Dinsdag 24/11/2020

Verkoop van elektronica voor kinderen steeg in 2004 met 40 procent

Volgens Fedis, de beroepsorganisatie van distributeurs, wordt de grote sinterklaashit een 'PlayStation voor kinderen', met Disney-figuren

O kom toch eens kijken: een laptop met gsm!

Vandaag meert de stoomboot van de sint aan in Antwerpen. Vroeger bracht de goedheiligman de kinderen snoep, de laatste decennia lekkers aangevuld met (steeds meer) speelgoed. Er is een nieuwe revolutie op til: de technologie palmt de kinderwereld in. Gsm's, iPods en laptops hebben de kinderharten gestolen, dus brengen steeds meer speelgoedmakers voor het eindejaar kindvriendelijke versies van volwassen producten op de markt. In België zie je ze al opduiken in de brochures, in de VS wordt door de verlieslatende speelgoedindustrie volop gegokt op de nieuwe trends.

Antwerpen / New york

New York Times / Eigen berichtgeving

Michael Barbaro

Naar goede gewoonte stelt Fedis - de beroepsorganisatie van kleine, middelgrote en grote distributeurs - net voor de komst van de sint zijn hitlist voor. In de top voor sinterklaas staan dit jaar oude getrouwen zoals prinses Barbie en Pegasus, een kasteel van Playmobil en een piratenschip met dezelfde figuurtjes en een Duplo-trein om zelf te bouwen. Merkwaardig genoeg moeten die het allemaal afleggen tegen VSMILE van Vtech, een spelconsole voor wie van mama en papa nog niet op de PlayStation mag. Voor 79 euro spelen de koters educatieve games met Disney-helden zoals Winnie The Pooh en Nemo. Van dezelfde firma is er ook een laptop - 34,99 euro - de top ingeslopen. De opmars van de technologie is niet te stuiten.

Dat hebben de speelgoedverkopers de voorbije jaren ook gemerkt. Bratz, producent van de welgevormde, hypertrendy poppen, draait wereldwijd een omzet van 2,1 miljard euro. De poppen worden echter bedreigd door een grotere vijand dan Barbie. De eerste generatie kinderen die de Bratz-poppen in 2001 in de armen sloot, staat op het punt om Cloe, Roxxi en Sasha te laten vallen voor... een iPod.

Bratz geeft zijn succesvolle meisjes echter niet op en probeert er nog meer uit te halen. Niet met meer en betere Bratz-figuren, maar met digitale videocamera's en mp3-spelers. "We beschouwen onszelf niet als een speelgoedfabrikant", zegt Isaac Larian, directeur van MGA Entertainment, het bedrijf dat eigenaar is van Bratz. "De speelgoedmarkt gaat alleen maar achteruit."

De speelgoedindustrie is er niet in geslaagd de elektronica-industrie te verslaan en komt tijdens het komende eindejaarsseizoen op de proppen met soortgelijke artikelen. Van gsm's voor zesjarigen (LeapFrog) tot videoprojectoren voor achtjarigen (Hasbro). Zo willen ze kinderen voor zich winnen die hun Lego en GI Joe aan de kant zetten om te spelen met de gadgets van hun ouders.

Op die manier kan de speelgoedindustrie de aanhoudende financiële achteruitgang misschien een halt toeroepen. In 2003 ging de omzet in de kleinhandel achteruit met 3 procent en ook in 2004 woedde een hevige prijzenslag tussen Toys 'R' Us en Wal-Mart. Volgens NPD Group, een marktonderzoeksbureau in Port Washington (New York), doet de industrie het dit jaar alweer 5 procent minder goed.

De verkoop van elektronica aan jonge kinderen doet echter vragen rijzen. Zijn die producten wel speelgoed, zoals de fabrikanten beweren? En is het wel verstandig om een van de laatste grenzen te slopen tussen kinderspeelgoed en technologie voor volwassenen? Speelgoedontwerpers maken al tientallen jaren producten waarmee kinderen het gedrag van volwassenen kunnen imiteren. Maar het bleef altijd bij imitatie.

Een speelgoedtruck met een hele resem elektronische toeters en bellen was nog altijd speelgoed. Maar de nieuwste elektronica voor kinderen tussen zes en twaalf heeft nog maar weinig te maken met 'doen alsof'. Het product voor volwassenen is dikwijls net hetzelfde als het product voor kinderen. "Er is veel verwarring over wat het betekent om een kind te zijn", zegt Gary Cross, docent geschiedenis aan de universiteit van Pennsylvania en auteur van Kids' Stuff: Toys and the Changing World of American Childhood. Duncan Billing, marketingdirecteur van Hasbro, zegt over de nieuwe elektronica: "Je kunt het moeilijk beschouwen als louter speelgoed."

Volgens critici bieden hoogtechnologische gadgets slechts een beperkt aantal activiteiten, zoals een foto nemen of telefoneren. Bovendien zijn de meeste toestellen gericht op het individu en niet op een groep, wat hun waarde vermindert als educatief instrument waarmee kinderen leren delen en problemen oplossen. "Te veel technologie in een stuk speelgoed vermindert de tijd die gespendeerd wordt aan de ontwikkeling van de sociale, persoonlijke en karakteriële vaardigheden die nodig zijn in het leven", zegt Marianne Szymanski, oprichter van Toy Tips, een onafhankelijk onderzoeksbedrijf in Milwaukee.

Speelgoedproducenten raakten eerder al verzeild in dat debat, met tv-toestellen, klokradio's en cd-spelers. De technologische complexiteit van de nieuwste producten en de leeftijdsgroepen waarvoor ze bedoeld zijn, maakt van het komende eindejaarsseizoen echter een grote test voor de elektronicamarkt voor kinderen. "Dit jaar zullen we zien wat werkt en wat niet", zegt Anita Frazier, specialist voor de speelgoedindustrie bij NPD Group.

Voor het eerst verkoopt Disney zijn eigen mp3-spelers: Mix Sticks. Ze zijn bedoeld voor kinderen vanaf zes jaar. Het gadget kost 49 dollar (41 euro) en de gebruikers kunnen er muziek van het internet mee downloaden of een cd kopiëren. Mix Sticks bestaan in kleuren als Forever Princess (roze en paars) en Tinker Bell (paars en groen). Ze bezitten minder dan een kwart van het geheugen van de iPod Shuffle, die 120 songs kan opslaan.

Hasbro, de maker van de GI Joe-figuren en de Tonka-trucks, brengt de Vcam Now op de markt. Dat is een digitale videocamera van 79 dollar (67 euro) voor kinderen vanaf acht jaar. Het toestel kan foto's maken en korte filmpjes opnemen. De Zoombox van Hasbro is een draagbare videoprojector met een ingebouwde dvd-speler en kan beelden projecteren op verschillende oppervlakken. Het toestel kost 299 dollar (254 euro). De I-Dog, ook van Hasbro, is een mp3-accessoire dat nu al beschouwd wordt als het succesvolste product van het seizoen. Het beweegt op muziek en is tegelijkertijd een luidspreker voor een mp3-speler.

Mattel wil niet achterblijven en komt met een digitale videocamera voor zogenaamde 'tweens', kinderen tussen acht en twaalf. De Vidster van Mattel kost 79 dollar (67 euro) en kan tot 10 minuten beeldmateriaal opnemen. De filmpjes kunnen worden afgespeeld op een tv-toestel en worden gemonteerd met wat het bedrijf eenvoudige software noemt.

En uiteraard zijn er ook gsm's. Mattel werkte voor de Single Touch samen met een gespecialiseerd bedrijf. Het is een prepaid gsm voor meisjes tussen acht en veertien en kreeg nu al de bijnaam 'Barbie phone'. LeapFrog Enterprises, een producent van educatief speelgoed, creëerde de TicTalk, een mobiele telefoon voor kinderen vanaf zes jaar. De TicTalk kost ongeveer 100 dollar (85 euro) en bevat LeapFrog-spelletjes, naast klassieke gsm-tools zoals een chronometer en een luidspreker. Omdat het toestel bedoeld is voor kinderen van zes jaar, kan er enkel gebeld worden met vriendjes waarvan de ouders toestemming hebben gegeven.

Het is geen toeval dat zoveel soortgelijke producten binnen eenzelfde seizoen worden voorgesteld. De verkoop van elektronica voor kinderen, een vrij nieuw marktsegment, steeg volgens NPD in 2004 met 40 procent, tot 694 miljoen dollar (590 miljoen euro). En daarom zullen speelgoedwinkels de volgende twee maanden eerder lijken op elektronicazaken. "Er hangt succes in de lucht", zegt Frazier van NPD Group. En succes is een woord dat niet dikwijls gehoord wordt in de speelgoedindustrie. De voorbije jaren gingen immers verschillende handelaars failliet, zoals FAO Schwarz en KB Toys.

De elektronica is nochtans een riskante markt voor speelgoedproducenten. De winstmarges zijn klein, ook van elektronisch speelgoed, zegt Larian, verantwoordelijk voor de technologielijn bij Bratz. De consument haast zich naar de plaatselijke speelgoedwinkel voor het nieuwste speeltje van Elmo, maar wacht liever geduldig op een prijsdaling van nieuwe technologieën als dvd-spelers en digitale videorecorders. "In geen enkele andere industrie dalen de prijzen zo snel als in de elektronica", zegt Sean McGowan, analist bij Harris Nesbitt.

Bovendien is het mogelijk dat kinderen de kindvriendelijke mp3-spelers en gsm's gewoon overslaan en rechtstreeks naar de versies voor volwassenen grijpen, wat nu al gebeurt voor pc's en laptops. Amber Eldridge, een tienjarig meisje uit Atlanta, is gefascineerd door de iPod-reclame en wil het echte spul "zodat ik mijn muziek kan meenemen".

Toch komen er dit jaar enorm veel van die nieuwe producten in de winkels en de handelaars zoeken naar een manier om de nieuwe categorie aan de man te brengen. McGowan, analist bij Harris Nesbitt, zegt dat de elektronica voor kinderen wel eens tegen de speelgoedindustrie zou kunnen werken. Ze moedigen de kinderen aan om over te stappen van Elmo naar de digitale levensstijl van hun ouders. Daardoor zullen ze de speelgoedwinkels links laten liggen. "De elektronicazaken zullen er wel bij varen, in tegenstelling tot de speelgoedwinkels", zegt hij.

John Barbour, directeur van Toys 'R' Us, ziet het anders. "Je ziet weinig kinderen bij Best Buy", zegt hij. "De speelgoedproducenten kunnen deze producten maken voor een prijs die de ouders aanvaardbaar vinden, ook als de kinderen ze kapot maken."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234