Dinsdag 27/10/2020

ReportageCoronavirus

Verslag van de evacuatie uit Wuhan: bij de douane loop je een rampenfilm binnen

De vlucht met onder meer vijftien Nederlanders uit Wuhan is zondag geland in Marseille.Beeld Reuters

Na dagen wachten konden de Belgen dit weekend eindelijk vertrekken uit Wuhan, na een uitvoerige medische controle. China-correspondent Leen Vervaeke reisde mee en sprak haar medepassagiers. ‘Dit is mijn enige kans om te vertrekken.’

In de vertrekhal van de luchthaven van Wuhan staan honderden evacués een beetje zenuwachtig te zijn, met een medische vragenlijst in de hand. Het is zondagochtend 4 uur, ze zijn al twaalf uur onderweg, maar nu is het cruciale moment aangebroken: de medische controle. Hier wordt bepaald of ze gezond genoeg zijn om mee te vliegen, of moeten achterblijven wegens besmettingsgevaar. “Nu krijg ik toch stress”, zegt een van hen. “Als dat maar geen invloed heeft op mijn lichaamstemperatuur.”

Na dagenlang wachten is het zaterdag eindelijk zover: de Belgen worden geëvacueerd uit Wuhan. Ze kunnen mee met een Europese operatie, onder leiding van Frankrijk en met een Portugees vliegtuig, met zes consulaire vertegenwoordigers aan boord. Naast Belgen en Nederlanders zitten op vlucht HFM432 ook Fransen, Denen en nog zeker acht andere nationaliteiten. Er is zelfs een handvol Russen mee. Het zijn 230 passagiers in totaal.

De Europese vlucht is de twaalfde die buitenlanders uit het afgegrendelde Wuhan komt halen. De Chinese miljoenenstad is al twaalf dagen in lockdown, om verspreiding van het nieuwe coronavirus in te dammen.

De evacuatievlucht op het vliegveld van Marseille. Als de Fransen het vliegtuig hebben verlaten, mogen ook de Belgen en Nederlanders het toestel verlaten. Zij reizen door naar de militair vliegvelden in Melsbroek en Eindhoven.Beeld Leen Vervaeke

De evacuatie gebeurt in etappes, te beginnen bij het Franse consulaat in Wuhan, zaterdag om 17 uur. Daar worden paspoorten gecheckt en administratieve zaken geregeld. Om 21 uur rijden de evacués in een colonne van zeven bussen naar de luchthaven, om samen door de controleposten rond Wuhan te komen. Om 4 uur ’s ochtends beginnen de medische controles, om 9.20 uur stijgt het vliegtuig uiteindelijk op, naar Marseille, vanwaar ieder naar zijn eigen land wordt gebracht.

Uitputtingsslag

Het is een uitputtingsslag, zeker voor wie door het gebrek aan transport in Wuhan al uren onderweg is geweest om het Franse consulaat te bereiken. Maar niemand doet moeilijk, iedereen berust. De meesten zitten al dagen binnen en zijn allang blij dat het eind in zicht is. En ze zijn doordrongen van de complexiteit van de situatie, met een Chinese overheid die toestemming moet geven om een deel van de afgesloten luchthaven open te stellen voor buitenlandse autoriteiten.

Van paniek is niets te merken. Iedereen draagt een mondkapje en gebruikt gretig desinfectiegel. Op drie mensen na draagt niemand oogbescherming. Velen relativeren het gevaar: wie binnenblijft, hoeft weinig te vrezen. In feite lopen ze door de evacuatie meer kans op besmetting. Maar het is onmogelijk te zeggen hoelang de lockdown van Wuhan zal duren, en dus nemen ze liever het zekere voor het onzekere. Vooral ouders met jonge kinderen nemen geen risico.

“Ik heb horen zeggen dat de epidemie nog wel even kan duren, dus heb ik besloten terug te gaan”, zegt Gijs, een 25-jarige student uit Utrecht die op uitwisseling was in Wuhan. Hij zou doorreizen naar Vietnam, maar toen zat hij ineens vast. “Ik had niet veel problemen met de situatie in Wuhan, voor mij voelde het veilig aan. Maar mijn familie en vrienden zijn doodongerust. Ik doe het ook voor hen.”

“De ziekte is op dit moment niet zo gevaarlijk, maar de cijfers stijgen en we weten niet hoe het zich verder gaat ontwikkelen”, zegt Nicolas, een Belg die al acht jaar in China woont en er Engels doceert. “Als over een maand blijkt dat de ziekte is overgewaaid, dan had ik beter kunnen blijven. Maar als het over een maand nog veel erger is, dan heb ik geen mogelijkheid meer om te vertrekken. Dit is mijn enige kans.”

Voor sommigen brengt de evacuatie spanning met zich mee. Zo blijft het lange tijd onduidelijk of partners en kinderen met de Chinese nationaliteit meekunnen.Op het allerlaatste moment krijgen ze toestemming. “Mijn vriendin gaat niet mee”, zegt een 25-jarige man uit Noord-Brabant die bij zijn schoonfamilie Chinees Nieuwjaar kwam vieren. “Ik kwam er pas te laat achter dat er een uitzondering mogelijk was.”

Medische controle

De HFM432 lijkt best op een gewone vlucht, met incheckprocedures en bagagecontroles. Het grootste verschil zijn de medische controles, een aan Franse zijde en een aan Chinese zijde. In de vertrekhal is een sluis ingericht, waar ieders temperatuur wordt gemeten en doktoren en psychologen een medische vragenlijst afwerken. “We vragen u om eerlijk te zijn”, zegt een consulaire ambtenaar. “Om uw verantwoordelijkheid te nemen tegenover de anderen.”

Beeld AFP

Wie koorts heeft, hoest of andere verdachte symptomen vertoont, moet door een uitgebreidere controle. Wie volgens de artsen vermoedelijk een onschuldige verkoudheid of griep heeft, komt in een geïsoleerd deel van het vliegtuig terecht. Maar wie te veel tekenen van besmetting met het nieuwe coronavirus vertoont, kan niet mee. Een medisch kaartje om je nek met ‘OK’ geldt als doorgangsbewijs. “Sesam, open u”, zegt een Franse dokter olijk.

Bij de douane loop je een rampenfilm binnen. De ambtenaren dragen niet alleen beschermingspakken en mondkapjes, maar ook een plastic kap voor hun gezicht. Met honderden passagiers voor zich, die hun mondmaskers moeten laten zakken voor identificatie, lopen zij veel risico. Ook de stewardessen dragen beschermende kleding. In plaats van borrelnootjes en warme doekjes brengen ze verse mondkapjes en desinfectiegel rond.

Over wat er na de evacuatie gebeurt – de quarantaine – lijkt niemand zich druk te maken. Hoe die quarantaine eruit zal zien – thuis of in medische faciliteiten – is nog niet duidelijk. Dat zal bij landing worden meegedeeld.

“Ik heb begrepen dat je thuis in quarantaine mag, als je daartoe de mogelijkheid hebt”, zegt Van Oploo, een 22-jarige studente sinologie die in Wuhan op uitwisseling was. “Als dat niet kan, wordt er iets geregeld. Mijn ouders werken nog, dus ik weet niet of thuisquarantaine een goed plan is. Dat zie ik wel als ik in Nederland ben.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234