Vrijdag 07/08/2020

ReportageTuinieren

‘Verstand op nul en wieden maar’: tips van bekende hobbytuiniers

Titus De Voogdt: ‘Koop verschillende pakjes zaadjes – bloemen voor vlinders, bloemen voor bijen – en meng ze, zo heb je heel de zomer afwisseling.’ Beeld Thomas Nolf

Door te werken in de tuin maak je je hoofd leeg, zeker nu. Maar wat als je niet meer dan een stadstuin of balkon hebt, of geen ervaring? Met deze tips van bekende hobbytuiniers kan iedereen aan de slag, tuinkluns of ervaren groene ridder. 

Titus De Voogdt, acteur

‘Ik denk aan niks anders dan aan de vierkante centimeter voor mijn neus’

“Mijn stadstuin in Sint-Amandsberg eindigt op een hele hoge muur waarachter het Campo Santo-kerkhof ligt – we hebben dus geen inkijk en het is er altijd superstil. De vorige eigenaar had de tuin heel klassiek onderverdeeld, met een grasperk in het midden en links en rechts bloemperken over de hele tuinlengte. Ik heb meteen die strakke lijnen versoepeld door de perken in het gras te laten groeien en vice versa.

“Van die vorige bewoner heb ik een paar kleine bomen geërfd, waaronder een Japanse esdoorn, alsook een schaduwrijke hazelaar en enkele rozenstruiken, maar verder ben ik geen bloemenman. Voor mij geen viooltjes, azalea’s of lavendel, wél veel kruiden en groen, zoals de grote struik rozemarijn en de druivelaar die ik heb gezet. Een uitzondering is het bloemenveldje achteraan dat ik iedere lente inzaai. Tip: koop verschillende pakjes – bloemen voor vlinders, bloemen voor bijen – en meng ze, zo heb je heel de zomer afwisseling.

“Ook plezant in een kleine stadstuin is leifruit zetten. Sla twee palen in de grond tegen een tuinmuurtje, span er draden tussen, plant appelaars en kerselaars en dan is het wachten hè, tot het jaar erop. Kan je wéér opzoeken hoe je de boompjes moet snoeien. En het ene jaar heb je fruit, het andere jaar niet, want dan heeft een rups al je bloesems opgegeten. Tuinieren is als een heel trage soap: niks is ooit ideaal, en dat is net het toffe. Alleen al van de stammen van mijn leiboompjes jaar na jaar dikker te zien worden, kan ik enorm genieten.

“Ik werk in de tuin met opwellingen – meestal als het allemaal te wild wordt. Pas als mijn aardbei­plantjes volledig overwoekerd zijn, begin ik onkruid te wieden, en dan ruim ik ineens heel de boel op.

“In de tuin werken, verschaft me hetzelfde plezier als in mijn atelier werken of mijn huis verbouwen: het is mezelf verliezen en aan niks anders denken dan aan die vierkante centimeter voor mijn neus. Het is de totale focus, die me alle dagdagelijkse beslommeringen doet vergeten. En nadien is er altijd de beloning van de tevredenheid. Zeker nadat ik twee weken echt als bezeten ben bezig geweest aan grotere projecten, zoals de pizzaoven die ik al in mijn tuin heb gebouwd, of de betonnen bank en het terrasje dat ik net heb gegoten, op een plekje waar de laatste avondzon valt. In onze pizzaoven schuiven we van alles – pizza’s, brood, kippen, groenten – en dat heel het jaar door. Voor technische specificaties is het internet schitterend, maar ik haal er geen creatieve inspiratie, zeker niet op Pinterest – dat vind ik zo’n eenheidsworst. Bél gewoon naar mensen bij wie je iets moois hebt gezien: ‘Zeg, hoe heb je dat gedaan?’

“Of zaai een stukje gazon. Het is makkelijk en plezant, en zo leuk als je een maand later in je gras kan liggen rollen. Je kan nu gras zaaien, maar ook op het eind van de zomer: graszaadjes vervriezen niet, waardoor je volgende lente je nieuwe gazon hebt. Mijn tip voor gevorderden de komende weken: graaf een zwemvijver, die klus staat allang op mijn to-dolijstje. Net als een mooi tuinhuis bouwen, want al die prefab is zo lelijk. Het golfplaten kruipkot dat er nog staat van de vorige eigenaar kan zelfs ieder moment instorten: tijd voor een strak plan.”

Paul Geerts: 'Dé tip voor de wat meer gevorderde tuinier die deze zomer thuisblijft: zet een serre. Dat is zo’n dankbare investering.'Beeld Thomas Nolf

Paul Geerts, tuinjournalist

‘Het leukste is zaaien, planten en verplanten. Je plant hoop’

“Ik heb een tuin van een hectare groot in Veltem, met een boomgaard, een vijver, een moestuin, een rozentuin, een kruidentuin en een weide. Ik besef dat ik ongelooflijk geprivilegieerd ben, zeker in deze tijden, waarin het nijpende tekort aan openbare groene ruimte pijnlijk duidelijk wordt. We merken nu hoe cruciaal parken zijn, maar ook volkstuintjes en projecten om samen te tuinieren, zeker voor mensen die op appartementen wonen.

“Op dat vlak kunnen we een enorm voorbeeld nemen aan Milaan, met het Bosco verticale, een spectaculair flatgebouw volgeplant met bomen. In de buurt is er ook een gigantisch stadspark, aangelegd op een voormalig industrieterrein.

“Ik heb net mijn Tuinscheur­kalender voor 2021 naar de uitgeverij gestuurd, en op 30 augustus 2021 staat er een verhaaltje te lezen over de beroemde neuroloog Oliver Sacks. In zijn postuum verschenen boek Eerste liefdes en laatste verhalen vertelt hij hoe hij als kind al geboeid was door planten, en als neuroloog in New York geregeld met zijn patiënten de botanische tuin bezocht. Een patiënt met het tourettesydroom vergat er zijn tics, een parkinsonpatiënt die geregeld verstijfde, bewoog er normaal. Sacks beschrijft ook hoe mensen met alzheimer, die amper nog beseften waar en wie ze waren, perfect wisten wat hen te doen stond eens ze in de tuin bloemen mochten planten of onkruid wieden. Sacks noemt dat ‘hortofilia’, een diep in de mens verankerd verlangen om met de natuur om te gaan. De effecten van de natuur op onze gezondheid zijn niet alleen spiritueel en emotioneel van aard, maar ook fysiek en neurologisch.

“Sinds de lockdown hou ik me aan een vast regime: in de voormiddag werk ik aan mijn bureau, ’s namiddags werk ik in de tuin. Ik ben al een week bezig met onkruid uittrekken onder een aantal hagen waar dat jaren niet is gebeurd. Pure zen: verstand op nul en wieden maar. Maar het leukste is zaaien, planten en verplanten. Je plant hoop. En dat kan ook op een terras of balkon, want in potten kan je zo véél: alle mogelijke kruiden zetten bijvoorbeeld.

“En nog veel te weinig bekend zijn onze zomerbollen. Wie deze zomer een exotische bloemenpracht op het terras wil, kan nu in potten canna planten, of knolbegonia’s, gladiolen en crocosmia. Mijn favoriete zomerbol is de Abessijnse gladiool, een prachtige bloem met een ongelofelijke geur. Wie een stadstuin heeft, raad ik aan om zéker een boom te planten. Een vijgenboom zal misschien eens bevriezen, en dan heb je eens een jaar geen vijgen, maar uiteindelijk schiet die weer terug. Je kan een vijgenboom ook op een balkon zetten, in zo’n zwarte metserskuip die je bij de doe-het-zelf koopt en waar je een aantal drainagegaten in boort. En ook een lekker ruikend heestertje als Perzische sering kan op je terras in zo’n kuip.

“Dé tip voor de wat meer gevorderde tuinier die deze zomer thuisblijft: zet een serre. Dat is zo’n dankbare investering – je kan er bij vorst je citrusboompjes in laten overwinteren, in februari kan je er al radijzen in zaaien en nu heb ik er net mijn tomaten- en peperplantjes in uitgezet.”

Els De Schepper: ‘Bestel online mooie jute zakken, doe er een plastic zak in, perforeer die, vul alles met aarde en zet er pompoenen in.’Beeld Thomas Nolf

Els De Schepper, comédienne

‘Ik móét met mijn handen in de aarde kunnen zitten’

“Tien jaar geleden ben ik verhuisd naar het platteland, naar het huis en de bijhorende, grote tuin van mijn grootouders. Ik ben daar opgegroeid, heb mijn grootvader ook altijd in zijn groentetuin zien werken, maar ik had het zelf nooit gedaan. Pas toen ik in dit huis ging wonen, ontdekte ik de liefde voor ‘moestuinieren’. De groentetuin van mijn grootvader was toen al tien jaar weg, maar ik heb hem volledig herschapen en nog mooier gemaakt dan hij ooit is geweest. Toen mijn vader nog leefde, kreeg hij tranen in de ogen toen hij zag dat ik de rabarber op dezelfde plaats had gezet als zijn vader.

“Groenten in de winkel kopen is goedkoper, maar daar gaat het me niet om: het gaat me om de ontspanning en zelf iets te zien groeien. Om het meegaan met de jaargetijden ook. De voorbije twee weekends stonden in het teken van de grond voorbereiden, het zaaien en planten. En als ik in mijn serre verschillende tomatensoorten plant, doe ik zeker geen handschoenen aan. Ik móét met mijn handen in de aarde kunnen zitten – op een of andere manier werkt dat heel ontspannend voor me. Voor mij is tuinieren meditatie, geestelijk in rust gaan. Maar je bent ook heel fysiek bezig, waardoor lichaam én geest compleet ontspannen na de arbeid.

“Ik kijk al uit naar de kleurenpracht deze zomer van de wel dertig soorten dahlia’s die in de grond zitten in de siertuin naast mijn huis. Wie al die ruimte niet heeft: zet een rek met potten op je balkon, of hang potten aan je balustrade. Je kan daar radijzen in zaaien – dat gaat echt heel snel. Een kamerplant als een aloë vera kan ’s zomers buiten op het terras – de gel in het blad is gezond in een smoothie én verkoelend op de huid na zonnebrand.

“Of bestel online mooie jute zakken, doe daar een plastic zak in, perforeer die, vul alles met aarde en zet er pompoenen in. Of sla. En maak het jezelf niet moeilijk: koop gewoon de kleine plantjes in het tuincentrum. Een bloemkool in een pot is ook heel mooi, maar niks is zo dankbaar als een tomatenplant op je balkon: daar kan je heel de zomer tomaten van plukken. Tomaten mogen niet in de regen staan, of ze worden ziek, en op veel balkons blijft het droog. Vergeet ze natuurlijk geen water te geven, te bemesten én te ‘dieven’ – dat is het verwijderen van de takjes die groeien in de ‘oksel’ tussen de stam en de zijtakken.

“Mijn tips voor ervaren moestuiniers die deze zomer de allermooiste tomaten willen? Los een aspirine op in een liter water, en bespuit daar nu de onderkant van de bladeren mee. Je plant wordt daar sterker van. Ik heb die tip van een lezing van de Britse tv-tuinier James Wong. Je ziet: ik ben behoorlijk fervent.” (lacht)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234