen er niet gemakkelijker op. Het enige lichtpuntje in de duisternis mag dan wel de hete adem van de publieke opinie zijn, die geheel terecht hamert op volledige transparantie. Politici en bestuurders die niet inzien dat het graaien in de broekzakken van daklozen moreel verdorven en zelfs crimineel is, kunnen we namelijk missen als kiespijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234