Zondag 26/09/2021

Verroer geen vin, denk je slank

psychologie

nieuw onderzoek suggereert dat je jezelf echt dunner, gezonder of zelfs zwanger kunt 'denken'

'Of je nu denkt dat je het kunt of denkt dat je het niet kunt, je hebt in beide gevallen gelijk', zei Henry Ford, die met die uitspraak zonder het te beseffen de basis legde voor een hele winkel zelfhulpboeken om op de nietsvermoedende wereld los te laten. Hoewel de kracht van positief denken om ons leven te bepalen al langer erkend is, beginnen we nu pas te beseffen hoe onze gedachten ook ons lichaam in negatieve of positieve zin kunnen beïnvloeden.

Londen / The Independent

Elizabeth Heathcote

Nieuwe disciplines zoals psychoneuro-immunologie, waarbij interactie tussen geest en lichaam onderzocht worden, leggen bewijzen bloot die aantonen hoe ongelofelijk sterk die interactie wel is. Door onze hersenen wat te trainen aan de hand van technieken zoals visualisatie, kunnen we onze lichamen en onze gezondheid enorm beïnvloeden.

Er is fantastisch nieuws voor luieriken. Onderzoek dat vorige maand werd vrijgegeven toont aan dat mensen hun lichaamskracht met 13 procent kunnen doen toenemen zonder een vin te verroeren. Voor het onderzoek, dat uitgevoerd werd door de Cleveland Clinic Foundation, namen vrijwilligers deel aan een zwaar en streng programma van mentale gymnastiek. Daarbij beeldden ze zich in dat ze aan gewichtheffen deden om hun biceps te doen zwellen.

Dat onderzoek bevestigt een eerdere studie van professor David Smith, lesgever en onderzoeker gespecialiseerd in sportpsychologie aan het Chester College. Smith: "Aan die visualisatie moet je wel met al je zintuigen deelnemen om enig effect te bereiken. Het heeft geen zin om rond te hangen terwijl je denkt aan een bezoek aan de fitnessclub alsof je voor de tv zit. Je moet echt voelen hoe het is om daar echt te zijn, je moet het ruiken, horen. Je moet het in je geest zo realistisch mogelijk maken."

Als je dat kunt, dan "zullen die delen van de hersenen die instaan voor bewegingen actief worden, alsof je echt aan het trainen bent, en dat zorgt voor spanning in de spieren, waardoor ze sterker worden", zegt Smith. Spijtig voor de bodybuilders die zich vanuit hun luie zetel willen trainen, maar de grootte van de spieren zal op die manier wel niet toenemen en je conditie wordt er ook niet beter van, dus nooit meer echt sporten is niet echt een volledige aanpak. Smith heeft de methode gebruikt om golfspelers te trainen en stelde wel vast dat hun technieken verbeterden zonder dat ze zich ook maar nabij een golfterrein begaven. Andere atleten gebruiken gelijkaardige technieken om zich meer bewust te worden van hun inspanningen.

Een op de drie koppels die bij de dokter aanklopt met vruchtbaarheidsproblemen blijkt na onderzoek niet te maken te hebben met medische hindernissen. Volgens sommige psychologen komt dat omdat de echte hindernis een mentale is.

"Onvruchtbaarheid waarvoor geen medische verklaring is, is het natuurlijke anticonceptiemiddel van de geest", zegt Elizabeth Muir, een psychotherapeute en hypnotherapeute die gespecialiseerd is in psychosomatische onvruchtbaarheid. "De exacte mechanismen kennen we niet, maar ik concentreer me altijd op de hypothalamus, die beïnvloed wordt door emoties en die in verband gebracht wordt met de voortplantingsorganen."

Een recent onderzoek van de Harvard Medical School toont aan dat meer dan de helft van een groep vrouwen met vruchtbaarheidsproblemen die een cognitieve therapie kregen (waarin negatieve gedachten en patronen hersteld worden) daarna wel zwanger raakten. Daarentegen werd slechts 20 procent vrouwen na nog eens proberen zwanger in een groep zonder therapie.

"Sommige vrouwen hebben een heel dubbel gevoel over moeder worden, vaak zonder dat ze het zelf beseffen", zegt Muir. "Onbewust zijn ze mogelijk bang voor de geboorte, bang dat hun partner hen zal laten zitten als ze moeder zijn, bang dat ze dezelfde fouten zullen maken die hun moeders maakten. Ook vroegere negatieve ervaringen zoals een miskraam kunnen de boel blokkeren", aldus Muir.

Muir gebruikt visualisatie en hypnotherapie om met het onbewuste te werken en om na te gaan welke blokkades er zich op dat niveau kunnen bevinden en welke herinneringen over en ervaringen met vruchtbaarheid zich er genesteld hebben. Daarna probeert ze de negatieve gedachtenpatronen te herstellen door de onbewuste interpretatie van wat er in het verleden gebeurde te veranderen.

In 1992 namen 312 Britten deel aan een tv- en krantenexperiment waarbij ze gedurende een maand een dunnere en aantrekkelijkere versie van zichzelf in visualisatieoefeningen voor ogen moesten houden, zonder ook maar iets te veranderen aan hun eet- en sportgewoontes. Meer dan de helft tekende na een maand een aanzienlijk gewichtsverlies op, gemiddeld een paar kilo.

Maar de auteur van dat onderzoek, James Levine van de Mayo Clinic in Rochester, Minnesota, waarschuwt voor een verkeerde interpretatie van het experiment. "Ik veronderstel dat die positieve zelfbeelden mensen aanzetten om iets aan hun eetgewoontes te doen zonder dat ze er erg in hadden", zegt Levine.

Dat principe is de basis voor een hele reeks nieuwe methodes om af te vallen en de conditie aan te scherpen. Gloria Thomas, ooit Bond-girl en nu een personal trainer, volgde cursussen in hypnotherapie en in een psychologische techniek, neurolinguistic programming (nlp). Daarbij wordt het onbewuste 'getraind' om positiever te denken. Thomas heeft beide technieken gecombineerd tot iets wat ze 'hypfit' noemt.

"Zonder dat we het beseffen, zijn we constant bezig met plannen maken en ons onbewuste werkt daar steeds naartoe", zegt Thomas. "Vaak zijn het negatief getinte doelen, en dat betekent een beperking. Maar het is dus wel mogelijk om die cirkel te doorbreken en om het onbewuste opnieuw te kneden in een positiever denkpatroon."

Veel mensen doen bijvoorbeeld aan fitness omdat ze niet dik willen worden. Dat is een negatieve motivatie. In plaats van je te concentreren op de dikke versie van jezelf die je wil ontlopen, leer je met de specifieke visualisatie van hypfit om de slankere versie van jezelf voor je te zien wanneer je je naar de sportles sleept. Thomas: "Visualisatieoefeningen creëren verbanden in je hersenen. Je geest zal zo onbewust naar het doel dat je wil bereiken toewerken."

Het aantal wetenschappelijke onderzoeken dat aantoont dat mensen die positief denken een betere gezondheid hebben groeit gestaag. Positief denken wordt ook steeds meer gebruikt in medische therapie, vooral dan bij kankerpatiënten. Recent onderzoek wijst er evenwel op dat sommige soorten van positief denken effectiever zijn dan andere.

John Gruzelier, professor psychologie verbonden aan de Imperial College School of Medicine, heeft onlangs een onderzoek uitgebracht over studenten die examens hebben. Hij stelde vast dat de groep die bepaalde visualisatietechnieken gebruikte (waarin ze zich bijvoorbeeld hun antilichamen als haaien voorstelden die het immuunsysteem bewaken tegen indringers) meer verdedigingscellen aanmaakte dan de andere groepen en minder verkouden was dan de groep die intense relaxatie als therapie gebruikte.

"Dat bevestigt de theorie van de 'vechtmentaliteit'", zegt Gruzelier. "En het gaat verder dan dat. Ook je temperament heeft een invloed op je gezondheid. Mensen die veel praten, erg sociaal zijn en snel denken hebben een sterker immuunsysteem dan de passievere eenzaten", zegt Gruzelier. Dat komt omdat de linkerhelft van de hersenen, die verantwoordelijk is voor een sterk immuunsysteem, ook actief is als we praten en actief denken. De rechterhersenhelft kan daarentegen voor de afbraak van het immuunsysteem zorgen en wordt in verband gebracht met passiviteit. Visualisatie en een gemoedsstemming kunnen dat deel van de hersenen oppeppen en volgens Gruzelier kan dat deels de werking van new-agetherapie verklaren.

Voor Richard Lawrence, auteur van The Magic of Healing, zijn visualisatie en positief denken een belangrijk deel van zijn werk. Ik daag hem uit. Hij moet de pijn in mijn rug die ik door het schrijven van dit stuk kreeg wegtoveren. "Zit in een stoel met een harde leuning, plaats je handpalmen op je knieën en adem diep en gelijkmatig in en uit", zegt hij. "Stel je voor dat de lucht die je inademt een soort wit, genezend licht is. Stuur dat licht naar de plaats waar je pijn hebt terwijl je uitademt."

Vreemd genoeg helpt het. Maar de beste natuurlijke pijnstiller komt van Ingrid Collins, psychologe en genezer met een praktijk in de Londense Harley Street. Zij bewijst de kracht van visualisatie door het te gebruiken om over hete kolen te lopen. Ze vraagt me om me een tijdstip voorstellen waarop ik erg blij was en om die blijheid opnieuw te voelen. Mijn pijn verdwijnt tijdelijk. "Pijnreceptoren staan volledig tegenover het gevoel van intens geluk", zegt Collins. "Morfine geeft hetzelfde effect." Kan de geest dan even sterk zijn als morfine? Collins: "Hij is sterker."

'Visualisatieoefeningen creëren verbanden in je hersenen. Je geest zal zo onbewust toewerken naar het doel dat je wilt bereiken'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234