Maandag 16/12/2019

Turkije

Verlies van Ankara en Istanbul is gevoelige klap voor Erdogan

Voorstanders van de oppositiepartij CHP komen op straat in Ankara. Beeld REUTERS

De Turkse regeringspartij AKP heeft de verkiezingen in de stad Ankara verloren. De kandidaat van de oppositiepartij CHP in de Turkse hoofdstad, Mansur Yavas, kreeg zondag bij de lokale verkiezingen de meeste stemmen. Dat is een gevoelige klap voor president Recep Tayyip Erdogan, wiens partij de stad 25 jaar heeft bestuurd.

Hoewel Erdogan eerder nog de overwinning claimde in Istanbul, zou hij zich na middernacht toch hebben neergelegd bij de nederlaag, zo meldt ANP. “We hebben het burgemeesterschap verloren, maar we hebben wel veel stemmen gewonnen in Istanbul”, zo sprak Erdogan. In Ankara gaf hij het verlies van AKP al toe voordat alle stemmen geteld waren. “We moeten accepteren dat we niet in alle steden gewonnen hebben. Dat is nu eenmaal de noodzakelijkheid van democratische verkiezingen.”

Eerder op de avond leek Erdogans nederlaag nog beperkt te blijven, afgaande op de eerste uitslagen zondagavond. De AKP leek toen nog de controle te houden over Istanbul, de grootste stad van het land. Haar burgemeesterskandidaat, oud-premier Binali Yildirim, stond volgens de voorlopige cijfers van de staatszender TRT met 0,2 procentpunt voor. Maar CHP-rivaal Ekrem Imamoglu zei toen al dat die cijfers niet klopten.

Toch eiste Erdogan rond 22 uur op een persconferentie de overwinning op. Zijn partij zou “met ruime voorsprong” hebben gewonnen, zei hij. Wel gaf hij toe dat de AKP naast Ankara nog een aantal steden had verloren. “We moeten accepteren dat we de harten van de mensen hebben veroverd in steden waar we hebben gewonnen, maar dat we niet succesvol genoeg waren in plaatsen die we hebben verloren.”

Later in de nacht moest hij dus toegeven dat er meer steden naar de oppositie waren gegaan. “We hebben de verkiezingen verloren, omdat we onze plannen niet goed konden overbrengen bij sommige stemmers”, verklaarde de president de nederlaag. “Daarbij gaan we tegen de uitslagen in beroep als dat nodig is”, zo doelde hij op mogelijke fraude.

Falend economisch beleid

Het verlies van Ankara, de regeringszetel, is van grote symbolische betekenis. Kiezers zijn mogelijk bij Erdogan weggelopen vanwege zijn falende economische beleid. Voorheen won hij verkiezingen vooral omdat de Turkse economie onder hem opbloeide. De werkloosheid is gestegen tot 13,5 procent, de inflatie tot boven de 20 procent. De nationale munt, de lira, daalde vorig jaar eenderde in waarde en beleefde vorige week opnieuw een inzinking.

Ondanks de tegenvallende resultaten blijft de AKP wel de grootste partij van Turkije. Gemeten over heel het land behaalde de huidige regeringscoalitie ongeveer 52 procent van de stemmen. De president beloofde meer zijn best te zullen doen om de economie aan te jagen. “We hebben een lange periode voor ons waarin we economische hervormingen gaan doorvoeren, zonder de principes van de vrije markt op te geven”, aldus Erdogan.

De Koerdisch gezinde HDP deed het in het Koerdische zuidoosten van het land slechter dan verwacht. In een reeks steden moest ze de overwinning laten aan de AKP. In slechts acht van de 81 provincies behaalde de HDP de meerderheid.

Smalend commentaar

Erdogan gaf op zijn persconferentie smalend commentaar op het resultaat van de centrum-linkse HDP, die hij beschouwt als een instrument van de verboden Koerdische beweging PKK. “Onze Koerdische broeders (hij bedoelde de kiezers, red.) hebben laten zien dat ze niet zullen buigen voor een terroristische groep of degenen die uit de struiken tevoorschijn komen met steun van terroristen.”

In het zuidoosten waren de afgelopen 2,5 jaar bijna honderd HDP-burgemeesters door de regering ontslagen, en veelal gevangengezet, omdat zij banden zouden hebben met PKK-terroristen. Erdogan heeft eerder gedreigd dat weer te doen met nieuw gekozen HDP-burgemeesters.

Op landelijk niveau zal de verkiezingsuitslag niet direct gevolgen hebben. Erdogan heeft als president een mandaat tot aan de verkiezingen van 2023, net als het parlement. De Turkse kiezers hebben hem en zijn partij echter duidelijk gemaakt dat zij de steun van het volk niet als vanzelfsprekend kunnen beschouwen. Aanhoudende onvrede over de economie kan het machtsbolwerk van de AKP van onderaf aanvreten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234