Zondag 27/11/2022

AchtergrondOorlog in Oekraïne

‘Vernietig het met grote prioriteit’: Amerikaans Himars-raketsysteem zorgt voor nervositeit bij Rusland

Op beeld dat is vrijgegeven door het Oekraïense leger is te zien hoe Himars-raketten wordt afgevuurd nabij Zaporizja. Beeld ANP / Zuma Press
Op beeld dat is vrijgegeven door het Oekraïense leger is te zien hoe Himars-raketten wordt afgevuurd nabij Zaporizja.Beeld ANP / Zuma Press

De Russische angst voor het Himars-raketsysteem, het zwaarste Amerikaanse wapen op het Oekraïense slagveld, neemt toe. De dodelijke effectiviteit van het hightechwapen tegen het Russische leger verhoogt de druk op de VS om er meer te leveren.

Stieven Ramdharie

Na talloze video’s van Russische munitiedepots en opslagplaatsen die een voltreffer incasseren van een Himars-raket, kwam Defensie-minister Sergej Sjojgoe maandag in Moskou met een dringende oproep. “Vernietig, met grote prioriteit, de langeafstandsraketten en artillerie die door de Oekraïense troepen worden ingezet”, was het bevel van de minister aan een generaal wiens troepen in de Donbas vechten.

Het was voor het eerst dat zo’n hoge Rus impliciet erkent dat Himars (High Mobility Artillery Rocket Systems) een steeds groter gevaar vormen voor de Russische militaire operaties. Er gaat geen dag voorbij of op Twitter en Telegram verschijnen video’s waarop is te zien dat belangrijke Russische doelwitten worden getroffen door het gevaarlijkste Amerikaanse wapen in Oekraïne. Van de Donbas tot bij Cherson in het zuiden.

De Amerikaanse raketten worden met een gps-systeem naar hun doel geleid en kunnen tot op 70 kilometer met grote precisie onder andere Russische commandocentra, aanvoerlijnen en opslagplaatsen raken. De westerse houwitsers die Kiev heeft gekregen, reiken niet verder dan 50 kilometer. “Weer een Russisch munitiedepot vernietigd”, schreef Andri Jermak, adviseur van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, zondag bij een video van een enorme explosie.

Russisch defensieminister Sergej Sjojgoe gisteren tijdens zijn ontmoeting met onder andere de generaal die de gevechten in de Donbas leidt. Beeld AP
Russisch defensieminister Sergej Sjojgoe gisteren tijdens zijn ontmoeting met onder andere de generaal die de gevechten in de Donbas leidt.Beeld AP

Volgens Kiev bevond het depot zich in het zuiden van Oekraïne. De Oekraïners claimen nu zeker dertig logistieke centra en munitiedepots van de Russen te hebben vernietigd. Voor een belangrijk deel met de Himars, die zes raketten tegelijk kan afvuren die tot op meters van het doelwit terechtkomen. De Himars is al een kleine maand in actie in Oekraïne.

Het succes van de aanvallen leidt tot enig optimisme in Kiev, weken na het verlies van de Loehansk-regio. Zelensky zei maandagnacht dat het Oekraïense leger nu in staat is om de Russen “aanzienlijke logistieke verliezen” toe te brengen. Legerleider Valeri Zaloezjnj betoogde zelfs dat Oekraïne met de tijdige aankomst van de Himars erin was geslaagd “de situatie te stabiliseren”. “Ze inspireren ons”, tweette het ministerie van Defensie over de Himars-systemen. “Ze beangstigen de vijand.”

null Beeld DM
Beeld DM

Opmars vertraagd

De opzet van het Oekraïense leger met de aanvallen is duidelijk: verlam het Russische offensief door de aanvoer van munitie, benzine en andere belangrijke militaire goederen te ontregelen. Door niet de Russische artillerie aan het front direct onder vuur te nemen met de Himars-raketten, maar de logistieke operaties achter de linies, hopen de Oekraïners de Russen harder te treffen.

Volgens de VS hebben de aanvallen met de acht geleverde Himars-batterijen een “aanzienlijke” invloed op de Russische operaties. De Himars-raket, die vanwege zijn precisie met een scherpschuttersgeweer wordt vergeleken, heeft een explosief van negentig kilo. Met een snelheid van ruim tweeduizend kilometer per uur slaat het in op Russische posities. Een Pentagon-ambtenaar wijst erop dat de Russen hun opmars in de Donbas hebben vertraagd en zelfs een “operationele pauze” hebben ingelast.

Een grote aanval op de Donetsk-regio is hierdoor uitgebleven. “Al deze aanvallen zijn van directe invloed op het vermogen om operaties in de frontlinie uit te voeren”, aldus de hoge ambtenaar tijdens een briefing over de inzet van de Himars. “Wij hebben allemaal gezien dat de Russen hun bewegingen en opmars afremden. Ik kan moeilijk geloven dat dat niet op de een of andere manier te maken heeft met het verlies van munitie of het verlies van iemand die hen vertelt waar ze heen moeten.”

Ook Frans Osinga, hoogleraar oorlogsstudies aan de Nederlandse Universiteit Leiden, wijst erop dat Oekraïne met Himars een gevaarlijk wapen in handen heeft gekregen waarmee de Russen hard worden getroffen. De gevechtspauze die Moskou heeft ingelast, zou het Kremlin wel eens duur kunnen komen te staan. “De stelselmatige aanvallen op depots zullen een matigend effect kunnen hebben op het vermogen van Rusland om de intensiteit van de artilleriebeschietingen vol te houden”, aldus de voormalige F-16-piloot.

Grote verliezen

De oproep van Sjojgoe is niet het enige teken dat het Kremlin zich zorgen maakt over de verwoestende kracht van Himars. Het bezoek van president Vladimir Poetin dinsdag aan Iran wordt ook in verband gebracht met het succes van het raketsysteem. Volgens de VS zou Iran op het punt staan om snel honderden aanvalsdrones te leveren aan Moskou. Met de drones kan het Russische leger de Himars-batterijen, evenals de 127 Amerikaanse houwitsers die de Donbas bestoken, makkelijker opsporen en vernietigen.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken liet ook van zich horen. Het hekelde vorige week de rakettrainingen van de Amerikanen en de Britten voor Oekraïense militairen. De Britten en de Duitsers hebben een handvol vergelijkbare raketsystemen beloofd, de MLRS, waarmee in korte tijd zelfs twaalf raketten kunnen worden afgevuurd.

Volg alle ontwikkelingen in de oorlog in Oekraïne in onze liveblog

Hoe Duitsland zijn onafhankelijkheid verloor: het bleef vertrouwen op Poetins pijpleiding

Molotovcocktails en ontspoorde treinen: wie zijn de Russische ‘partizanen’ die Poetins oorlog dwarsbomen?

‘Ik kon mijn ogen niet geloven’: Amerikaanse Himars-raketten boezemen Russen steeds meer angst in

Sjojgoes dringende oproep komt een week nadat pro-Russische separatisten in de Donbas en militaire bloggers in Rusland hadden toegegeven dat Himars grote schade veroorzaakt. Igor Girkin, minister van Defensie in 2014 in de Donetsk, hekelde het onvermogen van het Russische leger om de Himars-aanvallen te stoppen. Ook vond hij het beschamend dat de Russen niet in staat waren om te voorkomen dat de raketsystemen in Oekraïne belanden.

“In de afgelopen vijf tot zeven dagen werden meer dan tien grote magazijnen met artillerie en andere munitie, verschillende oliedepots, ongeveer een dozijn commandoposten en ongeveer hetzelfde aantal locaties met militairen geraakt”, aldus Girkin, een belangrijke MH17-verdachte. “Er zijn grote verliezen aan personeel en materieel.”

Oorlog verkorten

Oekraïne gebruikt het Himars-succes nu om de druk op de VS en andere landen flink te verhogen om snel meer raketsystemen te leveren. Want als slechts acht Himars-batterijen de Russen zoveel schade kunnen toebrengen, wat kunnen dan tientallen extra aanrichten? “Een game-changer in de oorlog”, aldus minister van Defensie Oleksi Reznikov over de Himars.

Nog vier Amerikaanse Himars-systemen zijn inmiddels in Oekraïne aangekomen, maar de VS hebben niet toegezegd dat er nog meer zullen volgen. Sterker nog: Washington heeft de bewegingsruimte van de Oekraïners beperkt door geen raketten te leveren met een bereik tot 300 kilometer. De VS zijn bang dat Kiev de Russische grensregio onder vuur gaat nemen. Een adviseur van Zelensky zei vorige maand dat het leger zeker driehonderd Himars-batterijen nodig had. In totaal heeft fabrikant Lockheed Martin iets meer dan vijfhonderd Himars-systemen geproduceerd, de meeste voor de VS.

Reznikov belde gisteren wel nog met de Amerikaanse minister van Defensie Lloyd Austin, en zei dat die “zeer goed nieuws” heeft, zonder meer details te geven. Mogelijk kreeg hij de belofte van meer wapensystemen.

Volgens Michael Vickers, die als CIA-functionaris hielp de rebellen in Afghanistan te bewapenen tegen de Russen, zou Oekraïne met zestig tot honderd stuks al de artillerieoorlog kunnen winnen. “Verkort de oorlog, stuur zestig Himars naar Oekraïne”, reageerde de bekende Washington Post-columnist Max Boot. “Zo’n toezegging kan de machtsverhoudingen op de grond laten omslaan en een Oekraïens tegenoffensief mogelijk maken, om verloren gebied terug te veroveren.”

``

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234