Zaterdag 27/02/2021

Verliefd, verkracht, verkocht

Loverboys, pooiers vermomd als minnaars, kunnen sinds kort veroordeeld worden als mensenhandelaar. De blinde liefde van hun slachtoffers staat een sterk dossier vaak in de weg. 'Ik noem het het Stockholmsyndroom - de dader wordt gezien als redder.'

In haar net gepresenteerde jaarverslag gaat Myria, de overheidsorganisatie die mensenhandel en -smokkel analyseert, dieper in op de rol van deze gewiekste Casanova's.

Het was een opmerkelijk tafereel in de correctionele rechtbank van Gent, op 21 augustus 2014. De aantijgingen aan de Hongaarse man in het beklaagdenbankje klonken straf: seksuele uitbuiting, ook van een minderjarige, uitbuiting van prostitutie, het vormen van een criminele organisatie en witwassen. Ook in de rechtbank aanwezig: zijn slachtoffers. Niet om de man recht in de ogen te kunnen kijken die hen had geschopt, geslagen, zwanger gemaakt en gedwongen tot twaalf uur sekswerk per dag. Wel om steun te betuigen aan hun loverboy.

In een Roemeens dossier werd een meisje van 16 door haar vriend naar Portugal gelokt onder het voorwendsel dat ze samen in de landbouw zouden werken. Hij dwong haar in een bar tot sekswerk: haar 'minnaar' had het meisje verkocht voor 3.000 euro. Een jaar later dook ze op in een bar in Sint-Truiden. Ook daar werd ze gedwongen tot (vaak onbeschermde) seks.

Onvoorwaardelijke liefde

In een aantal cases met loverboys van Belgische nationaliteit ging het om dealers die meisjes verleidden, verslaafd maakten, misbruikten of 'in natura' lieten betalen voor drugsdeals.

Door een nieuwe definitie in de wet kunnen loverboys sinds augustus 2013 vlotter veroordeeld worden voor mensenhandel. De straffen kunnen oplopen tot twintig jaar en de boetes tot 150.000 euro. Rechters kunnen nu elke vorm van seksuele uitbuiting zo bestraffen. Al blijft de aanpak een moeilijke zaak, ook omdat slachtoffers zich zelden als slachtoffer willen zien.

De betrokken meisjes leggen vaak geen klacht neer, trekken verklaringen in of zwijgen. Schaamte, vrees voor represailles, een familie die niet op de hoogte is maar evengoed onvoorwaardelijke liefde weerhoudt hen om te spreken. In de Hongaarse case stemden twee van de veertig geïdentificeerde meisjes in met het slachtofferstatuut. De meeste vrouwen wilden niet praten. Eén meisje vertrok terug naar Hongarije. Niet omdat de pooier haar een hersenschudding sloeg: ze kon niet verdragen dat hij haar bleef bedriegen. De zaak werd gestoffeerd door onderzoek naar geldstromen, telefoontaps en Facebook-activiteit. De man en zijn kompanen zijn veroordeeld voor mensenhandel.

Vorig jaar kregen slechts 38 vrouwen en 5 mannen het statuut mensenhandel wegens seksuele uitbuiting. Slechts vier Belgische (volwassen) vrouwen kregen het statuut mensenhandel omdat ze seksueel uitgebuit werden. Dertig van de 111 zaken bij de parketten zijn vorig jaar geseponeerd.

Cadeaus en aandacht

Het is erg moeilijk om slachtoffers te detecteren, zegt Christian Meulders van Sürya, dat in de regio van Luik meisjes opvangt die slachtoffer zijn van mensenhandelaars. "Zelden doet een slachtoffer haar verhaal. Vaak slaat het ziekenhuis alarm, een sociale dienst of een politieagent. Het is zelfs al gebeurd dat meisjes door klanten bij ons zijn aangemeld. Zeker als het over Belgische vrouwen gaat, worden zij nog te weinig als potentieel slachtoffer gezien. Het is niet omdat ze er geld mee verdienen dat ze niet misbruikt worden: 2.000 euro per maand voor het meisje versus 25.000 euro per week voor de pooier: dat is uitbuiting." Hij noemt de relatie tussen mensensmokkelaar en slachtoffer "het Stockholmsyndroom - de dader wordt gezien als redder."

Het gaat vaak om minderjarigen of jonge vrouwen die vatbaar zijn voor manipulatie: onzeker, laag zelfbeeld, weinig vrienden of een moeilijke gezinssituatie, soms geplaatst in een jeugdinstelling. Daar maakt een vlotte loverboy handig gebruik van. Hij overlaadt hen met cadeaus, aandacht en liefde. Als er een amoureuze band is gesmeed, isoleert hij het meisje. Via sekswerk weet hij haar ook financieel afhankelijk te maken.

Soms zijn meisjes verslaafd aan drugs. Ook dat bemoeilijkt het getuigen, zegt Sarah Dehovre, directeur van opvangtehuis Pag-Asa. "Er worden vaak drugs, alcohol of medicatie gebruikt. Het relaas kan dan flou zijn of onverifieerbaar. Meerdere getuigen kunnen daarbij helpen. Maar loverboys hebben meestal slechts één slachtoffer. Dat is ook gemakkelijker te manipuleren."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234