Woensdag 18/05/2022

Verkiezingen 2017: Sarkozy en Juppé wetten de messen

Het stormt binnen de partij van Nicolas Sarkozy. Na een matig resultaat in de regioverkiezingen schuift de oud-president zijn flamboyante vice-voorzitter opzij, een bondgenote van zijn uitdager Alain Juppé. De machtsstrijd voor de presidentsverkiezingen van 2017 begint bij de rechtse oppositie al meteen vechtend.

"Men verdrijft diegenen die het niet eens zijn, net nu we een debat lanceren over onze lijn... een stalinistische aanpak! Het FN haalde gisteren zijn hoogste score, dat verdient toch een debat?"

Duidelijk aangedaan stormde een boze Nathalie Kosciusko-Morizet (42) gisteren het partijbureau van Les Républicains uit. Vicevoorzitter af, of toch bijna. Nicolas Sarkozy maakte duidelijk dat er voor haar geen plaats meer is in de nieuwe partijdirectie, die hij in januari aanstelt. Het is de prijs die ze betaalt voor haar scherpe en publieke kritiek op de matige verkiezingsuitslag waarbij de partij van de oud-president zondag in slechts zeven van de dertien Franse regio's een meerderheid haalde.

Een pyrrusoverwinning, oordeelde Kosciusko-Morizet. "De globale cijfers van de tweede ronde zijn bedrieglijk omdat de PS zich uit enkele regio's terugtrok", zei ze, alvorens een boude voorspelling te maken. "Door onze 27 procent in de eerste ronde riskeren we afwezig te zijn in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen in 2017, kijkend naar een vernederend debat tussen Marine Le Pen (FN) en huidig president François Hollande (PS)."

Franse commentatoren delen haar analyse. De krant Libération noemde de uitslag 'een persoonlijke nederlaag' voor Sarkozy. Het oud-staatshoofd hoopte de enige oppositieleider te worden, maar moet deze rol nu nog nadrukkelijker delen met Marine Le Pen, wiens extreemrechtse FN nergens een meerderheid haalde, maar wel historische scores die haar verankerde als oppositiepartij.

Onder interne druk zag Sarkozy zich gisteren wel gedwongen om half februari een inhoudelijk debat te organiseren rond twee vragen: wie zijn we, en waar staan we voor? De kans is reëel dat ook de (eind november 2016 geplande) voorverkiezingen voor de presidentskandidaat van Les Républicains worden vervroegd. Het is hoogst onzeker of Sarkozy dat pleit wint. Zijn populariteit keldert.

De peilingen voorspellen weinig goeds voor de vroegere inwoner van het Elysée. Zondagavond pakte opiniebureau Harris Interactive uit met een peiling die in zijn partij voor opschudding zorgde: als de Fransen tussen kandidaten moeten kiezen, verliest Sarkozy het al in een eerste ronde van Le Pen, die dan weer wel zou worden uitgeschakeld door Alain Juppé. Deze ex-premier (1995-'97), intussen al voor de derde keer succesvol burgemeester van Bordeaux, lijkt dus een betere troef voor Les Républicains als oppositieleider. Ook in een tweede ronde van de presidentsverkiezingen zou Juppé het tegenover PS of FN beter doen dan Sarkozy.

Achter deze calculus school gisteren ook de ware motivatie achter Sarkozy's defenestratie van Kosciusko-Morizet, die als mogelijke presidentskandidate niet alleen een directe concurrente was voor zijn ambities, maar vooral gold als loyaal medestander van Juppé, die in haar een kandidaat-premier ziet. Een bewijs daarvan was hoe Juppé het gisteren als eerste voor haar opnam. "Uitsluiting is nooit een goede oplossing", zei hij.

Zondagavond al hield de neogaullist, die een centristische regering leidde onder de RPR van toenmalig president Jacques Chirac, nog voor Sarkozy een opmerkelijke toespraak. Door zich tot 'alle Fransen' te richten, profileerde hij zich daarin als presidentskandidaat.

'Radicale koerswijziging'

Juppé haalde eerst uit naar huidig president François Hollande. In tegenstelling tot Sarkozy deed hij dat niet door enkel in te spelen op de populistisch-rechtse thema's van rechterflank-concurrent FN zoals veiligheid en migratie, maar richtte hij zich ook tot centrumkiezers die voor de PS stemden. "De hardste sanctie van Hollandes falen is de onverbiddelijke opgang van de werkloosheid, die onze samenleving ondermijnt", zei hij. Hij bepleitte dan ook een 'radicale koerswijziging' en gaf een bedekte sneer naar Sarkozy's voormalig beleid. "We moeten lessen trekken uit de eerste ronde van de voorbije regioverkiezingen, die een afstraffing waren van de partijen die regeren of geregeerd hebben. We hebben nu allemaal een plicht van luciditeit."

Een boodschap waarnaar Sarkozy geen oren heeft. Het opzijschuiven van Kosciusko-Morizet leek gisteren op paniekvoetbal. Daarvoor applaudisseert alleen Marine Le Pen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234