Donderdag 20/01/2022

Griekse verkiezingen

Vermoeide Griek kiest toch voor Syriza

De opkomst in dit schooltje in Athene is net als overal elders laag. Stemmen had geen zin, vonden vele Grieken. Beeld ARIS MESSINIS/AFP
De opkomst in dit schooltje in Athene is net als overal elders laag. Stemmen had geen zin, vonden vele Grieken.Beeld ARIS MESSINIS/AFP

In de derde verkiezing in een jaar heeft de Griekse kiezer het linkse Syriza nipte winst bezorgd. Een persoonlijke overwinning voor de gecontesteerde leider Tsipras. Maar de Grieken zijn het moe: amper 55 procent ging stemmen.

SOFIE VANLOMMEL

Enkel in 1946 kwamen er minder kiezers opdagen in het door burgeroorlog geteisterde land. Zondag volstond een hete nazomerdag en de verlokking van het strand om de Griek, het stemmen beu, uit het kieshokje te houden. Al voor de derde keer dit jaar moesten de Grieken - er is stemplicht - gaan kiezen. 45 procent van de bijna 10 miljoen potentiële kiezers bleef thuis.

Op het centrale Syntagmaplein in Athene geen uitzinnige taferelen. Teleurgestelde supporters van de conservatieve Nieuwe Democratie dropen stilletjes af. Zij hadden gehoopt in het gat te springen dat veel analisten ontwaarden in de fundamenten en onder de kiezers van Syriza, dat in 2012 schijnbaar uit het niets op het politieke toneel verscheen. Met een radicaal links programma, fors verzet tegen corruptie, belastingontduiking en de 'dictatuur' van de Europese en internationale schuldeisers wist de partij in januari van dit jaar 36,3 procent van de Griekse kiezers te overtuigen. De laatste beschikbare kiesresultaten toonden een lichte achteruitgang tot 35,5 procent voor Syriza.

Bij het winnende kamp heerste deze keer evenmin een hoerastemming. Tsipras hield het bij een sobere tweet: "De weg ligt nu voor ons open, voor hard werk en strijd."

Vooral ontgoocheling

De Griekse kiezer is moe, weet Nick Malkoutzis, chef politiek bij de krant Ekathimerini. "En vooral: hij heeft weinig keuze. De vijf grote partijen steunen allemaal in meer of mindere mate het reddingsplan. Drie partijen zijn voor een exit uit de eurozone en aan de marges opereren groepen met extreme standpunten, die onvoldoende stemmen verzamelen om het verschil te kunnen maken." Hij noemt de lage opkomst "verontrustend, maar niet verrassend".

Ook de uitgeweken Belg Bruno Tersago zag in zijn kennissenkring vooral ontgoocheling. Stemmen heeft geen zin, hoorde hij in zijn omgeving. "We weten toch wat er gaat gebeuren: nog meer besparingen. De Griekse bevolking beseft dat er een pakket uitgevoerd zal worden waar zij helemaal niet blij mee zijn."

Toen Tsipras op 12 juli toch de 'bail out'-overeenkomst tekende, ondanks een afgetekend 'neen' in het door hem georganiseerde Griekse referendum, daverde de partij op haar grondvesten. De nieuwe, van Syriza afgescheurde partij Volkseenheid leek zondagavond niet eens de kiesdrempel te halen.

Janis Emmanouilidis, hoofd van het in Brussel gebaseerde European Policy Centre, wijst erop dat de Griek "de anti-establishmentpartij toch een kans wil geven om aan de macht te blijven. Dat is een mogelijke verklaring voor de verrassend grote kloof tussen Syriza en een machtspartij als Nieuwe Democratie. De weerstand zit er bij de Griekse kiezer nog diep in."

De gok van Tsipras, die in augustus dan maar zelf ontslag nam als premier en zo zijn geloofwaardigheid opnieuw in de handen van de kiezer legde, lijkt goed uitgedraaid. Met 35,5 procent van de stemmen voor Syriza ligt de weg open voor een heruitgave van de coalitie met Onafhankelijke Grieken. Samen zouden zij 155 van de 300 zetels binnenhalen (145 door Syriza, de winnaar krijgt in het Griekse systeem een 'bonus' van 50 zetels). Een relatief kleine terugval van het vorige resultaat van 167 zetels, maar een zeer nipte meerderheid om het zware reddingspakket om te zetten in onpopulaire maatregelen.

Alexis Tsipras tijdens zijn overwinningsspeech. Beeld AFP
Alexis Tsipras tijdens zijn overwinningsspeech.Beeld AFP

Schop onder de kont

Een van de eerste vips om Alexis Tsipras te feliciteren met zijn overwinning, was de Duitse voorzitter van het Europees Parlement Martin Schulz. Na het schouderklopje kwam de schop onder de kont: "Een solide regering, klaar om te leveren, is snel nodig." Lees: er is nog veel werk aan de bail-out, jongens, het reddingsplan van 86 miljard euro dat Tsipras tekende om te voorkomen dat het land failliet zou gaan. In de marathononderhandelingen gingen banken dicht. De economie, die heel voorzichtig begon recht te krabbelen, kreeg opnieuw een klap. Nog steeds kunnen Grieken slechts beperkte bedragen uit de muur halen.

De Franse president François Hollande noemde het resultaat "een belangrijke overwinning voor Europa".

De roes van de overwinning, als daar al sprake van zou zijn, zal volgens commentator Malkoutzis van korte duur zijn. "De eisen van het bail-outpakket zijn zwaar. De meerderheid in het parlement is nipt." Hij verwijst ook naar de vooruitgang van het neonazistische Gouden Dageraad, dat twee zetels won. Zij zijn nu de derde partij.

"De focus zal snel verschuiven van de overwinning naar de uitdaging van het echte, wetgevende werk. Bovendien kampt Tsipras, hoewel hij bij zijn kiezers nog steeds populair blijkt, met een weinig enthousiast publiek. De Griek is niet langer geëngageerd."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234