Zaterdag 21/09/2019

Vermoorde mensenrechtenactivist had dossier klaar voor Internationaal Strafhof

Aan de vooravond van de Congolese verkiezingen lanceert de Belgische filmmaker Thierry Michel een nieuwe documentaire. Uit de film moet blijken dat de bekende mensenrechtenactivist Floribert Chebeya vorig jaar werd vermoord omdat hij op het punt stond om bij het Strafhof in Den Haag een dossier in te dienen tegen een Kabila-getrouwe politiegeneraal.

Op 2 juni 2010, een maand voor de vijftigste verjaardag van de Congolese onafhankelijkheid, wordt Congo's belangrijkste mensenrechtenactivist Floribert Chebeya dood teruggevonden op de achterbank van zijn wagen. De avond daarvoor had Chebeya een afspraak met generaal John Numbi, de chef van de nationale politie. Logischerwijze richt het gerechtelijk onderzoek zich tegen Numbi en diens vertrouwelingen. Maar in het uiteindelijke proces zal generaal Numbi vreemd genoeg slechts opgeroepen worden als getuige.

Onmiddellijk na de moord trekt documentairemaker Thierry Michel naar Kinshasa om er de begrafenis van Chebeya te filmen. Daarna zou hij nog verschillende malen naar Congo reizen om er Chebeya's familie te interviewen en het proces bij te wonen. Deze week stelde hij in de Brusselse KVS zijn film voor: L'Affaire Chebeya, un crime d'etat?

In zijn film wijst Michel John Numbi aan als de meest waarschijnlijke opdrachtgever voor de moord op Chebeya. Numbi's belangrijkste motief was dat Chebeya op het punt stond om een dossier tegen hem in te dienen bij het Internationaal Strafhof in Den Haag. Chebeya had tal van belastende aanwijzingen gevonden die aantoonden dat Numbi in 2007 en 2008 opdrachtgever was voor een strafexpeditie tegen leden van de politiek-religieuze sekte 'Bundu dia Kongo' in de provincie Bas-Congo. Bij die repressie kwamen honderden mensen om het leven. Volgens de Amerikaanse mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch werden de lijken in geheime massagraven gegooid. De moorden waren het werk van het zogenaamde Simba-bataljon, dat geleid werd door Numbi.

Majoor-generaal John Numbi is afkomstig uit de provincie Katanga en behoort tot de absolute inner circle van president Kabila. In die zin levert Thierry Michels film ook bezwarend materiaal op voor de huidige Congolese president. Behalve politiechef is Numbi hij een van Kabila's belangrijkste militaire adviseurs. Hij stond onder meer aan het hoofd van de operaties in Oost-Congo tegen diverse rebellenbeweging. Twee jaar geleden was Numbi dan weer een centrale figuur bij de toenadering met buurland Rwanda. Die leidde uiteindelijk tot de arrestatie van rebellenleider Laurent Nkunda en tot een gezamenlijk militair offensief tegen een groep Huturebellen in Oost-Congo.

Op de avond van zijn moord werd Floribert Chebeya vergezeld door zijn chauffeur Fidel Bazana, die sindsdien vermist is en zeer waarschijnlijk ook werd vermoord. Chebeya's weduwe moest enkele maanden na de moord samen met haar kinderen het land ontvluchten en kreeg asiel in Canada.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234