Donderdag 03/12/2020

Interview

Verliefd op een seriemoordenaar: ‘Ik was bereid om het even welk spel mee te spelen, zolang ik maar bij hem kon zijn’

Elizabeth Kendall: ‘Ik viel als een blok voor hem, en de liefdesbrieven die hij me vanuit de cel schreef, raken me nog altijd.’

Meer dan dertig jaar na de terechtstelling van Ted Bundy is er een nieuwe documentaire gemaakt over een van de bloeddorstigste seriemoordenaars in de geschiedenis van de Verenigde Staten. In Ted Bundy: Falling for a Killer getuigen Elizabeth en Molly Kendall, zijn ex-vrouw en stiefdochter, over hoe Bundy jarenlang een liefhebbende man en fantastische stiefvader was, maar ook hoe langzaamaan zijn duistere kant naar boven kwam. ‘Telkens als hij even spoorloos was, bleek er een meisje in de buurt verdwenen te zijn.’

Elizabeth Kendall (74) had zes jaar lang een relatie met Theodore ‘Ted’ Bundy. In die periode heeft hij minstens dertig vrouwen verkracht, gemarteld en vermoord, maar vermoedelijk ligt het aantal slachtoffers nog veel hoger – sommige schattingen gewagen van meer dan honderd slachtoffers. Hij beschreef zichzelf eens als ‘de ongevoeligste rotzak die je ooit bent tegengekomen’, was een necrofiel en bewaarde de schedels van sommige van zijn slachtoffers als trofeeën. Tot aan zijn executie op de elektrische stoel in 1989 – hij was toen 42 – schreef hij Kendall hoeveel hij van haar hield.

Meer dan drie decennia na zijn terechtstelling is de fascinatie voor Bundy nog niet afgezwakt. Het proces, dat in 1979 had plaatsgevonden, was het eerste dat in de hele VS op tv te volgen was, en Bundy maakt sindsdien deel uit van Amerika’s cultuurgeschiedenis: er is een halve bibliotheek aan boeken, films en tv-series aan hem gewijd. In de nieuwste reeks, de Amazon-documentaire Ted Bundy: Falling for a Killer, leggen Elizabeth Kendall en haar dochter Molly uit hoe hij een deel van hun leven werd. Sinds de publicatie van haar memoires in 1981, The Phantom Prince: My Life with Ted Bundy, is ze zorgvuldig uit de schijnwerpers gebleven, en Molly heeft nog nooit in het openbaar gesproken over hoe Bundy haar sinds haar derde mee heeft opgevoed.

Ted Bundy en Elizabeth Kendall.

Vingers in het kruis

In oktober 1969 was de 24-jarige Elizabeth Kendall verhuisd van Utah, waar ze was opgegroeid in een mormoonse familie, naar Seattle. Daar ontmoette ze Ted Bundy, ‘een rijzige man met zandkleurig haar’, in een bar. Ze was een gescheiden alleenstaande moeder, naïef, verlegen en onzeker. Maar als ze een glaasje op had, voelde ze zich ‘prettiger, slimmer en aangenamer gezelschap’. Bundy van zijn kant, op dat moment 23, straalde zelfvertrouwen uit. “Hij was erg knap, heel grappig en slim, en leek uitstekend bij ons te passen”, vertelt Kendall ons in de lobby van een hotel in Seattle, Washington, met Molly naast haar. “Hij leek als door de hemel gezonden. Ik viel als een blok voor hem.”

Molly herinnert zich hoe Bundy eens uit haar favoriete boek voorlas en daarbij met opzet fouten maakte, waardoor ze moest lachen. “Ik vond hem fantastisch.”

De foto’s uit die tijd tonen een modelgezinnetje: met zijn drietjes op bezoek bij kennissen, aan het inpakken voor een kampeervakantie, op skireis of aan het vissen. Bundy lijkt op de foto’s een toegewijde vader: hij leert Molly met de fiets rijden, helpt haar koekjes bakken en speelt samen met haar met een tuinsproeier op een hete zomerdag. “We speelden allerlei spelletjes en ik had het gevoel dat ik al zijn aandacht kreeg, wat ik heerlijk vond.”

De foto’s illustreren maar één kant van het verhaal. The Phantom Prince is onlangs herdrukt en er is een nieuw hoofdstuk aan toegevoegd van de hand van Molly, nu 53, waarin ze gedetailleerd beschrijft hoe Bundy eens naakt bij haar in bed kroop en meteen klaarkwam. Hij droeg haar ook rond en hield haar dan vast in haar kruis, met zijn vingers in haar onderbroekje. “Maar ik heb nooit iemand iets over zijn vreemde gedrag verteld.”

Wanneer ze nu op haar kinderjaren terugblikt, kan ze zich alleen maar afvragen wat hij toen echt dacht en voelde. “Had hij net iemand vermoord voor die foto’s genomen werden?” Ook haar moeder probeert niet te denken aan de mooie tijden die ze toen hebben beleefd: “Als het wel gebeurt, wil ik het meteen verdringen, omdat het toneeltjes waren: niets was echt.”

Ted Bundy: Falling for a Killer telt vijf afleveringen en is geregisseerd door Trish Wood, die gefocust heeft op de slachtoffers in plaats van op de seriemoordenaar. Hij maakte zijn eerste slachtoffers in de vroege jaren 70, in de periode dat feministes de Women’s Liberation Movement hadden opgericht. “Vrouwen dachten dat ze alles aankonden, maar plots voelden ze zich vreselijk hulpeloos”, beschrijft een activiste de paniek bij de vrouwelijke inwoners van Seattle toen de ene na de andere studente van de aardbodem verdween. Voor zover bekend was Karen Sparks, een studente politieke wetenschappen, op 4 januari 1974 zijn eerste slachtoffer, maar zij heeft het overleefd. In de documentaire spreekt ze er voor het eerst over: “Hij brak bij mij thuis in, brak een spijl van mijn bed af, sloeg daarmee mijn schedel in en stak die daarna in mijn vagina en mijn blaas.” Ted Bundy liet Karen Sparks, die op het moment van de feiten 18 was, voor dood achter. Het meisje werd pas twintig uur later gevonden. Kalm vertelt ze in de docu dat ze blijvende hersenschade had opgelopen, en sindsdien halfblind en -doof door het leven moest. Ze heeft het er later nooit over gehad met haar kinderen.

Bekijk de trailer van Ted Bundy: Falling for a Killer (tekst gaat verder onder de video)

Lynda Ann Healy en Georgann Hawkins waren twee andere slachtoffers. Ted Bundy ontvoerde en vermoordde hen in september 1974. Hun familieleden en kamergenoten vertellen in tranen over hen en hun dromen. “Ik heb veel aan die getuigenissen gehad”, zegt Elizabeth Kendall. “Hij heeft zoveel mensen zoveel leed berokkend, niet alleen mij en mijn dochter.”

Vorig jaar kwam de film Extremely Wicked, Shockingly Evil and Vile uit, gebaseerd op The Phantom Prince en met Zac Efron en Lily Collins in de hoofdrollen. Volgens critici werd Bundy erin verheerlijkt, maar Molly kan het appreciëren dat haar moeder er sympathiek in wordt voorgesteld.

Molly: “Ik heb mijn hele leven geprobeerd uit te leggen hoe het mogelijk was dat we nergens van wisten, en dat Ted Bundy niet alleen een normale mens was, maar een toffe kerel. Hij was de hele tijd bij ons en deed zijn best om ons te doen geloven dat we het volledige plaatje zagen.”

Elizabeth Kendall noemt zichzelf een overlevende én een slachtoffer van Ted Bundy. Ze heeft alle liefdesbrieven bewaard die hij haar vanuit de gevangenis heeft geschreven. In de documentaire leest ze een fragment voor: ‘Ik zal voor eeuwig en eeuwig van jou houden in mijn dromen. Ik zal aan jou denken telkens als ik een langharige schoonheid zie. Telkens als ik een stralend blauwe hemel zie, zal ik je beminnen. Ik zal van je houden tot mijn laatste zucht.’

“Ze raken me nog altijd”, moet ze bekennen, terwijl de tranen in haar ogen opwellen. Het lijkt alsof ze nog steeds worstelt met de betovering waarmee Bundy haar meer dan een halve eeuw geleden wist in te pakken.

Waarom hebt u die brieven en foto’s bewaard?

Elizabeth: “Ik heb ze bij me gehouden omdat ik niet kon geloven dat dat mijn leven was. Het is krankzinnig als je erop terugkijkt en bedenkt dat ik ooit van Ted Bundy heb gehouden.”

Molly: “De foto's bewijzen ook hoe hij zichzelf wist te presenteren: als we twijfelen of het wel echt is gebeurd, hoeven we er maar naar te kijken.”

‘Ted Bundy speelde de hele tijd psychologische spelletjes met ons. Hij deed ons geloven dat wij niet goed wijs waren als we hem wilden uitvragen.’ (Foto: Elizabeth en Molly Kendall)

Vrijen en kaarten

Er waren nochtans al vrij vroeg signalen dat Ted Bundy meer was dan de veelbelovende advocaat die hij de wereld voorhield te zijn. Elizabeth was smoorverliefd op hem, maar hij kon haar enorm diep kwetsen. In 1970 verloofde het stel zich, maar niet veel later verscheurde Bundy in een woede-uitbarsting hun huwelijkspapieren. Twee jaar later dwong hij Kendall tot een abortus – het gezin had niet de middelen om een tweede kind groot te brengen terwijl Bundy rechten studeerde. Hij bleek geregeld te liegen en een geoefende dief te zijn. Toen Kendall hem daarop aansprak, ontplofte hij: ‘Ik breek nog eens jouw fucking nek!’ Hij weet zijn razernij aan het feit dat hij als tiener had ontdekt dat hij een onwettig kind was en dat de man die hem had grootgebracht niet zijn biologische vader was. Toen hij een paar jaar later begon te moorden, bleek hij nu en dan een paar uur spoorloos te zijn.

Elizabeth: “Als ik hem vroeg waar hij had uitgehangen, kon hij in blinde woede ontsteken en me verwijten dat ik hem wilde controleren.”

Molly: “Hij speelde de hele tijd psychologische spelletjes met ons. Hij deed ons geloven dat wij niet goed wijs waren als we hem wilden uitvragen.”

Bundy leek met sprekend gemak een dubbelleven te leiden. Op 31 mei 1974 ging hij met Elizabeth, haar ouders en Molly uit eten in Seattle, maar achteraf zette hij hen thuis af en reed hij weg. Pas de volgende dag dook hij weer op, net op tijd voor Molly's doopfeest. Later kwam Elizabeth te weten dat er in de vroege ochtend van 1 juni een jonge vrouw was verdwenen in een naburig stadje. Speurders vonden de schedel van de 22-jarige Brenda Ball uiteindelijk in de bergen in de omgeving van Seattle. Op 14 juli 1974 vermoordde Ted Bundy Janice Ott (23) en Denise Naslund (19), nadat hij hen had ontvoerd in Lake Sammamish State Park. Diezelfde dag ging hij met Elizabeth naar een hamburgerrestaurant. Getuigen van de ontvoeringen beschreven de dader als een man die zichzelf Ted noemde en zijn arm in een verband droeg. Toen op basis van hun verklaringen een tekening werd verspreid, belde Elizabeth de politie en vertelde ze dat ze vermoedde dat het om haar echtgenoot ging. Er werd niets mee gedaan, en toen zijn afwezigheid keer op keer samenviel met een nieuwe verdwijning, belde ze opnieuw. Ze kreeg te horen dat Bundy niet het juiste profiel had en dat ze zich waarschijnlijk vergiste.

Elizabeth Kendall herinnert zich hoe ze eens gingen wildwatervaren en hij haar met opzet in het ijskoude water duwde.

Elizabeth: “Hij staarde me aan met een koele, donkere blik terwijl ik mezelf aan boord probeerde te hijsen. Als ik die dag was verdronken, had hij vast bij zichzelf gedacht: chop, chop, daar zijn we mooi van af.”

In september 1974 ging Ted Bundy rechten studeren in Salt Lake City, Utah. Elizabeth Kendall was er het hart van in dat ze niet mee mocht, maar hun relatie hield stand. Niet veel later verdween in Utah het ene na het andere meisje en opnieuw nam Elizabeth contact op met de politie. Ze snuffelde ook in zijn spullen en ploos de kranten uit op zoek naar bewijsmateriaal. Ze was doodsbang dat hij zou ontdekken dat ze de politie had gebeld, en dat hij haar en haar familie zou uitmoorden. Ten einde raad vertelde ze haar vader over haar vermoedens, maar hij weigerde er geloof aan te hechten. Hij waarschuwde haar zelfs dat ze de carrière van haar man als advocaat te gronde zou richten als er niets van aan was. Ondertussen was Kendall al zover heen dat ze zich elke avond in slaap dronk. Ze verwijt nochtans niemand dat ze niet eerder naar haar hebben willen luisteren.

Elizabeth: “Toen ik naar de politie stapte, zei ik dingen als: ‘Ik weet dat ik het fout heb, maar...’ Het moet erg frustrerend voor die agenten geweest zijn dat ik niet zei: ‘Ik weet zéker dat hij de man is die jullie zoeken.’”

Molly: “Natuurlijk aarzelde je, je hield van hem. Maar je bezorgde de politie alle gegevens, en het was hun job om daar iets mee te doen.»

In augustus 1975 werd Ted Bundy dan toch gearresteerd nadat hij had geprobeerd te vluchten toen een politiepatrouille hem 's nachts op straat tegenhield. In zijn auto vonden ze onder meer bivakmutsen, handschoenen, touw, een koevoet en handboeien. Een speurder herinnerde zich dat een verdachte met dezelfde beschrijving enkele maanden eerder de 18-jarige Carol DaRonch had overtuigd om in zijn auto te stappen, waarna hij haar met een koevoet had aangevallen, maar het meisje was kunnen ontsnappen. De politie vermoedde een verband en besloot Bundy aan te houden. Korte tijd later werd hij officieel beschuldigd van poging tot kidnapping. Nu was hij ook de hoofdverdachte voor een hele reeks verdwijningen. Sommige slachtoffers werden niet teruggevonden – en zouden ook nooit meer gevonden worden – terwijl met lange tussenpozen de stoffelijke resten van andere meisjes werden ontdekt. Het hele land was in rep en roer: kon deze smaakvol geklede, welbespraakte rechtenstudent wel een seriemoordenaar zijn?

Ook Elizabeth Kendall begon te twijfelen toen Bundy op borgtocht was vrijgelaten in afwachting van zijn proces. Op den duur raakte ze ervan overtuigd dat ze hem valselijk had beschuldigd en toen Bundy thuiskwam, gaf ze hem een warm welkom en laaide de hartstocht weer op.

Elizabeth: “Ik maakte mezelf wijs dat ik me als een gekkin had gedragen en dat dat moest veranderen. Ik was in die tijd zo afhankelijk van hem dat ik aan alles begon te twijfelen.”

Als ze niet aan Washington University werkte, brachten zij en Ted de hele dag in bed door. Ze vrijden en speelden kaartspelletjes, en ze lazen luidop de brieven voor die hij haar vanuit de cel had geschreven. De overheid was als de dood dat Ted Bundy hun zou ontglippen en liet hun huis dag en nacht bewaken. Geregeld kwamen helikopters overvliegen en als ze de deur uit gingen, werden ze achtervolgd door politieauto’s. “Ik wist dat hij me nodig had als een soort dekmantel, om het beeld van bloeddorstige freak te ontkrachten dat de pers van hem had geschilderd. Maar ik was bereid om het even welk spel mee te spelen, zolang ik maar bij hem kon zijn”, schrijft ze in haar memoires.

Hoe kijkt u vandaag terug op die tijd met Ted Bundy?

Elizabeth: “Mensen willen altijd weten hoe ik hem opnieuw in mijn leven had kunnen toelaten terwijl ik zoveel twijfels had. Maar toen was ik er op geen enkel moment van overtuigd dat hij schuldig kon zijn aan al die misdaden. En stel dat ik hem aan de deur had laten staan, dan had hij evengoed in woede kunnen uitbarsten en wie weet wat nog meer...”

De 12-jarige Kimberly Leach werd verkracht en gewurgd door Ted Bundy. Molly Kendall: ‘Ik was toen zelf 12, ik heb er jaren nachtmerries van gehad.’

Griezelige stalkers

Ted Bundy werd schuldig bevonden in het proces over de ontvoering van Carol DaRonch en opgesloten in de gevangenis in Colorado. Ondertussen werkten de speurders ook aan de moordzaken waarin hij de hoofdverdachte was, maar in december 1977 kon hij uit zijn cel ontsnappen via een buis in het plafond - hij had er maandenlang voor gevast tot hij wist dat hij erdoor zou kunnen. Hij vluchtte naar Florida, waar hij minstens drie mensen om het leven bracht, onder wie Kimberly Leach (12). Toen hij in de kraag werd gevat, mocht hij Elizabeth bellen. Hij vertelde haar dat hij lang had gevochten tegen ‘een opwellende kracht’ diep in hem. “We hadden het goed bij elkaar, maar het was sterker dan mezelf.” Hij bekende dat hij een keer had geprobeerd haar te doden door de schoorsteen boven het haardvuur af te sluiten, maar ze was net op tijd wakker geworden.

Elizabeth: “Ik kon het simpelweg niet geloven tot hij het me zelf vertelde.”

Molly van haar kant had jarenlang nachtmerries na de moord op Kimberly Leach, die even oud was als zij toen Bundy haar had verkracht en gewurgd. Pas sinds kort heeft ze geen last meer van angstdromen.

Molly: “Ik heb zoveel verdriet gehad en zoveel gehuild, en als het Kimberly terug had kunnen brengen, dan was dat zeker gebeurd. Maar dat zal nooit gebeuren, dus mocht ik mezelf niet langer kwellen.”

Hebben jullie je nooit schuldig gevoeld omdat jullie het hebben overleefd?

Molly: “Ik vind het verschrikkelijk dat al die vrouwen vermoord zijn, maar ik voel me niet schuldig, nee. Als ik dood was geweest, zou dat niet verhinderd hebben dat zij om het leven gebracht werden.”

Elizabeth: “Ik heb het er wel lastig mee dat ik hem heb liefgehad, en ik voel me wel schuldig om wat hij heeft gedaan, zelfs al heb ik er niets mee te maken gehad.”

Jullie lijken wel een bijzonder hechte band te hebben.

“Dat is niet altijd zo geweest. We hebben die dingen een hele tijd elk op een andere manier proberen te verwerken. Ik heb hem lang grondig gehaat toen ik besefte wie hij was, en mijn moeder had de grootste moeite om de liefde van haar leven te vergeten.”

Nadat Bundy was veroordeeld en opgesloten, hertrouwde Elizabeth Kendall, maar dat huwelijk hield niet lang stand. Ze heeft nog enkele andere relaties gehad, “maar met mijn issues wat betreft vertrouwen en intimiteit was dat geen pretje”, schrijft ze in het nawoord van de herdruk van haar memoires.

Het gezin Bundy op uitstap te paard. Molly Kendall: ‘Ik kan me alleen maar afvragen wat hij toen echt dacht en voelde. Had hij net iemand vermoord voor die foto's genomen werden?’

Wat voelt u nu voor de mens Ted Bundy?

Elizabeth: “Ik heb niet het gevoel dat ik hem vergiffenis heb geschonken of juist niet. Ik wil hem gewoon niet in mijn hoofd hebben.”

Molly: “(ferm) Ik kan het in twee woorden samenvatten: duivelse klootzak. Ik vind het jammer dat mijn moeder het zo moeilijk heeft met haar verleden, maar daar kan ik haar niet mee helpen. Dat is iets wat ze zelf moet aanpakken.”

Beide vrouwen hebben ook een geschiedenis van verslavingen achter de rug. Elizabeth slaagde er eind jaren 70 in de drank af te zweren, maar Molly heeft jarenlang geworsteld met een alcohol- en drugsverslaving. Nu is ze wel al dertien jaar clean. Een keerpunt in haar leven was de correspondentie met Vivian Winters, de moeder van Susan Rancourt, die 18 was toen Ted Bundy haar vermoordde. Molly schreef haar dat ze rouwde om Susan en alle andere slachtoffers van Bundy, en dat al haar hele leven.

Molly: “Vivian schreef terug dat ze hoopte dat mijn moeder en ik de ellende te boven waren gekomen. Zelf was ze daarin geslaagd: ze was vastbesloten haar de rest van haar leven niet te laten afnemen. Dat was erg inspirerend.”

Elizabeth en Molly Kendall willen niet te veel onthullen over het leven dat ze nu leiden, want ze zijn zich er goed van bewust dat Ted Bundy nog altijd 'griezelige stalkers' lokt, zoals ze die noemen. Ze weten ook niet hoe de nabestaanden van zijn slachtoffers op de nieuwe documentaire zullen reageren.

Elizabeth: “Ik besef dat het veel pijn doet als het allemaal opnieuw wordt opgerakeld. Maar zou het nog meer kwetsen omdat ik en Molly eraan hebben meegewerkt? Ik weet het niet.”

Dat ze zijn ingegaan op de vraag van de programmamakers, heeft ook te maken met de #MeToo-beweging: tientallen vrouwen hebben over seksueel geweld getuigd, en dat heeft hen aan het denken gezet.

Elizabeth: “Er is een gezegde dat luidt dat je niet slechter bent dan de geheimen die je meedraagt. Ik voelde dat er geen enkele reden was waarom ik het allemaal voor mezelf zou houden.”

Molly: “Als iemand jou iets aandoet, hoef jij er niet beschaamd om te zijn en erover te zwijgen: dat is een van de belangrijkste boodschappen van de #MeToo-beweging.”

Maar zo diep graven in het verleden heeft wel sporen nagelaten?

Elizabeth: “Ik heb me suf gepiekerd over hoe het allemaal is kunnen gebeuren. Het is een obsessief denkproces dat verwant is aan een posttraumatische stressstoornis. Ik ga nu wekelijks naar de therapeut, ik probeer me spiritueel te ontwikkelen en ik wandel veel. Ik ben het liefst van al in de vrije natuur, daar voel ik me het dichtst bij mijn hogere krachten.”

Molly: “Ik was jarenlang verlamd van angst als ik nog maar in de buurt van het Lake Sammamish State Park kwam. Nu kan ik het weer als een vredige en prachtige omgeving zien. Ik kan er uren en uren ronddolen. Met dank aan mijn honden. (lacht) Zij trokken me de wereld in op momenten dat ik niet wilde.”

Mevrouw Kendall, in uw boek schrijft u over nachtmerries met Molly, Ted Bundy en politiespeurders in de hoofdrollen. Hebt u die nog?

Elizabeth: “Ik heb nooit het nut van de doodstraf ingezien, maar toen ik zeker wist dat hij niet langer op aarde vertoefde, waren mijn nachtmerries op slag verdwenen.”

© The Sunday Times / Vertaling: House of Words

Ted Bundy: Falling for a Killer is nu te zien op Amazon Prime Video.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234