Woensdag 26/02/2020

Verteerbare overvloed uit Gouden Eeuw

Rijksmuseum Amsterdam viert tweehonderdste verjaardag met mega-expositie

Amsterdam

Van onze medewerker

Eric Bracke

Tweehonderd voorwerpen uit de zeventiende eeuw heeft het Rijksmuseum voor de viering van zijn tweehonderdste verjaardag bijeengebracht. De expositie van die tweehonderd topstukken, die een overzicht geven van de Hollandse Gouden Eeuw, is vanaf vandaag te bezichtigen. Het wordt de publiekslokker van het tentoonstellingsseizoen in Nederland.

Dergelijke megatentoonstellingen zijn vaak erg uitputtend, maar het dient gezegd dat de jarige instelling erin geslaagd is om deze overvloed aan schoonheid verteerbaar te houden. Als je weer op de stoep van het Rijksmuseum staat, heb je dit keer niet het gevoel alsof je maag barst van een zware feestmaaltijd met veel te veel gangen. Deze weliswaar copieuze feestdis wordt in kleine hapjes opgediend die ook aan het eind nog smaken.

De Gouden Eeuw is al vaak het voorwerp geweest van tentoonstellingen - de Nederlanders spelen de bloeiperiode uit hun kunstgeschiedenis als volleerde marketeers uit - maar nooit was de benadering zo omvattend. Tweeëntwintig zalen en kabinetten van het Rijksmuseum zijn gevuld met schilderijen, beelden, meubels, tapijten, serviezen, tuinvazen en kandelaars. Waar mogelijk werd gekozen voor een geïntegreerde opstelling. Zilveren kannen in de maniëristische 'kwab-stijl' van de gebroeders Van Vianen staan in de buurt van de schitterende vanitas-stillevens van Jan Davidz.de Heem en Pieter Claesz., waarop soortgelijke siervoorwerpen pronken. Even verder staat bij een portret dat Joachim Wtemael van zijn dochter Eva schilderde (1628) een imposante kast uit het bezit van de welstellende familie Wtemael. Wie goed kijkt, zal zien dat de poot van de tafel waaraan het meisje zit, vergelijkbare ebbenhouten versieringen vertoont als de kast.

De kleine ensembles van kunstwerken zijn thematisch geordend naar genres en specialisaties in de zeventiende-eeuwse Nederlandse kunst, maar respecteren wel een globale chronologie. Interessant is de aandacht voor het maniërisme, het caravaggisme - enkele schitterende werken van Hendrick ter Brugghen - en het classicisme. In vroegere tentoonstellingen kwamen deze aspecten nauwelijks aan bod en werd veeleer het clichébeeld van de Gouden Eeuw versterkt met als kern de beroemde groepsportretten van Rembrandt, de landschappen van Van Ruisdael en de genrestukken van Vermeer. Vanzelfsprekend vormen ook nu de schilderijen van Rembrandt en Hals en de zaaltjes met de Delftse genreschilders, met onder andere drie Vermeers, het hoogtepunt van de expositie. Omdat het om een unieke expositie gaat die niet reist, kon het Rijksmuseum enkele uitzonderlijke bruiklenen versieren. Zo is Vermeers speciaal gerestaureerde Het glas wijn, dat in 1996 niet te zien was op de Vermeer-expositie in Den Haag, overgebracht uit de Gemèldegalerie in Berlijn. Opmerkelijke Rembrandt-bruiklenen zijn De Anatomische Les van Dr Tulp uit Den Haag en De Bruiloft van Simson uit Dresden.

Met de Glorie van de Gouden Eeuw in het Rijksmuseum en de expositie over Kurt Schwitters die zopas in het Stedelijk opende, is Amsterdam de volgende maanden een van de interessantste steden in de tentoonstellingsagenda. De toegangsprijs in het Rijksmuseum voor individuele bezoekers schrikt wel af: 450 frank (25 gulden) aan de kassa en 541 frank bij Fnac Brussel (09000 006 00)

De glorie van de Gouden Eeuw loopt tot 17 september in het Rijksmuseum, Stadhouderskade 42 in Amsterdam. De aparte tentoonstelling met tekeningen en prenten eindigt reeds op 16 juli. De exposities zijn dagelijks geopend van 10 tot 17 uur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234