Woensdag 26/01/2022

Verleden tijd

In De Bleekweide begeleidt Anna Van der Cruyssen meestal jonge mensen. Maar nu zit er een vrouw voor haar die haar ongelukkige jeugd met zich mee blijft slepen. 'Kun je de klok nog terugdraaien?', vraagt ze.

"Ik ben een product van mijn opvoeding", zegt ze, "maar zijn we dat niet allemaal?" Het is alsof ze nu pas beseft wat deze ene zin voor haar kan betekenen. Een besef waarin alle puzzelstukken lijken te kloppen. Alleen durft zij er naar te zoeken. Dat hebben haar ouders nooit gedaan.

"Kun je de klok nog terugdraaien als je zo oud bent als ik?", vraagt ze me onzeker. Met angst ook, dat haar leven zomaar voorbijgaat. Heeft ze al die mooie jaren, zomaar verspild?

Het lijkt alsof ze aan het einde van een spel is en nu helemaal terug naar het begin moet. Ze stelt zich gerust met de gedachte dat ze hier niet langs het vakje 'ga direct naar de gevangenis' moet.

Ik vraag haar of we de klok misschien gewoon even stil moeten zetten. Ze haalt haar schouders op. Een moeilijke vraag, waar zij nog geen antwoord op kan geven. Ze lijkt niet in staat om zich veilig te hechten. Want dat heeft men haar nooit geleerd. Dus bouwt ze alvorens lief te hebben een veilige afstand in. Niet in staat om te voelen, want voelen was voor haar taboe. Nu vlakt ze alle emoties af en wordt ratio haar beste vriend.

Ze vindt het moeilijk van zichzelf te houden, bescheidenheid was indertijd het hoogste goed. De boosheid die ze voelt, keert ze steeds opnieuw naar binnen. Het destructieve lijstje lijkt tijdens onze gesprekken eindeloos lang. Ik vraag haar wat haar wel lijkt te lukken. Is er nog iets waar zij zich wel gelukkig bij voelt?

Ze kijkt me aan en vertelt me dat ze hard en meedogenloos kan zijn. Voornamelijk binnen haar relatie, maar ook op professioneel vlak. Dat stukje, weet ze zeker, kreeg ze van haar vader mee. Hij was een hardwerkende en plichtbewuste man. Eten op tafel brengen en de vele monden voeden waren zijn enige bekommernissen. Vaak afwezig was hij ook. Als hij er dan was, dan was hij de roepende stem of de harde hand. Hij droeg respect hoog in het vaandel, voor de anderen en voor de katholieke kerk. Haar moeder zat gevangen in een relatie die ze niet wou. Haar kinderen bleken het vangnet tijdens haar momenten van eenzaamheid.

Herinneringen uit haar kindertijd zijn pijnlijk. Zo wilde ze als kind heel erg graag een knuffelbeer. Voor haar ouders een overbodige vorm van luxe die haar herhaaldelijk werd ontzegd.

Er zijn ook herinneringen aan de tijd toen ze op de kostschool werd geplaatst. Nooit is ze vergeten hoe ze zelf haar koffer heeft ingepakt. En dat niet haar ouders, maar een verre oom haar heeft weggebracht. Ze kreeg weinig liefde of bezoek. "Want ze wist haar wel te redden, zij was immers de hardste van hen allemaal."

Vaak ziet ze nog de beelden. Bezoek van haar broertjes aan de overkant van de speelplaats met de tralies tussen hen in. Momenten van gestolen aanrakingen, even met hun vingers dicht tegen elkaar. Ze neemt het niemand kwalijk, de schade die het bij haar heeft aangericht. Alleen zou ze met haar ouders deze woorden willen delen. Zonder rekening te moeten houden met hun bestraffende blik.

"Ik wil weer kunnen voelen. Want ook voor mijn man gaat het op deze manier echt niet meer." Soms sluit ze zich volledig van hem af en vlucht weg in films of literatuur. De fantasiewereld houdt de realiteit van het verleden veraf. "Hij wil ook eens met jou praten, denk je dat dit kan? Hij wil me beter begrijpen, maar als ik hem op deze plek toelaat, moet ik hem dan meenemen naar ooit? En is ooit voor hem dan niet verleden tijd?"

Het komt vaak voor dat volwassenen op zoek gaan naar oude rollen die ze hebben opgenomen binnen hun kindertijd. Of gezinspatronen die ze hebben meegekregen uit hun verleden.

Vaak ervaren ze die als ballast of brengen ze een stagnatie binnen het leven met zich mee. Vaak ook leeft er de angst om deze levensgedachten door te geven aan hun eigen kinderen. Dan lijkt het alsof er een erfenis overgedragen wordt binnen het gezin of de familie. Belangrijke momenten tijdens het leven kunnen een confrontatie voor onszelf of voor onze omgeving teweegbrengen. Voor velen betekent dit een kracht vinden om hun overvolle rugzak naast zich neer te zetten. En op zoek te gaan naar wie ze werkelijk zijn.

annavdc@hotmail.com

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234