Maandag 24/02/2020

Verouderde infrastructuur dreigt filmfestival Venetië parten te spelen

Dogenstad koestert ambitieuze plannen voor een futuristisch nieuw paleis

'Een Ferrari-motor in een oude Fiat'

Het Filmfestival van Venetië, of de Mostra Internazionale di Arte Cinematografica di Venezia, is nog altijd het oudste filmfestival ter wereld. Maar als de grote oude dame niet dringend een nieuwe infrastructuur krijgt, zou het prestigieuze festival, dat gisteren aan zijn 62ste editie begon, volgens sommige insiders weleens definitief van de kaart kunnen verdwijnen.

Brussel

Van onze medewerker

Luc Joris

'We hebben een Ferrari-motor in een oude Fiat 500 gezet", zo liet Davide Croff, voorzitter van de koepelorganisatie Biënnale, vorig jaar in The Guardian optekenen. Daarmee hield Croff niet alleen de pas aangestelde festivaldirecteur Marco Müller een hand boven het hoofd - Müller kreeg nogal wat kritiek te slikken voor het chaotische verloop van de vorige editie - Croff legde meteen ook een van de pijnpunten van het festival bloot: de verouderde en gebrekkige infrastructuur.

Het Filmfestival van Venetië vindt immers nog altijd grotendeels plaats in het Palazzo del Cinema op het Lido. Het gebouw dateert uit de fascistische periode, uit 1937. Maar nu zijn er zijn ambitieuze plannen voor een futuristisch nieuw paleis.

Vorig jaar schreef de Biënnale een internationale wedstrijd uit voor een nieuw Palazzo-project. Laureaat uit de negen geselecteerde projecten werd uiteindelijk Studio 5+1, het Genuese designbureau van Alfonso Femia en architect Rudi Ricciotti. Dat toekomstige onderkomen wordt opgetrokken uit een mix van hars en organische, aardkleurige materialen. Het krijgt de vorm van een omgekeerd schip met enkele catwalks aan de zijgevel, met uitzicht op de zee en de dokken. Behalve een theater met 2.400 zitjes zou het multifunctionele gebouw ook negen kleinere bioscopen en een grote ruimte voor een filmmarkt krijgen. Het is alleen nog de vraag of het project - kostenplaatje: 73,3 miljoen euro - er ooit zal komen. Het huidige wispelturige politieke klimaat in Italië zou daar wel eens een stokje voor kunnen steken.

De Biënnale, waarvan de administratie gerund wordt door de conservatieve regering-Berlusconi, is altijd al een schouwspel van politieke benoemingen en getouwtrek geweest. Müller is bijvoorbeeld al de vijfde festivaldirecteur in tien jaar. En met nationale verkiezingen voor de boeg (in 2006) lijkt niets nog zeker. Vooral de oppositie blijkt een spaak in het wiel te steken. Volgens het Amerikaanse vaktijdschrift Variety heeft Walter Veltroni, de linkse burgemeester van Rome, plannen voor een internationaal filmevenement in oktober volgend jaar. Dat Festa del Cinema wordt momenteel voorbereid door Giorgio Gosetti, de programmator van Venice Days, een belangrijke nevensectie van het festival.

Ondanks dat voor Venetië typerende polemische klimaat is Müller er dit jaar toch in geslaagd om een weliswaar afgeslankt, maar interessant filmprogramma in elkaar te steken, ook al blijft hij onder vuur liggen bij een deel van de Italiaanse pers.

Aan Hollywood-sterren, de natte droom van de meeste filmfestivals, is er dit jaar bijvoorbeeld geen gebrek. Müller werd daarbij onverwacht geholpen door de slechte bioscoopresultaten in de VS deze zomer. Daardoor laten de Amerikaanse studio's geen kans meer links liggen om hun films in Europa te promoten. Illustratief op dat vlak is Cinderella Man. De nieuwe film van Ron Howard, een biopic over sportlegende James J. Braddock met Russell Crowe en Renée Zellweger, werd door Cannes geselecteerd, maar studio Universal ging toen niet op de uitnodiging in.

Andere Amerikaanse wereldpremières of nieuwe, door Hollywood-sterren getrokken films zijn enkele prestigieuze literatuurverfilmingen als John Le Carres The Constant Gardener (met Ralph Fiennes en Rachel Weisz), Annie Proulxs Brokeback Mountain (met Heath Ledger en Jake Gyllenhaal) en Proof, John Maddens adaptatie van het met de Pulitzer bekroonde stuk van David Auburn. In de hoofdrollen: Gwyneth Paltrow en Anthony Hopkins. Ook Patrice Chéreaus Joseph Conrad-verfilming Gabrielle, met Isabelle Huppert, hoort in die categorie thuis.

En Venetië mag dan nog de geboorteplaats zijn van Azië-ontdekkingsreiziger Marco Polo, dat er dit jaar zowel in als buiten competitie veel aandacht aan de Aziatische film geschonken wordt, is alleen maar te danken aan een figuur als Müller. De gewezen festivaldirecteur van Locarno en Rotterdam spreekt niet alleen vloeiend Mandarijns en Cantonees, hij is ook een expert van de Aziatische film.

Dankzij zijn contacten zijn er dit jaar in Venetië ook enkele historisch interessante programma's te zien. Met Secret History of Japanese Cinema wordt er uitgebreid teruggeblikt op fundamentele genrefilms met sabels, horror en de yakuza, de Japanse georganiseerde misdaad. Naar aanleiding van het honderdste geboortejaar van de Chinese film toont het festival ook een selectie van een tiental gerestaureerde films. Het is de bedoeling dat die later ook op andere plaatsen in Europa en de VS vertoond worden. Volgens Müller kunnen grote festivals als Cannes, Berlijn en Venetië hun rol niet meer beperken tot dat van een kortstondig, fel gemediatiseerd platform en moeten zij de op hun festival vertoonde films zolang mogelijk blijven begeleiden.

u En de winnaar is...

Het is natuurlijk koffiedik kijken wie er op 10 september met de Gouden Leeuw van deze 62ste editie zal gaan lopen. Traditioneel is de competitie een gezonde mix van films van gevestigde auteurs, aankomend talent en eigenzinnige of mainstream Hollywood-producties. Zo vind je naast nieuwe films van Pupi Avati, Krzysztof Zanussi, Manoel de Oliveira en Philippe Garrel ook nieuw werk van de jonge Rus Aleksei German Jr., John Turturro en George Clooney.

De jury, onder het voorzitterschap van Fellini's en Scorsese's productiedesigner Dante Ferretti, zou met eigenzinnige cineasten als Heimat-regisseur Edgar Reitz, Claire Denis, Amos Gitai en producente Christine Vachon (Kids, I Shot Andy Warhol) in zijn rangen wel eens voor een verrassende keuze kunnen zorgen. Als je dat scenario volgt, komen cineasten als Laurent Cantet (Vers le Sud), enfant terrible Abel Ferrara (Mary) en Old Boy-regisseur Park Chan-wook (Sympathy for Lady Vengeance) beslist in aanmerking. Al kan er altijd een compromis gevonden worden in het gestileerde melodrama Changen ge van Stanley Kwan. Volgens de Italiaanse krant Corriere Della Sera behoren dan weer de inmiddels 96-jarige De Oliveira, Clooney en Turturro tot de favorieten.

Buiten competitie is het uitkijken naar smaak- of spraakmakers als Tim Burtons stop-motionanimatie Corpse Bride, Paul Morriseys Veruschka (gebaseerd op het leven van model Vera von Lehndorff, die ook voor Dalí poseerde) en Drawning Restraint 9. Daarin exploreert de Californische visuele artiest Matthew Barney, bekend van zijn Cremaster-serie, samen met popdiva en vrouw Björk verder zijn obsessie voor religieuze rites. (LJ)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234